Bilgi arttıkça hayat sadeleşmelidir. Sadeleşmiyorsa artan şey yığındır. Eğitim, (education) ilave bilgiler kazanarak gereksiz yığınlardan kurtulmaktır. Bu sadeleştirme, bilinci tetikleyerek insanı esasa ve usullere yaklaştırır. Esas ve usullere yaklaştıkça çözüm üretmek kolaylaşır. Her konu “sade” bir şekilde ele alınarak farkındalık kazanılır. Böylelikle çözüm üretme kapasitesi geliştirilir.
Farkındalığın 4 Aşaması
Okuryazarlık kültürünün geliştiği günümüzde eğitimde farkındalık için yeni bir çerçeveye ihtiyaç duyuyoruz. Bugün “eğitim” derken “talim-terbiye-tedrisat-tahsil”den hangisinin kastedildiği anlaşılırsa farkındalık kazanılabilir. Bu farkındalığı kazan(dır)mak için sadeleştirilmiş bir döngü oluşturulmalıdır. Bu döngü; “konu-konuk-konum-kapasite” olarak dört temel aşamada oluşturulmalıdır.
Konu alanı, eğitimin faktörü olup talim boyutuyla doğru bilgiyi (information) belirler. Konuk alanı, eğitimin rol model faktörü olup insan boyutuyla güzel davranışı belirler. Konum alanı, eğitimin mekân faktörü olup performans faktörü olarak faydalı çalışma (know-how) boyutunu şekillendirir. Doğru bilgi, güzel davranış ve faydalı çalışmalar neticesinde oluşan kapasite ile de tahsil (knowledge) payı artar.
Net Katkı Üretmek
Gerçek gündeme dönmek için; “konu-konuk-konum-kapasite” çerçevesine göre bir revizyona gidilmelidir. Bu dört temel alanda “öncelikli konular, örnek konuklar ve sembol kurumlar”dan istifade ederek oluşturulacak etki ile yeni bir kapasite inşa edilmelidir. Böylece “talim-terbiye-tedrisat” birlikteliğinden beklenen “tahsil” kazanılabilir. Salgın ve dijitalleşme sonucu yaşanan sosyoekonomik gerçekliklerle yüzleşmek bu tahsille mümkündür.
Bu bağlamda; “öncelikli konular”da yapılan çalışmalar ve bunları yapan kuruluşların listelenmesi (veri) ilk adım olmalıdır. Konunun “niçin-ne-nasıl” sorularını cevaplayacak bütünlükte bir katılım hedefi, kadın-erkek dağılımı ve x, y, z kuşaklarını içinde barındırması önemlidir. Böylelikle konu üzerinden “eğitim, çalışma ve sosyal hayat” dengesine yapılacak katkılar netleşecektir.
Öncülük Önceliktir
Bu özgün katkının yaygınlaştırılması için seçilen konukların katılımıyla yeni yaklaşımlar (tasarım) kazanılmalıdır. Seçilecek “öncelikli konumlar” ise, mercek (teknoloji) görevi görmelidir. Hem konuları hem de konukları çerçeveleyen içeriklerle gelecek perspektifi çizilmelidir. Nihai kararlarla gelişen trendler yakından takip edilmelidir.
Hem kuşatıcı hem de odaklanmış bu sadeleştirme sayesinde yapılacak öncülüğün öncelikleri de sıralanabilir. Böylece insanlığa umut olacak konularla talim, konuklarla terbiye, konumlarla tedrisat üreterek bilinç oluşturulabilir. Doğru bilgi, güzel davranış ve faydalı çalışmalar neticesinde sosyal yapılar güçlendirilebilir.
