Mutfak masraflarını kısmak ve taze sebze meyveye ulaşmak için pazar yolunu tutan vatandaş, semtten semte değişen tarife karşısında şaşkınlık yaşıyor. Zincir marketlerdeki etiket farkları tartışılırken, sokak aralarındaki semt pazarlarında ortaya çıkan fiyat makası dar gelirlinin bütçesini zorluyor. Alım gücü yüksek ilçelerde tezgâh açan esnafın fiyatları ikiye katladığı görülüyor.
HANGİ İLÇELERDE FİYATLAR KATLANIYOR?
Aynı ürünün Esenyurt, Avcılar veya Fatih’teki tezgâhlarda çok daha uygun fiyata satıldığı görülürken; Bakırköy, Kadıköy, Beşiktaş ve Sarıyer gibi ilçelerde etiketlerin tırmandığı kaydedildi. Örneğin 30-40 liraya satılan patlıcan bazı semtlerde 70-90 liraya, 50-60 liradan alıcı bulan biber ise başka bir ilçede 90-120 liraya kadar fırlayabiliyor. Bir pazarda 700 liraya dolabilen temel pazar sepeti, daha pahalı bir semtte aynı ürün ve miktarlarla 1.200 liraya kadar yükseliyor.
AYNI İLÇEDE BİLE TEZGÂH KİRASI 10 KAT DEĞİŞİYOR
Fiyat uçurumunun arkasındaki en büyük etkenlerden birinin belediyelere ödenen tezgâh işgaliye bedelleri olduğu ifade edildi. Aynı belediye sınırları içinde dahi ücretlerin ayrıştığına dikkat çekildi. Bakırköy Belediyesi tarifesinde bazı pazar yerlerinde metrekare başına günlük ücret 300-500 lira bandındayken, talep gören noktalarda bu rakamın günlük 5 bin liraya kadar çıktığı belirlendi.
ESNAF MALİYETLERİ İŞARET ETTİ: "HALDEN GELENE KADAR KATLANIYOR"
Pazar yerinin maliyeti, nakliye, işçilik ve fire masraflarının etiketlere zorunlu olarak yansıdığını belirten pazarcı Selim Gürsaçar, “Her pazarın kendi maliyeti var. Tezgâhın bulunduğu yer, ödediğimiz işgaliye, taşıma masrafı ve çalışan giderleri değişiyor. Bunların hepsi ürünün fiyatına yansıyor. Bir de sebze ve meyvede fire var. Halden aldığımız ürünün tamamını sattığımız anlamına gelmiyor. Bir kısmı elimizde kalıyor ve zarar yazıyor. Ayrıca rekabetin yoğun olduğu yerde fiyatı aşağı çekmek zorunda kalıyoruz” dedi. Halde 20-30 lira seviyesinde olan bir ürünün taşıma, kasa, ambalaj, fire ve tezgâh masraflarıyla pazarda 50-60 liraya ulaştığı, karşılaştırma yapılırken kalite ve menşein de hesaba katılması gerektiği vurgulandı.
