7700 ve 7500 uçak kodu nedir, ne anlama geliyor ve Dubai-Tel Aviv uçağında ne oldu soruları, 30 Eylül 2026 Çarşamba günü Flydubai'nin FZ1073 seferinde yaşanan olağanüstü olayın ardından gündeme geldi. Dubai'den Tel Aviv'e giden Boeing 737 MAX 8 tipi yolcu uçağı önce 7700 genel acil durum kodunu, birkaç dakika sonra ise 7500 yasa dışı müdahale/kaçırılma kodunu gönderdi. Alarm üzerine İsrail savaş uçakları havalandırılırken uçak Tel Aviv yerine Suudi Arabistan'ın Tebük kentine yöneldi. Uçak güvenli şekilde inerken Flydubai tüm yolcuların güvende olduğunu açıkladı. İsrail tarafı da olayın bir uçak kaçırma vakası olmadığını bildirdi.
7700 kodu genel acil durum anlamına geliyor
Havacılıkta kullanılan 7700 kodu, uçakta genel bir acil durum bulunduğunu hava trafik kontrolüne bildirmek amacıyla kullanılan uluslararası transponder kodlarından biri.
Uçağın kokpitindeki transponder cihazına 7700 girildiğinde, hava trafik kontrolörlerinin radar ekranında uçağın acil durumda bulunduğuna ilişkin uyarı oluşuyor.
7700 kodunun kullanılması tek başına uçağın kaçırıldığı anlamına gelmiyor.
Teknik arıza, uçaktaki ciddi bir sağlık problemi veya uçuş güvenliğini etkileyen başka bir acil durumda bu kod kullanılabiliyor.
Havacılık kurallarında 7700 genel acil durum kodu olarak tanımlanıyor.
7500 kodu yasa dışı müdahale anlamına geliyor
Dubai-Tel Aviv seferinde asıl alarma neden olan kod ise 7500 oldu.
7500 kodu uluslararası havacılıkta bir uçağın yasa dışı müdahaleye maruz kaldığını bildirmek amacıyla kullanılıyor.
Uçak kaçırma girişimi bu kapsamda değerlendirildiği için 7500 kamuoyunda genellikle “uçak kaçırma kodu” veya “hijack code” olarak biliniyor.
ABD Federal Havacılık İdaresinin prosedürlerinde de pilotun uçak kaçırma durumunu bildirmesi halinde 7500 kodunun kullanılması öngörülüyor. Hava trafik kontrolü kodun kasıtlı olarak seçilip seçilmediğini doğrulamaya çalışıyor. Pilot yanıt vermezse olay potansiyel uçak kaçırma durumu olarak değerlendirilebiliyor.
7600 kodu iletişim arızasını gösteriyor
7700 ve 7500 ile birlikte havacılıkta kullanılan bir başka önemli acil durum kodu da 7600.
Bu kod uçağın hava trafik kontrolüyle radyo iletişimini kaybettiğini gösteriyor.
Böylece üç temel kod birbirinden ayrılıyor:
7500: Yasa dışı müdahale / olası uçak kaçırma
7600: Radyo iletişim arızası
7700: Genel acil durum
Bu kodlar uçağın transponder sistemi üzerinden hava trafik kontrolüne aktarılıyor.
Flydubai uçağı önce 7700 kodunu gönderdi
30 Eylül'deki olay Flydubai'nin FZ1073 sefer sayılı Dubai-Tel Aviv uçuşunda meydana geldi.
Uçak Dubai Uluslararası Havalimanı'ndan Tel Aviv'deki Ben Gurion Uluslararası Havalimanı'na gitmek üzere havalandı.
Uçuş takip verilerine göre Boeing 737 MAX 8 tipi uçak, Suudi Arabistan-Ürdün sınırı civarında seyrederken saat 05.28 UTC civarında 7700 kodunu göndermeye başladı.
Uçak bu sırada olağan dışı irtifa değişiklikleri de gerçekleştirdi. Uçuş verilerinde keskin bir alçalma, ardından yükselme ve yeniden alçalma görüldü.
Yedi dakika sonra 7500 alarmı verildi
Olayı uluslararası güvenlik alarmına dönüştüren gelişme yaklaşık yedi dakika sonra yaşandı.
FZ1073 seferi saat 05.35 UTC civarında transponder kodunu 7500'e çevirdi.
Böylece uçak hava trafik kontrolüne yasa dışı müdahale ihtimalini gösteren sinyali göndermiş oldu.
Uçak kısa süreliğine Ürdün hava sahasına girdikten sonra 180 derecelik dönüş gerçekleştirdi ve Suudi Arabistan'ın Tebük kentine doğru yöneldi.
Bir süre sonra 7500 kodu bırakılarak yeniden 7700 genel acil durum koduna geçildi.
