7 Nisan 1924 tarihinde yürürlüğe giren 442 sayılı “Köy Kanunu”nun 87’nci maddesi yabancıların köylerden mülk edinmesini yasaklamaktaydı. Bu yasak 03.07.2003 tarihinde yapılan değişiklikle kaldırılmış ve yabancıların köylerden toprak/arazi ve mülk satın almasının önü açılmıştır.

Yabancıların köylerden toprak ve emlak satın almasının önündeki yasak kaldırılmış ancak mütekabiliyet şartından dolayı yabancıların ülkemizden toprak almasını sınırlamaktaydı.

2002 ile 2023 tarihleri arasında Köy Kanunu’nda ve Tapu ve Kadastro Kanunu’nda değişiklikler yapıldığı dönemdir. 19 Temmuz 2003 tarih ve 4916 sayılı kanunla Tapu Kanunu’nun 35’inci ve Köy Kanunu’nun 87’nci maddelerini yürürlükten kaldıran düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından 14 Mart 2005 tarih ve E.2003/70, K.2005/14 sayılı kararla iptal edilmiştir. Ancak 29 Aralık 2005 tarih ve 5444 sayılı kanun ile 22.12.1934 tarih ve 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 35’inci maddesine geçici madde eklenmiştir. (Resmî Gazete, Tarih: 07.01.2006, Sayı: 26046).

TAPU VE KADASTRO KANUNU DEĞİŞTİRİLDİ

Yabancılara mülk satışı hakkındaki kanundaki en son değişiklik 6302 sayılı Tapu ve Kadastro Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun ile gerçekleşmiş ve 03 Mayıs 2012 tarihinde kabul edilen kanun ile Türkiye’de taşınmaz edinmek isteyen yabancı ülke vatandaşlarının toprak ve mülk alımı kolaylaştırılmıştır.

Yabancılara mülk satışı hakkındaki kanun değişik tarihlerde değiştirilmiş, en son yasal değişiklik 6302 sayılı Tapu ve Kadastro Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun ile gerçekleşmiş ve 03.05.2012 tarihinde kabul edilen kanun ile Türkiye’de taşınmaz edinmek isteyen yabancı ülke vatandaşlarının mülk alımı kolaylaştırılmıştır.

MÜTEKABİLİYET ŞARTI KALDIRILDI

Yapılan değişiklikle mütekabiliyet şartı kaldırılmış, 183 ülke vatandaşının karşılık şartı aranmaksızın ülkemizden mülk ve toprak/arazi edinmesinin önü açılmıştır. Buna göre yabancı uyruklu kişiler eskiden 2,5 hektar (25 dönüm) arazi alabilirken, 03.05.212 yılında yapılan yeni düzenlemeyle 30 hektara (300 dönüm) çıkartılmış; Bakanlar Kurulu gerekli gördüğünde bunu 60 hektara (600) dönüme çıkartmaya yetkili kılınmıştır.

Toprak satışındaki bu devasa artış, diğer gayrimenkul satışlarında teşvikle devam etmiştir. Türkiye’deki mevcut iktidar, yabancıların mülk edinmesini teşvik etmektedir. Konut satışında artık yabancıların büyük bir payı bulunmaktadır. Dışişleri Bakanlığı’nın sitesinde yabancılara mülk satışı konusu şöyle anlatılmaktadır: “2644 sayılı Tapu Kanunu’nun Mayıs ayında yürürlüğe giren 6302 sayılı kanun ile değişik 35. maddesi uyarınca, yabancı uyruklu gerçek kişilerin ülkemizde taşınmaz edinmesinde karşılıklılık şartı aranması uygulaması terk edilmiştir. Ülkemizde taşınmaz ve sınırlı ayni hak ediminizin mümkün olup olmadığı konusunda ülkenizdeki Türkiye büyükelçiliği veya başkonsolosluklarından veya ülkenizin Türkiye’deki temsilciliklerinden bilgi almanız mümkündür. Yabancı gerçek kişilerin ülkemizde taşınmaz satın alırken zarara uğramamaları maksadıyla aşağıdaki hususlara özen göstermeleri uygun olacaktır.” (https://www.mfa.gov.tr/yabancilar-icin-rehber.tr.mfa).

