2026 KPSS Ortaöğretim sınavının ardından Türkiye'nin tarım, hayvancılık, maden ve fiziki coğrafyasına ilişkin konular araştırılıyor. Manda yetiştiriciliğinde Samsun, çeltik üretiminde Edirne öne çıkarken Habur Sınır Kapısı Şırnak'ın Silopi ilçesinde bulunuyor. Kenevir yetiştiriciliği, kükürt yatakları, psödomaki ve Taşeli Platosu da adayların aradığı konular arasında yer alıyor.
25 Ekim 2026 Pazar günü gerçekleştirilen KPSS Ortaöğretim sınavında Genel Kültür testinin 18 sorusu coğrafya alanından oluştu. Sınav sonrasında adayların paylaşımlarında manda yetiştiriciliği, çeltik ve kenevir üretimi, kükürt madeni, psödomaki bitki örtüsü, Taşeli Platosu, Tuz Gölü ve Habur Sınır Kapısı gibi başlıklar öne çıktı. Türkiye'nin ekonomik ve fiziki coğrafyası kapsamında değerlendirilen bu konuların yanıtları, ilgili üretim bölgeleri ve coğrafi özelliklerle açıklanıyor.
Manda nerede yetişir, Türkiye'de en çok hangi ilde bulunur?
Türkiye'de manda yetiştiriciliği denildiğinde Samsun öne çıkıyor. Özellikle Bafra ilçesi ve Kızılırmak Deltası çevresindeki sulak alanlar manda yetiştiriciliğiyle tanınıyor.
Mandalar suya ve çamurlu alanlara ihtiyaç duyan büyükbaş hayvanlar arasında bulunuyor. Bu nedenle sulak alanların bulunduğu bölgeler yetiştiricilik açısından önem taşıyor.
Samsun'un yanı sıra İstanbul, Tokat, Afyonkarahisar, Sivas ve Diyarbakır da manda yetiştiriciliğinin yapıldığı iller arasında yer alıyor.
Çeltik nerede yetişir, en çok hangi ilde üretilir?
Türkiye'de çeltik üretiminde Edirne ilk sırada yer alıyor. Edirne'nin İpsala ilçesi, ülkenin önemli çeltik üretim merkezlerinden biri.
Çeltik, pirincin kabuğu ayrılmamış hâlidir. Yetiştirilmesi sırasında yüksek sıcaklık ve bol su gerektirir.
Tarım ve Orman Bakanlığının yayımladığı üretim verilerinde Edirne'nin ardından Samsun ve Balıkesir geliyor. Çanakkale, Çorum ve Sinop da üretimin yapıldığı diğer iller arasında bulunuyor.
Kenevir nerede yetişir, hangi illerde ekimi yapılır?
Kenevir yetiştiriciliği Türkiye'de izne bağlı olarak gerçekleştiriliyor. Geleneksel üretim alanları arasında Kastamonu ve Samsun bulunuyor.
Samsun'da özellikle Vezirköprü ve Havza ilçelerinde kenevir yetiştiriciliği yapılıyor. Bitkinin lif, tohum ve sapından farklı sanayi alanlarında yararlanılıyor.
31 Ocak 2026'da yayımlanan Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik kapsamında lif, tohum ve sap üretimi amacıyla izin verilebilen 21 il bulunuyor. Bu iller Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Konya, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Sivas, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak olarak sıralanıyor.
Kükürt nerede çıkarılır, Türkiye'deki kükürt yatakları nerede?
Türkiye'de kükürt madeniyle özdeşleşen yer Isparta'nın Keçiborlu ilçesidir.
Keçiborlu, Türkiye coğrafyası kaynaklarında kükürt yataklarıyla birlikte anılıyor. Bölgedeki tarihî kükürt madenciliği, maden coğrafyası konularında ele alınıyor.
Kükürt; kimya sanayisi, gübre üretimi ve çeşitli endüstriyel işlemlerde kullanılan bir ham madde olarak biliniyor.
Psödomaki nedir, nerede görülür?
Psödomaki, yalancı maki olarak adlandırılan bitki örtüsüdür. Türkiye'de özellikle Marmara Bölgesi ve Karadeniz kıyılarının bazı kesimlerinde görülüyor.
Psödomaki, nemli ormanların tahrip edildiği alanlarda gelişen çalı topluluklarıyla ilişkilidir. Görünüş bakımından Akdeniz Bölgesi'ndeki makiye benzer.
