Sıtkı Davut Koçman, madencilikten otomotiv üretimine, tavukçuluktan ilaç sanayisine kadar birçok sektörde faaliyet göstermiş Türk iş insanı ve sanayicidir. 13 Kasım 1912'de İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde doğan Koçman, 15 Ekim 2005'te İsviçre'nin Zürih kentinde 92 yaşında hayatını kaybetti. BMC, Banvit ve Koçtuğ Denizcilik gibi şirketlerin kuruluş süreçlerinde yer alan Koçman, Muğla Üniversitesine yaptığı katkılarla da tanındı.
Türkiye'de sanayi yatırımlarının geliştiği dönemlerde farklı sektörlerde şirketler kuran Sıtkı Davut Koçman'ın iş hayatı, maden mühendisliğiyle başladı. Krom ticareti ve deniz taşımacılığından otomotiv üretimine uzanan yatırımlarının ardından gıda, yem ve ilaç sektörlerinde de faaliyet gösterdi. Muğla'daki yükseköğretim kurumlarına sağladığı destekler nedeniyle adı üniversiteye verilen Koçman'ın yaşam öyküsünde eğitim çalışmaları ve sosyal yatırımlar da yer alıyor.
Sıtkı Davut Koçman 1912 yılında İstanbul'da doğdu
Sıtkı Davut Koçman, 13 Kasım 1912 tarihinde İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde dünyaya geldi. Babası Jandarma Generali Kuruşcuoğlu Ali Kemal Bey, annesi ise Behice Hanım'dı. Babasının Mustafa Kemal Atatürk'ün sınıf arkadaşı olduğu, aile geçmişine ilişkin biyografilerde yer alıyor.
İlkokula Beşiktaş Şems-i Mekâtib'de başlayan Koçman, ailesinin 1919 yılında Amasya'ya taşınmasıyla eğitimine burada devam etti. Daha sonra Kastamonu'da öğrenim gördü.
1926 yılında Zonguldak Maden Yüksek Mühendisliği Mektebine başlayan Koçman, 1931 yılında okulunu birincilikle tamamladı. Mezuniyetinin ardından maden mühendisliği alanında çalışmaya başladı.
Madencilik kariyerine Göcek'te başladı
Koçman, 1932-1939 yılları arasında İngiliz Stanley Paterson firmasının Göcek işletmelerinde mühendislik ve yöneticilik görevleri üstlendi. Bu dönemde krom madenciliği alanında deneyim kazandı.
1935-1936 yıllarında Çorlu İstihkâm Taburunda yedek subay olarak askerlik yaptı. 22 Mayıs 1937'de Tümgeneral Nazif Kayacık'ın kızı Fatma Mefharet Hanım ile evlendi.
Göcek'teki işletmelerin kapanmasının ardından İstanbul'a dönen Koçman, 1940 yılında nakliyat ve ithalat-ihracat alanlarında şirketler kurdu. Sonraki yıllarda Ergani Bakır İşletmelerine malzeme temini ve taşımacılık işleriyle ilgilendi.
1948 yılında Erzurum-Horasan demiryolu inşaatında taşeron olarak görev aldı. Aynı dönemde Fethiye Karakaklık krom madeninin işletmesini üstlendi.
Koçtuğ Denizcilik 1952 yılında kuruldu
Sıtkı Koçman'ın krom madenciliğindeki faaliyetleri, uluslararası ticaret bağlantılarıyla genişledi. Maden cevherinin yurt dışına taşınmasında yaşanan gemi sıkıntısı üzerine 1949 yılında Alman Krupp firmasıyla anlaşma yaptı.
Bu ticari ilişkinin ardından 1952 yılında Koçtuğ Denizcilik ve Ticaret A.Ş. kuruldu. Şirket, madencilik ve deniz taşımacılığı alanlarındaki faaliyetlerle Koçman'ın iş hayatında yer aldı.
