Bu anlatı yaygın olmasına rağmen, içinde daha derin bir stratejik başarısızlığın örtük itirafını barındırıyor. Eğer grup yalnızca bir araçsa, Suudi Arabistan on bir yıllık savaş ve Yemen üzerinde onlarca yıllık hakimiyet boyunca bu aracı yapıcısının elinden almayı başaramamış demektir.
Ancak gerçek çok daha karmaşık. Riyad açısından daha tehlikeli olan ise, İran'ı büyük maliyetler üstlenmeden en büyük kazanan yapan şeyin tam da bu karmaşıklık olması.
İran nüfuzunun sınırlarını ortaya koyan sınav
Ekim 2026'da Riyad Havalimanı'na düzenlenen ve 13 kişinin ölümüne yol açan iki saldırının ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Suudi mevkidaşıyla bir telefon görüşmesi yaptı. Arakçi, Tahran'ın Riyad ile Husi grubu arasındaki görüşmeleri kolaylaştırmaya hazır olduğunu açıkladı.
Görünürde bu, Suudi talebine verilmiş bir İran yanıtı gibi duruyor. Ancak daha derin bir okuma farklı bir tabloyu ortaya koyuyor.
İran'daki karar alma çevrelerine yakın kaynaklar Middle East Eye'a, Suudi Arabistan'ın İran'dan Husileri saldırılarını durdurmaları için baskı yapmasını istediğini, ancak grubun bunu reddettiğini doğruladı.
Dahası, aynı kaynak Husi grubunun geleneksel anlamda bir İran vekili olmadığını vurguladı. Kaynak buna kanıt olarak, eğer öyle olsalardı Babülmendep'te ABD gemileri de dahil olmak üzere tüm gemilere deniz trafiğini yasaklayacaklarını, oysa yalnızca Suudi Arabistan'la bağlantılı gemilere odaklandıklarını gösterdi.
Üst düzey bir İranlı kaynaktan gelen bu açıklama, son derece önemli iki anlam taşıyor:
Birincisi, İran'ın kendisi Husi grubu üzerindeki kontrolünün sınırlı olduğunu kabul ediyor.
İkincisi, bu itiraf Riyad üzerinde bir baskı kartı olarak kullanılıyor. Yani "Onları tamamen kontrol etmiyoruz, bu yüzden bizden yapamayacağımız şeyi istemeyin" mesajı veriliyor. Böylece İran, vekilini dizginlemesi istenen hamilikten, o vekilin eylemlerinin sorumluluğunu üstlenmeden yardım istenen arabuluculuğa geçmiş oldu.
İran kartı: Maliyetsiz yıpratma
Tahran için ideal durum, Husi grubunu tamamen kontrol etmek değil. İdeal olan, onları kendi çıkarlarına hizmet eden bir alan içinde hareket etmeye bırakmak ve eylemlerinin sonuçlarından sorumlu tutulmamak.
Yaşanan da tam olarak bu. Bir yandan Suudi petrol tesislerine ve havalimanlarına yönelik saldırılar petrol fiyatlarını yükseltiyor ve Riyad üzerindeki baskıyı artırıyor. Bu da herhangi bir nükleer ya da bölgesel müzakerede İran'ın işine yarıyor. Öte yandan Riyad, Tahran'dan müdahale etmesini istediğinde İran, hiçbir şeyi garanti etmeden gerginliği yatıştırabilecek güçte bir taraf olarak görünüyor. Bu da ona bedava diplomatik nüfuz sağlıyor.
Daha da önemlisi, İran Husi grubuna sınırsız destek vermiş değil. Raporlar, Tahran'ın Temmuz 2026'da Suudi ablukasını aşmak için aralarında üst düzey komutanların da bulunduğu 10 ila 21 Devrim Muhafızları mensubunu taşıyan bir uçak gönderdiğini gösteriyor.
Ancak bu destek, önemli olmasına rağmen kontrol düzeyine ulaşmıyor. İran, Husilerin Suudi Arabistan'ı meşgul etmeye devam edebilmesine yetecek kadar destek veriyor, ama onları bağımsız hareket edemez hale getirecek kadarını vermiyor. İdeal yıpratma da budur: düşük maliyet, yüksek getiri ve sınırlı sorumluluk.
Suudi Arabistan bu denklemden ne kaybetti?
Suudi Arabistan'ın kaybı burada yalnızca askeri değil. Riyad, İran'dan yardım isteyerek iki şeyi örtük olarak kabul etmiş oldu.
Birincisi, Husilerin Tahran'ın bir kararıyla durdurulabilecek basit bir araç olmadığı.
İkincisi, Suudi Arabistan'ın artık krizini kendi askeri ya da siyasi araçlarıyla çözebilecek durumda olmadığı. Bu itiraf, dile getirildiği anda gelecekteki her türlü bölgesel düzenlemede Tahran'ın elinde bir koza dönüşüyor.
Daha da kötüsü, Suudi Arabistan İran kartını bile kendi lehine kullanmayı başaramadı. Dünyayı terörist Husi grubunun birleşik uluslararası destek gerektiren bir İran tehlikesi olduğuna ikna etmek yerine, kendisini İran'dan müdahale talep ederken buldu. Bu da İran'ın, grubun yalnızca dış bir araç değil, yerel talepleri olan Yemenli bir güç olduğu yönündeki anlatısına daha fazla güvenilirlik kazandırdı. Böylece Riyad aynı anda iki savaşı kaybetti: anlatı savaşını ve nüfuz savaşını.
Dolayısıyla sorun, İran'ın Husi grubunu Suudi Arabistan'a karşı bir kart olarak kullanması değildi. Sorun, Suudi Arabistan'ın kendisinin bu kartı daha değerli hale getirmeye katkıda bulunmasıydı.
Sonuçsuz geçen her savaş yılı, İran'dan istenen her yardım ve her askeri geri çekilme, Husileri müzakerede daha güçlü, İran'ı ise daha nüfuzlu hale getirdi. Sonuç olarak, Yemen krizini ortak bir sorumluluk olarak Tahran'a ihraç etmek isteyen Riyad, kendisini sorumluluk yerine nüfuz ihraç ederken buldu.