Ancak oluşum koşulları ve tür bileşimi bakımından Akdeniz makisinden ayrılır. KPSS coğrafya konularında Marmara ve Karadeniz kıyılarının bitki örtüsü başlığı altında incelenir.
Taşeli Platosu nerede, hangi bölgede bulunur?
Taşeli Platosu, Akdeniz Bölgesi'nde Orta Toroslar üzerinde yer alıyor.
Plato, Mersin, Karaman ve Antalya çevresindeki dağlık alanlarla ilişkilidir. Kalkerli arazilerin yaygın olduğu bölgede karstik yer şekilleri bulunuyor.
Göksu Nehri, Taşeli Platosu üzerinde derin vadiler oluşturuyor. Bu nedenle plato, Türkiye'nin karstik arazi yapısı ve akarsu aşındırması konularında inceleniyor.
Tuz Gölü nerede, hangi illerin sınırlarında?
Tuz Gölü, İç Anadolu Bölgesi'nde Ankara, Konya ve Aksaray illeri arasında bulunuyor.
Türkiye'nin en büyük tuzlu göllerinden biri olan Tuz Gölü, sığ yapısıyla tanınıyor. Yaz aylarında buharlaşmanın artmasıyla göl yüzeyinin önemli bir bölümü tuz tabakasıyla kaplanıyor.
Göl, Türkiye'nin tuz üretimi açısından önemli kaynakları arasında yer alıyor.
Habur Sınır Kapısı nerede, hangi ülkeye açılır?
Habur Sınır Kapısı, Şırnak'ın Silopi ilçesinde bulunuyor ve Irak'a açılıyor.
Türkiye ile Irak arasındaki kara yolu ulaşımında önemli geçiş noktalarından biri olan Habur, uluslararası ticaret taşımacılığında kullanılıyor.
KPSS coğrafya kapsamında sınır kapıları ve komşu ülkelerle bağlantılar konusunda Habur'un karşılığı Irak olarak veriliyor.
Ayçiçeği nerede yetişir, ayçiçek yağı üretimi hangi bölgede yaygındır?
Türkiye'de ayçiçeği yetiştiriciliği özellikle Trakya'da yaygın olarak yapılıyor.
Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli, ayçiçeği tarımının bilinen merkezleri arasında bulunuyor. Bitkinin tohumlarından yemeklik yağ elde ediliyor.
Ayçiçeği, Türkiye'nin farklı bölgelerinde de yetiştiriliyor. Ancak KPSS coğrafya anlatımlarında Trakya-Ergene Bölümü ile birlikte ele alınıyor.
Fındık en çok nerede yetişir, hangi ilde üretilir?
Türkiye'de fındık yetiştiriciliği Karadeniz Bölgesi'nde yoğunlaşıyor.
Ordu ve Giresun, fındık üretimiyle öne çıkan iller arasında yer alıyor. Sakarya, Düzce, Trabzon ve Samsun'da da fındık yetiştiriliyor.
Fındık, nemli iklim koşullarında yetişen ve Türkiye'nin tarımsal ihracatında önemli yer tutan ürünlerden biri.
KPSS 2026 Ortaöğretim coğrafya sorularının cevapları
Adayların araştırdığı konuların coğrafi karşılıkları şöyle özetleniyor:
Manda yetiştiriciliği: Samsun, özellikle Bafra ve Kızılırmak Deltası
Çeltik üretimi: Edirne, özellikle İpsala
Kenevir yetiştiriciliği: Kastamonu ve Samsun başta olmak üzere izin verilen iller
Kükürt yatakları: Isparta, Keçiborlu
Psödomaki: Marmara ve Karadeniz kıyılarının bazı kesimleri
Taşeli Platosu: Akdeniz Bölgesi, Orta Toroslar
Tuz Gölü: Ankara, Konya ve Aksaray
Habur Sınır Kapısı: Şırnak, Silopi; Irak sınırı
Ayçiçeği: Trakya
Fındık: Karadeniz Bölgesi, özellikle Ordu ve Giresun
Bu bilgiler ilgili coğrafya konularının temel karşılıklarıdır. KPSS'de sorulan soruların kesin yanıtları, soru kökleri ve seçenekleriyle birlikte ÖSYM'nin resmî cevap anahtarına göre belirlenir.
