İngiltere Dışişleri Bakanı Phillip Hammond un EOKA nın

60. kuruluş yıldönümüne 10 gün kala, 10 gün sonra Kıbrıs a resmi bir ziyaret

yapacağım açıklaması tesadüf değildi zira 10 gün sonrası yani ziyaret günü

EOKA nın kuruluş gününe rastlıyordu.

Rus donanmasına ait gemilerin Limasol Limanı na

istedikleri zaman girebilecek olması, İngiliz Gizli Servisi MI6 yı ve İngiliz

Kraliyet Donaması nı rahatsız ettiği için bu soruna bir çare bulabilmek amacı

ile İngiltere Dışişleri Bakanı Hammond un Kıbrıs a gelmesi kaçınılmaz

oldu. 

Biraz teknik konulardan söz edip, esas konuya dönelim; bu

gemilerin arasındaki Büyük kulak , Ağrotur (Akrotiri) İngiliz Üssü nde telli,

telsiz, WiFi, Bluetooth veya da benzeri elektronik haberleşmelerin tümünü sanki

de yanlarındaymış gibi dinleyebilmek yeteneğine sahip. Bu dinlemeye Trodos

dağının tepesine kurulmuş, Ortadoğu ya yönelik telsiz-telefon konuşmalarını

dinleyen sistemin (Echelon) algıladıkları da dâhil. 

Echelon fikri 1947 doğumlu ve Anglo Sakson grubu olarak

anılan Avustralya, Kanada, Yeni Zelanda, İngiltere ve ABD tarafından imzalanan

UKUSA Anlaşması na dayalı bir istihbarat sinyalleri toplama ve analiz ağı

işletim sistemi. 1971 yılında kurulum çalışmaları bitti ve sistem devreye

girdi. Echelon un kullandığı teknoloji sürekli olarak da yenilenmekte.

Echelon un dünya üzerinde sadece 3 dinleme merkezi var.

Hepsi de çok stratejik yerlerde. Özellikle de doğa koşullarının farklı ve

dinlemeye çok uygun olduğu yerlerde kurulu bu merkezler. Bunlardan bir tanesi

de Kıbrıs ta Trodos dağının en yüksek tepesi üzerinde kurulu. Nedeni de

Kıbrıs ın üzerindeki iyonosfer tabakasının belli özelliklere sahip olması. Aynı

özellikler Kuzey Avustralya ve Pasifik Okyanusu ndaki takımadaların üstünde de

bulunmakta.

Burada 60 yıldan bu yana, Ortadoğu, Orta Asya ve

Kafkaslar ı izleyen, telefon, SMS, faks ve benzeri elektronik ve radyo

sinyallerini tarayan, askeri, ticari ve diplomatik iletişime müdahale eden bir

Amerikan Dinleme Üssü bulunmakta. Zaten Kıbrıs sorununun çözülememesinin

nedenlerinden bir tanesi de, bu Akrotiri ve Dikelya gibi varlığı zamanında üs

şeklinde resmi bir statüye kavuşturulmamış olan  Amerikan Dinleme Üssü dür.

24 Nisan 2004 tarihinde Kıbrıs adasında yaşayan iki halk

tarafından referandumla oylanan Annan Planı nın giriş sayfasındaki ilk 5

maddeden bir tanesi olan, Kıbrıs adasındaki İngiliz üsleri bu anlaşmanın

kapsamı dışındadır maddesinin oraya konmasının nedeni,  İngiliz üslerinin Amerikan üsleri gibi hizmet

vermesi ve bu üslerin aynı zamanda Echelon dinleme sisteminin önemli bir

parçası olmalarıdır. Bu konumları da, Kıbrıs taki İngiliz üslerinin niye her

koşulda dokunulamaz ve tartışılamaz olduğunu net bir şekilde açıklamaktadır.

Bugüne değin Ruslar, tüm çabalarına ve teknolojik

olanaklarına rağmen Echelon merkezlerinin yanına bir türlü ulaşamamışlardı.

Şimdi Rumlar, Limasol Limanı na Rus donanmasının yanaşmasına izin vermekle,

Moskova ya son 44 yılın en büyük hediyesini takdim ettiler.    

İşte İngiliz Dışişleri Bakanı nın 180 günlük resmi

bildiri yerine 10 günlük ihbarla Kıbrıs Rum tarafını ziyaret etmek istemesinin

nedeni bu. İngilizler Rumlara bu ziyaretle, 1 Nisan 1955 de bana karşı

kurduğun EOKA yı ve masum İngilizleri arkadan kalleşçe vurarak işlediğin

cinayetleri hiç unutmadım. Limasol Limanı nı açarak Rus donanmasına üslerimi

dinleme olanağı sağlamana da öfkeliyim. Her an başına bir çorap örebilirim

mesajını veriyor diplomatik bir dille.

Bu ziyaret aslında, İngiliz diplomasisinin kullandığı

politik dilin tipik bir örneği. Bir hoşnutsuzluk ve bir uyarı içeriyor.

İngilizler bu hoşnutsuzluklarını, İngiliz politikasının geleneği uyarınca

ağızları ile dile getirmiyorlar, yazıya döküp ilgili kişiye veya devlete de

göndermiyorlar. Bunların yerine politik bir davranış sergiliyorlar. Tabii

anlayan anlıyor,  anlayamayan da davul

zurna ve kırmızı halıyla karşılıyor geleni