Dünya zeytinyağı piyasasında fiyatların gerilemesi, üretici ülkeleri harekete geçirdi. Küresel üretimde ilk sırada bulunan İspanya, artan stoklar ve yeni hasat beklentisinin fiyatlar üzerindeki baskısını azaltmak amacıyla zeytinyağı arzını sınırlandırma kararı aldı.
İspanya'nın aldığı karar, Türkiye'de de serbest piyasa zeytinyağı fiyatlarını takip eden üreticiler ve tüketiciler açısından önem taşıyor. Küresel piyasadaki fiyat değişimleri, Türkiye'nin zeytinyağı ihracatını ve üretici fiyatlarını etkileyebiliyor. Ancak yeni düzenlemenin Türkiye'deki satış fiyatlarına nasıl yansıyacağı henüz netleşmedi.
ZEYTİNYAĞI FİYATLARI İÇİN 188 BİN TONLUK KARAR
İspanya Resmî Gazetesi'nde yayımlanan düzenlemeyle zeytinyağı üreticilerine yeni bir depolama yükümlülüğü getirildi.
Kasım itibarıyla zeytinyağı fabrikaları, aylık üretimlerinin yüzde 12'sini geçici olarak depolamak zorunda olacak. Uygulama kapsamında yaklaşık 188 bin ton zeytinyağının piyasaya çıkışı ertelenecek.
Depolama işlemleri üreticilerin kendi tesislerinde veya başka işletmelere ait depolarda yapılabilecek. Ayrılan zeytinyağının 30 Eylül 2027 tarihine kadar piyasaya sunulmasına izin verilmeyecek.
Kararın temelinde, üretimin artmasıyla birlikte zeytinyağı fiyatlarında yaşanan düşüş bulunuyor. İspanya yönetimi, piyasaya sürülen ürün miktarını azaltarak üretici fiyatlarının daha fazla gerilemesini önlemeyi hedefliyor.
Ülkede sezon başındaki zeytinyağı stoklarının 357 bin 40 tona ulaştığı açıklandı. Yeni sezonda ise 1 milyon 602 bin 596 ton zeytinyağı üretilmesi bekleniyor.
Yüksek stok miktarına yeni hasadın eklenmesi, piyasada arz fazlası oluşabileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi.
KÜRESEL PİYASADA ZEYTİNYAĞI FİYATLARI GERİLEDİ
İspanya'daki zeytinyağı fiyatlarında geçen yıla göre düşüş yaşandı. El País'in aktardığı verilere göre natürel sızma zeytinyağının üretici fiyatı, kasım ayının başında kilogram başına yaklaşık 3 euroya geriledi.
Geçen yılın aynı döneminde kilogram fiyatı yaklaşık 4 euro seviyesinde bulunuyordu. Böylece İspanya'daki natürel sızma zeytinyağının üretici fiyatında yıllık bazda yaklaşık yüzde 25 düşüş görüldü.
İspanya'da natürel sızma zeytinyağı üretici fiyatı
Kasım 2025
4 €/kg
Kasım 2026
3 €/kg
Yaklaşık %25 yıllık düşüş
Yaklaşık üretici fiyatlarıdır; Türkiye'deki perakende veya serbest piyasa satış fiyatları değildir.
İspanya'da uygulanan piyasa düzenleme mekanizmasına göre, sezon başındaki stoklarla beklenen üretimin toplamının önceki altı sezonun ortalamasını en az yüzde 20 aşması halinde arzı sınırlandıran önlemler devreye alınabiliyor.
Bu sezon gerekli koşulların oluşması üzerine üretimin bir bölümünün geçici olarak depolanması kararlaştırıldı.
İspanya'nın küresel zeytinyağı üretiminin yaklaşık yüzde 45'ini, Avrupa Birliği üretiminin ise yüzde 70'ini karşılaması, ülkede alınan kararların uluslararası piyasa açısından önemini artırıyor.
Son yıllarda kuraklık ve aşırı sıcaklıklar nedeniyle düşen zeytin üretimi, dünya genelinde zeytinyağı fiyatlarının yükselmesine neden olmuştu. Üretimin yeniden toparlanmasıyla birlikte fiyatlarda bu kez aşağı yönlü hareket başladı.
SERBEST PİYASA ZEYTİNYAĞI FİYATLARI ETKİLENECEK Mİ?
İspanya'nın 188 bin ton zeytinyağını geçici olarak piyasadan çekme kararı, Türkiye'deki serbest piyasa zeytinyağı fiyatları açısından da takip ediliyor.
Türkiye'de zeytinyağı fiyatları; zeytin rekoltesi, üretim maliyetleri, ürün kalitesi, stok miktarı, ihracat talebi ve döviz kuruna bağlı olarak değişiyor.
Küresel zeytinyağı fiyatlarında yaşanan düşüş, ihracat piyasasında rekabeti artırabilirken İspanya'nın arzı sınırlandırması uluslararası fiyatlardaki gerilemeyi yavaşlatabilir.
Ancak İspanya'daki üretici fiyatları ile Türkiye'de serbest piyasada satılan zeytinyağının fiyatları doğrudan aynı seviyede belirlenmiyor. Türkiye'de natürel sızma, natürel birinci ve rafine zeytinyağı fiyatları ürünün niteliğine ve satış koşullarına göre farklılık gösteriyor.
Bu nedenle İspanya'nın aldığı kararın Türkiye'de zeytinyağı fiyatlarını kesin olarak artıracağı veya düşüreceği yönünde bir değerlendirme yapmak için henüz erken.
Kasım'da başlayacak depolama uygulamasının Eylül 2027 sonuna kadar devam etmesi planlanıyor.
