Suriye'de Esad rejiminin devrilmesinin ardından kurulan yeni yönetim ile Lübnanlı silahlı grup Hizbullah'ın temsilcileri, tırmanan krizin önüne geçmek amacıyla Türkiye'nin ev sahipliğinde gizli bir görüşme gerçekleştirdi.
İki taraf arasında uzun süredir kurulan ilk yüz yüze temas olarak kayıtlara geçen toplantıda, sınır güvenliği ve bölgesel gerilimler ele alındı.
- ESAD SONRASI ŞAM VE HİZBULLAH HATTINDA YÜKSELEN TANSİYON!
Suriye’de 2024 yılının sonlarında Beşar Esad hükümetinin devrilmesiyle birlikte, yıllarca rejimin saflarında savaşan Hizbullah ile Şam'ın yeni yönetimi arasında ciddi krizler baş göstermişti.
Yeni Suriye hükümeti, Hizbullah’ı Suriye toprakları üzerinden yasa dışı silah sevkiyatı yapmakla suçlarken, ABD tarafının da Suriye ordusunu Hizbullah’a karşı Lübnan’a güç göndermesi yönünde teşvik ettiği basına yansımıştı.
Tırmanan bu gerilim, tarafları diplomatik bir kanal arayışına itti.
- GÖRÜŞME TÜRKİYE'NİN ARACILIĞIYLA YAPILDI!
Uluslararası haber ajansı Reuters'a konuşan siyasi ve güvenlik kaynaklarına göre, söz konusu gizli buluşma geçtiğimiz ay Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının girişimiyle Türkiye'de yapıldı.
Suriye istihbaratı ve dışişleri yetkilileri ile Hizbullah temsilcilerini bir araya getiren toplantının detayları kamuoyundan gizli tutuldu.
Konuya ilişkin Türkiye, Suriye ve ABD dışişleri bakanlıklarından herhangi bir resmi açıklama yapılmazken, Hizbullah cephesi de sessizliğini korudu.
- MASADAKİ KARŞILIKLI TALEPLER NELER OLDU?
İki aydır devam eden dolaylı temasların ardından gerçekleşen yüz yüze görüşmede, taraflar karşılıklı güvenlik endişelerini masaya yatırdı:
- Suriye'nin Güvencesi: Suriyeli yetkililer, Hizbullah’ı silahsızlandırmak amacıyla Lübnan’a yönelik herhangi bir askeri müdahalede bulunulmayacağının garantisini verdi.
- Şam'ın Talepleri: Buna karşılık Suriye heyeti, Hizbullah'tan sınır ötesi kaçakçılık faaliyetlerini derhal durdurmasını ve özellikle Suriye'nin güneyindeki uyuyan hücrelerini dağıtmasını talep etti.
Görüşmenin yapıldığı süreçte sahada da dikkat çeken gelişmeler yaşandı.
Suriye yönetimi, güney bölgelerinde roket saldırısı hazırlığında olan bir Hizbullah hücresinin çökertildiğini duyururken, Hizbullah "Suriye topraklarında askeri veya güvenlik amaçlı hiçbir varlıklarının bulunmadığını" iddia ederek Şam'ı yalanladı.
- İRAN MASADA NEDEN YOKTU?
Toplantının en dikkat çeken detayı ise Hizbullah'ın en büyük destekçisi konumundaki İran'ın görüşmelere dâhil edilmemesi oldu.
Lübnanlı kaynaklara göre Hizbullah görüşmeye Tahran'ın bilgisi dâhilinde katıldı; ancak İran yönetimi masada doğrudan yer almamaktan rahatsızlık duydu.
Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara'nın şu an için İran ile doğrudan bir ilişki kurmaya sıcak bakmadığı belirtiliyor.
Kulislere yansıyan bilgilere göre, İran'ın süreç dışı bırakılmaktan duyduğu rahatsızlık, Türkiye'deki gizli görüşmeden nihai bir anlaşma veya resmi bir ortak açıklama çıkmasını engelleyen temel faktör oldu.
Henüz kesin bir mutabakata varılamamış olsa da tarafların "içişlerine karışmama" prensibi etrafında diyalogu sürdürme eğiliminde olduğu ifade ediliyor.
