Tüketici olarak haklarımızı bilmek için başlatmış olduğumuz yazı dizimizin ikinci bölümüne devam ediyoruz.

HAKSIZ ŞARTLAR: 5.maddenin 2.bendi. “Tüketiciyle akdedilen sözleşmelerde yer alan haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür. Sözleşmenin haksız şartlar dışındaki hükümleri geçerliliğini korur. Bu durumda sözleşmeyi düzenleyen, kesin olarak hükümsüz sayılan şartlar olmasaydı diğer hükümlerle sözleşmeyi yapmayacak olduğunu ileri süremez.”

KAMPANYALI SATIŞ: Basın yoluyla (TV, gazete) duyurulan tüm kampanyalarda satıcı taahhütleri yerine getirmek zorunda.

KAPIDAN SATIŞ: 18.maddenin 1. Bendi “Tüketici, yedi gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin taksitle satış sözleşmesinden cayma hakkına sahiptir. “ Fakat bu maddenin 3.bendi diyor ki, “Satıcı cayma süresi içinde malı tüketiciye teslim etmişse tüketici, malı ancak olağan bir gözden geçirmenin gerektirdiği ölçüde kullanabilir; aksi takdirde tüketici cayma hakkını kullanamaz. Cayma hakkı süresi sona ermeden önce, tüketicinin onayı ile hizmetin ifasına başlanan hizmet sözleşmelerinde de tüketici cayma hakkını kullanamaz.”

Bundan şunu anlamaktayız. Malı gözden geçirebilecek şekilde çalıştırabilir inceleyebilirsin. Kullanamazsın. Kullanırsan yedi gün içinde iade edemezsin.

İNDİRİMLİ SATIŞ: 54.maddenin 3.bendi İndirimli satışa konu edilen mal veya hizmetlerin indirimli satış fiyatı, indirimden önceki fiyatı, tarife ve fiyat listeleri ile etiketlerinde gösterilir. İndirimli satışa konu edilen mal veya hizmetlerin indirimden önceki fiyattan daha düşük fiyatla satışa sunulduğunun ispatı satıcı veya sağlayıcıya aittir..

İndirimli satışları takip eden okuyucularımızı yakından ilgilenen bu maddeye göre, mutlaka etiketlere, indirim öncesi fiyatın yazılması zorunluluğu var. İndirimli fiyat daha önceki fiyattan mutlaka daha düşük olmalıdır.

GARANTİ BELGESİ: 56. maddenin 1.2.3.4 bentlerini incelediğimizde özet olarak “Sanayi mallarına garanti belgesi düzenlenecek. Garanti süresi içinde malzeme, üretim ve işçilikten kaynaklanan arızalarda tüketici para ödemeyecek. Garanti süresi içinde sık sık arızalanan ürünün değiştirilmesi istenebilecek.”

KONUT FİNANSMANI: 39.maddenin 2.bendi.”Tüketicinin açık talimatı olmaksızın konut finansmanı sözleşmesi ile ilişkili bir kredili mevduat sözleşmesi yapılamaz.”

KAPAMA TAZMİNATI: 37.Maddenin 1.bendi, “Tüketici, vadesi gelmemiş bir veya birden çok taksit ödemesinde bulunabileceği gibi, konut finansmanı borcunun tamamını erken ödeyebilir. Bu hâllerde, konut finansmanı kuruluşu, erken ödenen miktara göre gerekli tüm faiz ve diğer maliyet unsurlarına ilişkin indirim yapmakla yükümlüdür. “

(2) Faiz oranının sabit olarak belirlenmesi hâlinde, sözleşmede yer verilmek suretiyle, bir ya da birden fazla ödemenin vadesinden önce yapılması durumunda, konut finansmanı kuruluşu tarafından tüketiciden erken ödeme tazminatı talep edilebilir. Erken ödeme tazminatı gerekli faiz indirimi yapılarak hesaplanan ve tüketici tarafından konut finansmanı kuruluşuna erken ödenen tutarın kalan vadesi 36 ayı aşmayan kredilerde yüzde birini, kalan vadesi 36 ayı aşan kredilerde ise yüzde ikisini geçemez. Oranların değişken olarak belirlenmesi hâlinde tüketiciden erken ödeme tazminatı talep edilemez..