Koçman, böylece maden işletmeciliğinin yanında taşımacılık ve dış ticaret alanlarında da yatırımlar gerçekleştirdi.
BMC'nin kuruluşunda yer aldı ve otomotiv sanayisine yatırım yaptı
Sıtkı Davut Koçman, 1957 yılında İngiliz ortaklarla İzmir'de BMC Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin kuruluşunda yer aldı. Fabrikada otomobil, kamyon, kamyonet ve traktör üretimine yönelik faaliyetler yürütüldü.
BMC bünyesinde dizel motor dökümhanesi de kuruldu. Koçman'ın otomotiv sektöründeki çalışmaları, Türkiye'de yerli üretim tesislerinin geliştiği dönemde gerçekleştirilen yatırımlar arasında bulunuyor.
1973 yılında İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth tarafından Liyakat Nişanı ile ödüllendirildi. Daha sonraki yıllarda otomotiv yan sanayisinde de ortak yatırımlar yaptı.
Sabancı Grubu ile Akkardan-Sa, Koç Grubu ile kamyon jantı üretimine yönelik Tekersan A.Ş. bu yatırımlar arasında yer aldı.
Banvit, yem ve ilaç sanayisindeki yatırımları
Koçman, 1960'lı yıllardan itibaren tavukçuluk sektöründe faaliyet göstermeye başladı. İsrail'deki Yavne Kibutzu ile ortak çalışmalar sonucunda Güneşli Tavuk Çiftliği ve Bandırma'da Banvit A.Ş. kuruldu.
Kanatlı hayvan yetiştiriciliğinin yanında yem üretimine de yatırım yaptı. İstanbul'da Topkapı Yem Sanayi, Bandırma'da Banvit Vitaminli Yem Sanayi, Bursa'da Bursa Vitaminli Yem Sanayi ve Bolu'da Bolu Vitaminli Yem Sanayi şirketleri bu alandaki girişimler arasında yer aldı.
İlaç sektöründe ise Topkapı Kimya İlaç Sanayii A.Ş. (TOPKİM) kuruldu. Tarım ilaçları alanında Topkapı Agrokim, beşerî ilaç alanında da Med İlaç şirketleri faaliyet gösterdi.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesine adını veren iş insanı
Sıtkı Koçman, sanayi yatırımlarının yanında eğitim ve sağlık alanlarında bağışlar yaptı. Türkiye'nin farklı bölgelerinde okul, hastane ve sağlık ocağı gibi yapıların oluşturulmasına destek verdi.
Öğrencilere burs sağlayan Koçman, Muğla Üniversitesinin gelişmesine yönelik yatırımlarda bulundu. Üniversiteye yaptığı katkılar nedeniyle Muğla'da adı çeşitli eğitim kurumlarıyla birlikte anıldı.
2000 yılında Muğla Üniversitesi tarafından fahri doktora unvanı verildi. Aynı yıl Bakanlar Kurulu kararıyla Devlet Üstün Hizmet Madalyası'na layık görüldü.
Muğla Üniversitesi, 2012 yılında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi adını aldı.
Sıtkı Koçman 92 yaşında hayatını kaybetti
Sıtkı Davut Koçman, 15 Ekim 2005 tarihinde İsviçre'nin Zürih kentinde yaşamını yitirdi. 13 Kasım 1912 doğumlu olduğu için vefat ettiğinde 92 yaşındaydı.
Cenazesi İstanbul'daki Feriköy Mezarlığı'nda toprağa verildi. Eşi Fatma Mefharet Koçman olan iş insanının ailesinden Ali Koçman da iş dünyasında görev alan isimler arasında bulunuyor.
Koçman'ın kişisel servetinin toplam büyüklüğüne ilişkin doğrulanmış bir rakam bulunmuyor. İş yaşamında kurduğu ve ortak olduğu şirketlerin faaliyetleri ise madencilik, denizcilik, otomotiv, gıda, yem ve ilaç sanayisi gibi farklı alanlara yayıldı.
