Kim Milyoner Olmak İster yarışmasında müzik aletlerinin Türkçe sözlüklerdeki adlarıyla ilgili bir soru soruldu. Baspiyano, baskeman, basbateri ve basklarnet seçenekleri arasından hangisinin sözlüklerde tanımlanan bir çalgı olduğu araştırılırken doğru yanıt basklarnet oldu.
Kim Milyoner Olmak İster yarışmasının izleyicileri, bu kez bir nefesli çalgının adını öğrenmeye yönelik soruyla karşılaştı. Yarışmacıya dört farklı müzik aleti adı sunuldu ve bunlardan hangisinin Türkçe sözlüklerde tanımı bulunduğu soruldu. Seçeneklerdeki basklarnet, klarnet ailesinin kalın sesli üyelerinden biri olarak müzik terminolojisinde yer alıyor.
Türkçe sözlüklerde tanımı bulunan müzik aleti basklarnet
Yarışmada yöneltilen soru şöyleydi:
Türkçe sözlüklerde tanımı olan hangi adda bir müzik aleti vardır?
A) Baspiyano
B) Baskeman
C) Basbateri
D) Basklarnet
Doğru cevap: D) Basklarnet.
Basklarnet, klarnet ailesine ait nefesli bir müzik aletidir. Normal klarnete göre daha kalın sesler çıkarabilen bu çalgı, özellikle orkestralarda kullanılır.
Baspiyano, baskeman ve basbateri ise soruda verilen biçimleriyle Türkçe sözlüklerde yerleşik müzik aleti adları arasında bulunmuyor.
Basklarnet nedir, hangi müzik aleti ailesine aittir?
Basklarnet, tahta üflemeli çalgılar grubunda bulunan ve klarnet ailesinin pes sesli üyelerinden biri olan müzik aletidir.
Normal klarnetten daha büyük bir gövdeye sahip olan basklarnet, uzun ve kıvrımlı boru yapısıyla tanınır. Çalgının alt bölümünde yukarı doğru kıvrılan metal bir çan bulunur.
Klarnette olduğu gibi tek kamışlı ağızlık kullanılarak çalınır. Basklarnet, daha kalın ve derin seslerin gerektiği müzik eserlerinde tercih edilir.
Basklarnet nasıl çalınır?
Basklarnet, ağızlığa takılan kamışın titreştirilmesiyle ses çıkarır. Müzisyen, ağızlığa üflediği havanın etkisiyle kamışın titreşmesini sağlar.
Çalgının üzerindeki tuş ve perdeler kullanılarak farklı notalar elde edilir. Normal klarnete benzeyen bir çalma tekniğine sahip olmakla birlikte daha büyük gövdesi ve hava ihtiyacı nedeniyle farklı bir nefes kontrolü gerektirir.
Basklarnet, ayakta veya oturarak çalınabilir. Büyük yapısı nedeniyle bazı modellerde yere dayanan destek çubuğu bulunur.
Basklarnet ile normal klarnet arasındaki farklar
Klarnet ve basklarnet aynı çalgı ailesinde yer alsa da boyutları ve ses aralıkları birbirinden farklıdır.
Standart si bemol klarnet daha küçük bir gövdeye sahiptir. Basklarnet ise daha uzun boru yapısı sayesinde daha pes seslere ulaşabilir.
Basklarnetin ağızlığı ve kamışı da standart klarnette kullanılanlardan daha büyüktür. Çalgının ses rengi, orkestralarda özellikle alt seslerin güçlendirilmesinde kullanılır.
Basklarnet hangi müzik türlerinde kullanılıyor?
Basklarnet, senfoni orkestralarında ve nefesli çalgı topluluklarında kullanılan bir enstrümandır.
Klasik müzik eserlerinde klarnet ailesinin alt seslerini tamamlamak amacıyla görev alır. Çağdaş klasik müzik, oda müziği ve caz çalışmalarında da kullanılabilir.
Orkestra eserlerinde basklarnet için yazılmış özel partiler bulunur. Çalgı, hem solo bölümlerde hem de toplu icralarda kullanılabilir.
Baspiyano, baskeman ve basbateri neden doğru cevap değil?
Soruda yer alan diğer üç seçenek, Türkçe sözlüklerde yerleşik birer çalgı adı olarak tanımlanmıyor.
Baspiyano: Piyano, tuşlu çalgılar grubunda yer alır. Ancak baspiyano sözcüğü soruda kullanılan biçimiyle standart bir müzik aleti adı değildir.
Baskeman: Keman, yaylı çalgılar ailesindedir. Bas sesli yaylı çalgılar arasında kontrbas ve viyolonsel bulunmasına rağmen baskeman, Türkçe sözlüklerde yerleşik bir çalgı adı olarak kullanılmaz.
Basbateri: Bateri, davul ve zillerden oluşan vurmalı çalgı düzenidir. Bas davul ise baterinin parçalarından biridir. Basbateri ifadesi sorudaki diğer seçenekler gibi sözlüklerde tanımlanan standart bir müzik aleti adı değildir.
Bu nedenle yarışmada doğru yanıt D seçeneğinde bulunan basklarnettir.
Basklarnet sözcüğünün anlamı ve kökeni
Basklarnet adı, kalın sesleri ifade eden "bas" sözcüğüyle "klarnet" sözcüğünün birleşiminden oluşur.
Batı müziğinde bass clarinet adıyla bilinen çalgı, Türkçede basklarnet olarak adlandırılır.
Klarnet ailesinde farklı ses aralıklarına sahip çeşitli çalgılar bulunur. Basklarnet, bu ailenin daha pes sesler üreten üyeleri arasında yer alır.
