Fabrikalardan plazalara, şantiyelerden hizmet sektörüne kadar geniş bir yelpazede görev yapan çalışanlar için mesai hesaplama detayları, hak kayıplarının önüne geçilmesi adına büyük önem taşıyor.
KIYDEM TAZMİNATINA DÂHİL EDİLMİYOR AMA EMEKLİ AYLIĞINI ARTIRIYOR
İş Kanunu’na göre fazla mesai süreklilik arz eden bir durum olmayıp hukuki açıdan geçici (arızi) bir çalışma olarak kabul ediliyor. Bu sebeple işçinin işten ayrılırken alacağı kıdem tazminatının hesabına dâhil edilmiyor. Ancak fazla mesai ödemelerinin bordroya eksiksiz yansıtılması, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilen Prime Esas Kazanç (PEK) matrahını yükseltiyor. Yüksek bildirilen matrah ise çalışanın gelecekte alacağı emekli maaşının miktarını doğrudan olumlu etkiliyor. Dolayısıyla fazla mesainin kayıt dışı kalmaması veya elden ödenmemesi, emeklilik döneminde daha yüksek aylık almanın kapısını aralıyor.
45 SAAT SINIRI VE ZAMLI ÖDEME HESAPLAMASI
İş Kanunu uyarınca haftalık yasal çalışma süresi 45 saat olarak uygulanıyor. Çalışanların en çok karıştırdığı hususların başında ise "fazla çalışma" ile "fazla sürelerle çalışma" arasındaki fark geliyor:
-
Fazla Sürelerle Çalışma: Sözleşmede haftalık çalışma süresi 45 saatin altında (örneğin 40 saat) belirlenmişse, 45 saate kadar yapılan ekstra çalışmalar bu kapsama giriyor ve saat başı %25 zamlı ödeniyor.
-
Fazla Çalışma: Haftalık 45 saati aşan her türlü çalışma doğrudan "fazla çalışma" sayılıyor ve çalışma ücreti %50 zamlı olarak hesaplanıyor.
-
Serbest Zaman Hakkı: İsteyen işçi zamlı ücret yerine 45 saati aşan her 1 saatlik mesai için 1 saat 30 dakika serbest zaman (mazeret izni) kullanabiliyor. Bu izinlerin 6 ay içinde maaştan kesinti yapılmadan kullanılması gerekiyor.