Dünyada 208 ülke bulunduğu göz önüne alındığında 183 ülkeden mütekabiliyet şartının kaldırılmasının nasıl bir felaket olduğu görülecektir. Eskiden mütekabiliyet şartı vardı. İki ülke arasındaki mütekabiliyet şartı sayesinde bu istismar önlenebiliyordu. Mesela, Türk vatandaşları Yunanistan’dan hangi oranda mülk edinebiliyorsa Yunan vatandaşları da Türkiye’den aynı oranda mülk edinebiliyordu. Türkiye, 03.05.2012 tarihinde yapılan düzenlemeyle neredeyse dünyanın tamamından mütekabiliyet/karşılıklılık ilkesini kaldırmış, tek taraflı toprak ve mülk satışının önünü açmıştır. Bu, en büyük gaflettir.

DÜNYANIN DÖRTE ÜÇÜ TAŞINMAZ ALDI

Mütekabiliyet şartının kaldırılmasıyla 183 ülke vatandaşı Türkiye’den taşınmaz almıştır. Sadece Ortadoğu (Suriye, Irak vb.) ve Uzakdoğu (Pakistan, Afganistan vb.)’dan Müslüman kimlikli kişiler değil, ABD, Rusya, İngiltere, Fransa, Almanya, Çin, Yunanistan ve İsrail gibi ülke vatandaşları da toprak ve mülk satın alabilmektedir. Hatta çoğumuzun adını dahi duymadığı “Wallis, Futuna adaları, Palau, Fiji, Vanuatu, Aruba, Nevis, Tobago, Saint Kitts, Antigua, Barbuda, Trinidad, Guyana” gibi ülke vatandaşları da ülkemizden mülk satın almıştır.

İçişleri Bakanı’nın açıklamasına göre “1 Ocak 2002’den 19 Temmuz 2023’e kadar yabancılara 28 milyon 320 bin 28 metrekare toprak satılmıştır” (https://www.milligazete.com.tr/haber/16279977/bakan-yerlikaya-rakam-verdi-yabancilara-ne-kadar-arazi-ne-kadar-konut-satildi)

BİZ DE BAŞKA ÜLKELERDEN TOPRAK ALABİLİYOR MUYUZ?

Yabancılara toprak ve mülk satışı konusundaki yazılarımızdan dolayı zaman zaman bazı vatandaşlar “Hocam, toprak ve emlak satışında ne sıkıntı var. Biz de ABD’den, Avrupa Birliği ülkelerinden satın alabiliyoruz” demektedir. Bu bilgi birkaç yönüyle yanlış ve eksiktir.

1-     Para birimimiz TL, diğer ülkelerin para birimine göre düşük olduğundan aynı şekilde mülk almamız söz konusu değildir. Bugün ABD’nin gayr-i safi hasılası dünyanın yaklaşık üçte birine tekabül etmektedir. Eğer siz mülk alımını serbest bırakırsanız fanilanıza kadar alırlar.

2-     Dünyadaki diğer ülkelerde mütekabiliyet şartı vardır ve dünyanın her ülkesinden vatandaş o ülkeden mülk satın alamaz.

3-     Dünyadaki bazı ülkelerde yabancılara toprak satışı yasaktır. Bazılarında sadece belli yıl kiralama vardır. Mesela, İsrail, toprak için katliam yapmaktadır. İsrail’de bir karış toprak satılmaz. Çin’de toprak satışı yasak, sadece kısıtlı ve belirli süre için kullanım hakkı var. İran ve Suudi Arabistan’da yasak. Yunanistan, Danimarka, Bulgaristan, Polonya, Rusya ve İsviçre’de kısıtlı sayıda mülk alınabiliyor.

4-     Türkiye’den başka 208 ülkeden 183’ünden mütekabiliyet şartını kaldıran başka bir ülke yok.

(Devam edecek)