Nevşehir'in Göreme beldesinde 29 Ekim 2026'da meydana gelen kaya düşmesinde 2 kişi hayatını kaybetti, 1 kişi yaralandı. Göreme Açık Hava Müzesi girişindeki olayın ardından peribacalarının neden çöktüğü, aşırı yağışın kaya yapısına etkisi ve bölgedeki doğal oluşumların dayanıklılığı gündeme geldi. Nevşehir Valisi Hüseyin Kök, toprak kaymasının aşırı yağış nedeniyle meydana geldiğini açıkladı.
Kapadokya'nın önemli turizm merkezlerinden Göreme Açık Hava Müzesi girişinde 29 Ekim Perşembe günü saat 15.15 sıralarında meydana gelen toprak kayması, can kaybıyla sonuçlandı. Peribacasından kopan kaya parçalarının insanların bulunduğu alana düşmesi üzerine bölgeye AFAD, polis, jandarma ve sağlık ekipleri sevk edildi. Nevşehir Valisi Hüseyin Kök, olayda 2 kişinin hayatını kaybettiğini, 1 kişinin yaralı olarak hastaneye kaldırıldığını duyurdu. Yaşanan olay, Kapadokya'daki peribacalarının jeolojik yapısını ve doğal aşınma nedeniyle oluşabilecek kaya düşmesi risklerini yeniden gündeme taşıdı.
Göreme Açık Hava Müzesi girişindeki kaya düşmesinde 2 kişi hayatını kaybetti
Nevşehir'in Göreme beldesinde bulunan Açık Hava Müzesi girişinde, 29 Ekim 2026 Perşembe günü aşırı yağışın ardından toprak kayması meydana geldi. Toprak kaymasıyla birlikte peribacasından kopan kaya parçaları, çevrede bulunan insanların üzerine düştü. Olay yerine ulaşan ekipler, kaya parçalarının altında kalan 2 kişinin hayatını kaybettiğini belirledi. Yaralanan 1 kişi ise sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından hastaneye sevk edildi.
Nevşehir Valisi Hüseyin Kök aşırı yağışa dikkat çekti
Nevşehir Valisi Hüseyin Kök, olay yerinde yaptığı açıklamada toprak kaymasının saat 15.15 sıralarında aşırı yağış nedeniyle meydana geldiğini bildirdi. Kaya düşmesi sonucunda 2 kişinin cansız bedenine ulaşıldığını belirten Kök, yaralanan bir kişinin hastanede tedavi altına alındığını söyledi. Vali Kök, arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü ve ekiplerin bölgede görev yaptığını açıkladı. Böylece olayın ilk aşamasında aşırı yağışa bağlı toprak kayması, kaya düşmesini tetikleyen gelişme olarak öne çıktı.
Kapadokya'daki peribacalarının volkanik kaya yapısı aşınmaya açık
Kapadokya'daki peribacaları, geçmişte yaşanan volkanik faaliyetlerin ardından oluşan kaya tabakalarının uzun süre aşınmasıyla meydana geldi. Bölgedeki volkanik tüfler, farklı sertlikteki kayaçlarla birlikte geniş bir jeolojik yapı oluşturuyor. Yağmur suları ve yüzey akışları, daha yumuşak kaya tabakalarını aşındırırken sert bölümler daha uzun süre varlığını koruyabiliyor. Bu farklı aşınma süreci, peribacalarının kendine özgü konik ve sütun biçimlerini oluşturuyor.
Şiddetli yağışlar peribacalarındaki çatlakları genişletebiliyor
Peribacalarının yapısında bulunan çatlaklar, yağmur sularının kaya kütlesinin iç bölümlerine ulaşmasına neden olabiliyor. Su, özellikle aşınmaya açık tüf tabakalarında ayrışmayı hızlandırırken yüzeyden kopan malzemelerin taşınmasına da yol açabiliyor. Şiddetli yağış dönemlerinde yamaçlardan akan su miktarının artması, kaya tabanındaki malzemenin aşınmasını hızlandırabiliyor. Göreme'de 29 Ekim'de yaşanan olayda da aşırı yağış sonrasında meydana gelen toprak kaymasının kaya düşmesine yol açtığı açıklandı.
Peribacalarının gövdeleri zamanla inceliyor ve taşıyıcı yapıları zayıflıyor
Peribacalarının üst bölümünde genellikle aşınmaya daha dayanıklı bir kaya tabakası bulunuyor. Şapka olarak adlandırılan bu sert bölüm, altındaki daha yumuşak gövdeyi yağış ve diğer dış etkenlerden kısmen koruyor. Ancak gövde çevresindeki aşınma devam ettikçe kaya kütlesinin biçimi ve taşıyıcı dengesi değişebiliyor. Özellikle şapka bölümünün düşmesi veya gövdenin ileri derecede aşınması, doğal oluşumun parçalanmasını ve zamanla yıkılmasını hızlandırabiliyor.
