Avrupa Birliği (AB) ile katılım müzakerelerini sürdüren Karadağ, 2028 yılına kadar tam üyelik hedefine kilitlenmiş durumda. Ancak aday ülkelerin üyeliğe kabul edilmeden önce Birlik hukukunu oluşturan devasa AB müktesebatını kendi resmi dillerine eksiksiz çevirmesi şart koşuluyor.
Hırvatistan’ın 2013’teki katılımından bu yana Birlik mevzuatının hacminin neredeyse iki katına çıkması, Karadağ idari kapasitesi üzerindeki baskıyı artırdı.
Podgorica yönetimi gerekli yatırımları yaptığını ve çevirilerin zamanında tamamlanacağını savunsa da Brüksel kulislerinde sürecin takvime yetişemeyeceği endişesi hâkim.
- BRÜKSEL’İN 'HIRVATÇA' FORMÜLÜ SİYASİ KRİZ DOĞURABİLİR!
Avrupa Komisyonu, olası bir gecikmenin önüne geçmek amacıyla geçici istisna mekanizmalarını değerlendirmeye başladı.
Değerlendirilen seçenekler arasında, Karadağ’ın çevirileri tamamlayana kadar başka bir resmi AB dilini geçici olarak kullanmasına izin verilmesi yer alıyor.
Bu durumda tercih Podgorica’ya bırakılacak olsa da dilsel yakınlık sebebiyle Hırvatça en olası aday olarak öne çıkıyor.
Karadağca; Boşnakça, Hırvatça ve Sırpça ile aynı dil sürekliliğinde bulunuyor ve bu diller karşılıklı olarak anlaşılabiliyor.
Ancak Karadağ'ın kendi dilinin uluslararası düzeyde müstakil bir resmi dil olarak tanınması için yıllardır yürüttüğü mücadele göz önüne alındığında, Hırvatça seçeneği son derece hassas bir siyasi zemine oturuyor. Teknik açıdan pratik görünen bu adımın, Podgorica’da iç siyasi çalkantılara yol açabileceği belirtiliyor.
- ZAGREB ZATEN TEMKİNLİ YAKLAŞIYOR!
Süreci zorlaştıran bir diğer unsur ise komşu Hırvatistan’ın tutumu.
Zagreb yönetimi, sunulan bazı hukuki metinlerin çeviri kalitesine yönelik kuşkularını dile getiriyor.
İki ülke arasında süregelen ikili anlaşmazlıkların da birleşmesiyle, Hırvatistan'ın veto veya geciktirme kartını masada tutabileceği değerlendiriliyor.
- MALTA VE İRLANDA ÖRNEKLERİ MASADA!
AB tarihinde dil standartları konusunda esneklik gösterilen emsaller de mevcut:
- Malta (2004): Birliğe katıldığında nitelikli mütercim eksikliği sebebiyle mevzuatın tamamını Maltacaya çevirmek için 3 yıllık geçici izin aldı.
- İrlanda: Katılımından yıllar sonra İrlandacanın tam resmi dil statüsü kazanmasıyla benzer bir kademeli geçiş süreci yaşadı.
Bu örnekler Brüksel’in katılım öncesinde çevirilerin bitirilmesini her zaman katı bir ön şart olarak uygulamadığını gösterse de Karadağ özelinde seçilecek dilin kimlik tartışmalarını tetikleme potansiyeli, diplomasi trafiğini zorlaştıracağa benziyor.
