25 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen KPSS Ortaöğretim sınavının ardından kanun teklif etme yetkisi ve muhtar seçimine ilişkin sorular araştırılmaya başlandı. Anayasa'nın 88. maddesine göre kanun teklif etme yetkisi milletvekillerine ait. Köy ve mahalle muhtarları ise beş yılda bir yapılan yerel seçimlerde halk tarafından belirleniyor.
2026 KPSS Ortaöğretim sınavına katılan adayların paylaşımlarında vatandaşlık alanındaki kanun teklifi ve muhtarlık seçimi konuları yer aldı. Sınavın ardından kanun teklif etme yetkisinin hangi makama ait olduğu, Cumhurbaşkanının kanun teklif edip edemeyeceği ve muhtarların nasıl belirlendiği araştırıldı. Bu konuların yanıtları Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun'da düzenleniyor.
Kanun teklifini kim yapar, kanun teklif etme yetkisi kimdedir?
Kanun teklif etme yetkisi milletvekillerine aittir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 88. maddesinde kanun teklif etmeye milletvekillerinin yetkili olduğu açıkça belirtiliyor.
Milletvekilleri tarafından hazırlanan kanun teklifleri Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulur. Teklifler ilgili komisyonlarda ve TBMM Genel Kurulunda görüşülür.
TBMM tarafından kabul edilen kanunlar, anayasal süreç kapsamında Cumhurbaşkanına gönderilir.
Cumhurbaşkanı kanun teklif edebilir mi?
Cumhurbaşkanının genel kanun teklif etme yetkisi bulunmuyor. Anayasa'nın 88. maddesi bu yetkiyi milletvekillerine veriyor.
Ancak bütçe kanunu için ayrı bir düzenleme bulunuyor. Anayasa'nın 161. maddesine göre merkezî yönetim bütçe kanunu teklifi Cumhurbaşkanı tarafından TBMM'ye sunuluyor.
Cumhurbaşkanı, bütçe kanunu teklifini mali yılbaşından en az 75 gün önce Meclise sunmakla görevli.
Kanun tasarısı ile kanun teklifi arasındaki fark nedir?
2017 Anayasa değişikliğinden önce kanun yapım sürecinde iki farklı kavram kullanılıyordu.
Bakanlar Kurulu tarafından TBMM'ye sunulan metinler kanun tasarısı, milletvekillerince sunulan metinler ise kanun teklifi olarak adlandırılıyordu.
2017 yılında kabul edilen anayasa değişikliğiyle Bakanlar Kurulunun kanun tasarısı sunma yetkisi kaldırıldı. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçilmesiyle birlikte genel kanun teklif etme yetkisi yalnızca milletvekillerinde kaldı.
Kanunları kim çıkarır, kim onaylar?
Türkiye'de kanun koyma, değiştirme ve kaldırma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir.
Milletvekillerinin sunduğu teklifler TBMM'de görüşülerek oylanır. Kabul edilen kanunlar Cumhurbaşkanına gönderilir.
Anayasa'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen kanunları 15 gün içinde yayımlar. Uygun bulmadığı kanunları aynı süre içinde gerekçesiyle birlikte yeniden görüşülmek üzere Meclise geri gönderebilir.
Muhtarı kim seçer, muhtarları kim atar?
Köy ve mahalle muhtarları halk tarafından seçilir. Muhtarların göreve gelmesinde olağan yöntem atama değil seçimdir.
Muhtarlık seçimlerinde ilgili köy veya mahallede seçmen kaydı bulunan vatandaşlar oy kullanır. En fazla oyu alan kişi muhtar seçilir.
Muhtarlarla birlikte köylerde ihtiyar meclisi, mahallelerde ise ihtiyar heyeti üyeleri belirlenir.
Muhtarlar kaç yılda bir seçilir?
Muhtarlar, beş yılda bir yapılan mahalli idareler seçimlerinde belirlenir.
2972 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre mahalli idareler seçimleri beş yılda bir, mart ayının son pazar günü gerçekleştirilir.
Türkiye'de son olağan yerel seçimler 31 Mart 2024 tarihinde yapıldı. Bir sonraki olağan yerel seçimlerin 2029 yılında yapılması öngörülüyor.
Muhtarları siyasi partiler aday gösterebilir mi?
Muhtarlık seçimlerinde siyasi partiler aday gösteremez.
2972 sayılı Kanun'un 31. maddesine göre köy ve mahalle muhtarlığı seçimlerinde siyasi parti seçimlerindeki gibi resmî adaylık usulü bulunmuyor.
Muhtar olmak isteyen kişiler kendilerini seçmenlere tanıtabiliyor. Ancak seçimlere siyasi partilerin resmî adayı olarak katılamıyorlar.
KPSS 2026 Ortaöğretim vatandaşlık sorusunun doğru cevabı
Adayların aktardığı kanun teklif etme yetkisine ilişkin sorunun anayasal karşılığı milletvekilleri seçeneğidir.
Muhtarı kimin seçtiğine ilişkin sorunun yanıtı ise halk veya ilgili köy ve mahalledeki seçmenler olarak ifade edilir.
Her iki yanıt da yürürlükteki anayasa ve seçim mevzuatına dayanıyor. Sınavda kullanılan soru kökünün ve seçeneklerin kesin biçimi için ÖSYM'nin yayımladığı soru kitapçığı esas alınır.
