Moskova'nın ev sahipliğinde kapılarını açan "Rusya Enerji Haftası", küresel ekonomiyi sarsacak kritik açıklamalara sahne oluyor. Başkentteki ana oturumda kürsüye çıkan Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, ham petrol ve akaryakıt cephesindeki tablonun veçhesini gözler önüne serdi. Enerji koridorlarında uzun süredir konuşulan dar boğaz, Moskova'dan gelen resmi rakamlarla ilk kez bu kadar net tescillendi.
Arz Açığı Dünya Ticaretinin Yüzde 25'ini Buldu
Küresel dizel piyasasında tarihin en sert sıkıntılarından birinin yaşandığına işaret eden Novak, tablonun vahametini rakamlarla özetledi. Piyasada devasa bir arz açığı bulunduğunu belirten Novak, "Bugün piyasada büyük bir arz açığı var. Bu açığın dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 25'ine ulaştığını değerlendiriyoruz" ifadelerini kullandı.
Bu devasa açığın arkasında ise iki temel etken yatıyor. Basra Körfezi ülkelerinden dış piyasalara sevkiyat yapılamaması ve Moskova'nın temmuz ayından itibaren iç piyasayı korumak ve desteklemek amacıyla hayata geçirdiği dizel ihracatı yasağı, küresel dengeleri altüst etti.
Petrol 120 Dolar, Dizel 200 Dolar Bandında
Akaryakıt tabelalarındaki tırmanış dar gelirliyi ve sanayiciyi vururken, borsalardaki fiyat makası da açılıyor. Petrolün varil fiyatının 120 dolar seviyelerinde seyrettiği bir piyasada, dizelin varil fiyatının yaklaşık 200 dolara fırlaması dikkat çekti. Fiyatlardaki bu astronomik fark, taşıma maliyetlerinden gıdaya kadar her kalemde zincirleme zam dalgasını tetikliyor.
Washington ile Anlaşma ve Brüksel'e Sert Tepki
Kulisleri hareketlendiren Rusya ile ABD arasındaki dizel sevkiyatı anlaşmasına da değinen Novak, bu hamleyi savunmaktan geri durmadı. Söz konusu mutabakatı "tüm piyasa katılımcılarının yararına olan pragmatik bir karar" olarak nitelendirdi.
Avrupa Birliği'nden gelen eleştirilere ise kapıyı sert kapatan Novak, şunları kaydetti:
"Avrupalı ortaklarımızın siyasi kararlarının ve açıklamalarının, piyasanın ve tüketicilerin ihtiyaçlarıyla çelişmesine alışkınız. Bundan öncelikle Avrupalı tüketiciler zarar görüyor."
Rakamlarla Rusya'nın Enerji Bilançosu
Brüksel'in ambargo kararlarına rağmen Moskova'nın enerji ihracatındaki ağırlığı devam ediyor. Açıklanan verilere göre Rusya, 2022 yılından bu yana Avrupa'ya toplam 320 milyar dolarlık enerji kaynağı sevk etti. Sadece 2026'nın ilk 9 aylık döneminde ise Avrupa'ya yapılan enerji ihracatı 21,3 milyar doları buldu.
Fiyatların tavan yapmasıyla birlikte tüketicilerin hızla alternatif enerji kaynaklarına yöneldiğini belirten Novak, krizin aşılması için küresel ölçekte daha sıkı bir iş birliğine ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