Donma ve çözünme olayları kaya kopmalarına neden olabiliyor
Kapadokya'da kış aylarında yaşanan sıcaklık değişimleri, kayaçların fiziksel ayrışmasında etkili olabiliyor. Kaya çatlaklarına giren suyun donarak genleşmesi, çatlak yüzeylerine basınç uyguluyor. Havanın ısınmasıyla buzun çözülmesi ve bu sürecin tekrarlanması, zaman içerisinde kaya parçalarının ana kütleden ayrılmasına katkıda bulunabiliyor. Ancak 29 Ekim'de Göreme'de yaşanan olay için açıklanan ilk neden, donma ve çözünme değil, aşırı yağışın ardından meydana gelen toprak kayması oldu.
Rüzgâr ve sıcaklık değişimleri de doğal aşınmayı etkiliyor
Kapadokya'daki kaya oluşumları yalnızca yağışlardan değil, rüzgâr ve sıcaklık farklılıklarından da etkileniyor. Rüzgârın taşıdığı küçük parçacıklar kaya yüzeylerinde aşınmaya katkıda bulunurken sıcaklık değişimleri kayaçlarda genleşme ve büzülme süreçlerini etkileyebiliyor. Bu doğal süreçler uzun yıllar boyunca devam ederek peribacalarının görünümünü değiştirebiliyor. Ancak her kaya kopmasının aynı nedenle meydana geldiği söylenemiyor; belirli bir olayın oluşum mekanizmasının anlaşılması için ilgili kaya kütlesinin jeolojik özelliklerinin incelenmesi gerekiyor.
Peribacalarının oluşumunu sağlayan erozyon zamanla yıkılmalarına da yol açıyor
Peribacalarının ortaya çıkmasını sağlayan temel doğal süreç, farklı dayanıklılığa sahip kayaçların aşınması olarak biliniyor. TÜBİTAK Bilim ve Teknik'te yayımlanan bilimsel çalışmalarda, Kapadokya'daki peribacalarının oluşum ve yok oluş süreçleri jeomorfolojik açıdan ele alınıyor. Buna göre vadilerin genişlemesi, yamaçların gerilemesi ve kaya tabakalarının aşınması sonucunda yaşlanan peribacaları zaman içerisinde yıkılabiliyor. Aynı doğal süreçler, bölgenin farklı kesimlerinde yeni peribacası biçimlerinin ortaya çıkmasını da sağlayabiliyor.
Kapadokya'da 2024 ve 2025 yıllarında da kaya çökmeleri yaşandı
Kapadokya'da peribacalarından kaya kopması ve çökme olayları daha önce de kayıtlara geçti. 2024 yılında kar yağışının ardından tüf kaya yapısında meydana gelen gevşemeyle bir peribacası çöktü ve olayda can kaybı yaşanmadı. 2025 yılında ise bölgedeki başka bir peribacasında kısmi çökme meydana geldi. İhbar üzerine olay yerine gelen jandarma ekipleri, çevrede güvenlik şeridi oluşturarak önlem aldı.
Göreme'deki olayın ardından arama kurtarma çalışmaları başlatıldı
29 Ekim'de meydana gelen kaya düşmesinin ardından Göreme Açık Hava Müzesi çevresine arama kurtarma ve sağlık ekipleri yönlendirildi. AFAD, polis ve jandarma ekipleri, kaya parçalarının düştüğü bölgede çalışmalar yürüttü. Nevşehir Valisi Hüseyin Kök, ilk açıklamasında 2 kişinin hayatını kaybettiğini ve 1 yaralının hastaneye kaldırıldığını duyurdu. Olay yerindeki çalışmaların devam ettiği ve gelişmelerin kamuoyuyla paylaşılacağı bildirildi.
Göreme'deki kaya düşmesinde hayatını kaybedenlerin kimlikleri
Göreme Açık Hava Müzesi girişinde yaşanan olayda hayatını kaybeden 2 kişinin kimlikleri, 29 Ekim'de yayımlanan ilk haberlerde açıklanmadı. Nevşehir Valisi Hüseyin Kök'ün olay yerindeki açıklamasında can kaybı ve yaralı sayısına ilişkin bilgiler yer aldı. Hastaneye kaldırılan yaralının sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bir tıbbi değerlendirme de ilk açıklamada paylaşılmadı. Olayın ardından yürütülen çalışmalar, kaya düşmesinin meydana geldiği alanda sürdürüldü.
Göreme Açık Hava Müzesi'nin doğal ve tarihî mirası
Göreme Açık Hava Müzesi, Kapadokya'nın volkanik kaya oluşumları ve kayalara oyulmuş tarihî yapılarıyla tanınan önemli kültür turizmi merkezleri arasında bulunuyor. Göreme ve çevresindeki kaya yerleşimleri, 1985 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan Göreme Millî Parkı ve Kapadokya'nın Kayalık Alanları kapsamında yer alıyor. Bölgedeki peribacaları, kaya kiliseleri ve tarihî yerleşimler doğal ve kültürel mirasın bir arada bulunduğu alanları oluşturuyor. Bu nedenle kayaçların aşınma süreçleri, yalnızca doğal oluşumların geleceğini değil, ziyaretçi güvenliği ve kültürel mirasın korunmasını da ilgilendiriyor.