İsrail savaş uçaklarını havalandırdı
7500 sinyalinin alınması üzerine İsrail tarafında olası uçak kaçırma senaryosu değerlendirildi.
İsrail savaş uçakları havalandırıldı ve güvenlik birimleri alarma geçti.
Dubai'den Tel Aviv'e giden ve içerisinde İsrail vatandaşlarının da bulunduğu bir yolcu uçağının 7500 kodunu göndermesi nedeniyle durum ilk aşamada ciddi bir güvenlik tehdidi olarak ele alındı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun da olay nedeniyle güvenlik görüşmeleri yaptığı bildirildi.
Uçak Tel Aviv yerine Tebük'e indi
Flydubai uçağı yaşanan olayın ardından Tel Aviv'e devam etmedi.
FZ1073 seferi Suudi Arabistan'ın kuzeybatısındaki Tebük Havalimanı'na yönlendirildi ve güvenli şekilde iniş yaptı.
Flydubai tarafından yapılan açıklamada, Dubai-Tel Aviv seferini gerçekleştiren uçakta yolculuk sırasında bir “olay” yaşandığı doğrulandı.
Havayolu, uçağın Tebük'e güvenli şekilde indiğini ve tüm yolcuların güvende ve kayıt altında olduğunu açıkladı. Flydubai ayrıca ilgili makamlarla birlikte çalışıldığını ve doğrulanmış yeni bilgiler ortaya çıktıkça açıklama yapılacağını bildirdi.
Uçağın kaçırılmadığı açıklandı
7500 kodu nedeniyle ilk dakikalarda uçak kaçırma ihtimali gündeme gelse de daha sonra bu ihtimal ortadan kalktı.
İsrail Başbakanlık Ofisi sözcüsü olayın uçak kaçırma vakası olarak değerlendirilmediğini açıkladı.
Dolayısıyla “Dubai-Tel Aviv uçağı kaçırıldı” şeklindeki ilk yorumlar doğrulanmadı.
Uçak gerçekten 7500 kodunu gönderdi ancak kodun gönderilmiş olması tek başına gerçek bir kaçırma eyleminin gerçekleştiğini göstermiyor.
Kokpitte pilotlar arasında kavga çıktığı bildirildi
Olayın nedeni konusunda en dikkat çekici bilgi pilotlarla ilgili geldi.
Reuters'a konuşan ve ismi açıklanmayan İsrailli bir yetkili, iki pilotun uçuş sırasında fiziksel bir kavgaya karıştığını ve acil durum sinyallerinin bu olayın ardından gönderildiğini söyledi.
Ancak yetkili, acil durum kodunun pilotlardan biri tarafından kasıtlı olarak girilip girilmediğinin henüz kesinleşmediğini belirtti.
Associated Press'e konuşan bölgesel bir yetkili de kokpitte pilotların dahil olduğu bir kavga yaşandığını doğruladı ancak kavganın neden çıktığının henüz bilinmediğini aktardı.
Bu nedenle sosyal medyada dolaşıma giren daha ayrıntılı ve sansasyonel iddiaların tamamı kesinleşmiş bilgi olarak değerlendirilmemeli.
Yolculardan çığlık duyduklarına ilişkin bilgiler geldi
Uçaktaki olayın boyutuna ilişkin yolcu yakınlarından da açıklamalar geldi.
Reuters'a konuşan bir yolcu yakını, uçakta bulunan kızının kendisine çığlık sesleri duyduğunu ve kokpit çevresinde şiddetli bir arbede yaşandığını anlattığını söyledi.
Bununla birlikte olayın bütün ayrıntıları henüz resmî soruşturmayla ortaya çıkarılmış değil.
Flydubai'nin ilk açıklaması yalnızca uçuş sırasında bir “olay” meydana geldiğini, uçağın Tebük'e güvenli şekilde indiğini ve yolcuların güvende olduğunu doğruluyor.
7500 alarmı gerçek kaçırma anlamına gelmedi
Dubai-Tel Aviv uçuşunda yaşanan olay, 7500 kodunun neden güvenlik makamları tarafından son derece ciddi biçimde ele alındığını da gösterdi.
Uçak önce 7700 genel acil durum kodunu verdi, ardından 7500 yasa dışı müdahale koduna geçti ve sonrasında yeniden 7700 kodunu kullandı.
Bu sıra dışı kod değişiklikleri üzerine İsrail olası kaçırma senaryosuna karşı önlem aldı.
Ancak 30 Eylül'de gelen son bilgilerde uçağın kaçırılmadığı, FZ1073'ün Suudi Arabistan'a güvenli şekilde indiği ve yolcuların güvende olduğu doğrulandı. Pilotlar arasında yaşandığı bildirilen fiziksel kavganın ayrıntıları ve 7500 kodunun tam olarak nasıl devreye girdiği ise incelemenin ardından kesinlik kazanacak.