CAYMA HAKKI: 43.maddenin 1.bendi “Tüketici, 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve

cezai şart ödemeksizin ön ödemeli konut satış sözleşmesinden cayma hakkına sahiptir.”

AYIPLI MALAR: Kanun ayıplı malı şu şekilde tarif etmektedir. 8.maddenin 1.bendi, “Ayıplı mal, tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır.”

İNTERNETTEN SATIŞ: İnternet ve telefon üzerinden yapılan mesafeli satışlarda mal ya da hizmetin teslimi 30 günü aşamayacak.(48.maddenin 3.bendi) Bu satışlardaki 7 günlük cayma hakkı süresi ise 14 güne çıkarıldı.(48.maddenin 4.bendi)

DEVRE TATİL: 50.maddenin 2.bendi, “Devre tatil sözleşmeleri ile sağlanan hakkın şahsi veya ayni bir hak olması bu maddenin uygulanmasını engellemez. Devre tatile konu taşınmazın inşa edileceği arsa için yapı ruhsatı alınmadan tüketicilerle ön ödemeli devre tatil sözleşmesi yapılamaz”

DEVRE MÜLK CAYMA SÜRESİ: 50.maddenin 6.bendi,” Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Devre mülk hakkı veren sözleşmeler hariç olmak üzere, cayma süresi dolmadan satıcı veya sağlayıcı, tüketiciden herhangi bir isim altında ödeme yapmasını veya tüketiciyi borç altına sokan herhangi bir belge vermesini isteyemez.”

PAKET TUR: Paket turda yaptırımlar artırıldı. Tur sözleşmesi kurulmadan önce ön bilgilendirme zorunluluğu getirildi. Tüketicilere sözleşmeden dönme hakkı verildi. Şirket sözleşme şartını yerine getiremezse tüketicinin zararını ödeyecek. Tüketici sunulan alternatif turu kabul etmeme hakkına sahip olacak.

HAKEM HEYETİ: Bakanlık, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla İl ve ilçe merkezlerinde en az bir tüketici hakem heyeti oluşturulacak. Değeri 2 bin liranın altındaki uyuşmazlıklarda ilçe tüketici hakem heyetleri, 3 bin liranın altındaki uyuşmazlıklarda il hakem heyetleri yetkili olacak. Büyük şehirlerde ise 2-3 bin lira arasındaki uyuşmazlıklarda il hakem heyetlerine başvuru zorunlu olacak. (66.madde)

YİYECEK TAKLİDİ ÜRÜNLER: MADDE 79 – (1) Gıda ürünü olmamalarına rağmen, sahip oldukları şekil, koku, renk, görünüm, ambalaj, etiket, hacim veya boyutları nedeniyle olduklarından farklı görünen ve bu sebeple tüketiciler, özellikle çocuklar tarafından, gıda ürünleriyle karıştırılarak tüketicilerin sağlığını ve güvenliğini tehlikeye atan ürünlerin üretilmesi, pazarlanması, ithalatı ve ihracatı yasaktır. Gıda ürünü olmamalarına rağmen geleneksel el sanatı ürünü olarak gıda ürünü şeklinde üretilen ve sağlığa zarar vermeyen ürünler, üzerinde uyarı işareti ve yazısı bulunması şartıyla bu hükmün dışındadır.

KREDİ KARTI TAKSİTLERİNE  SINIRLAMA

Yılbaşına kadar, kredi kartı taksitlerine sınırlama getiren yönetmelik yürürlüğe girecek. BDDK Başkanı Mukim Öztekin yeni düzenleme ile marketten yapılan gıda alışverişlerine hiçbir şekilde taksit yapılamayacağını söyledi. Öztekin, “Genelde market alışverişi yapıldıktan sonra bankalar müşterilerine telefonla mesaj göndererek 3 ya da 4 taksit yapabileceklerini bildiriyorlardı. Artık bu uygulama son bulacak”

Tüketici olarak haklarımızı bilmemiz durumunda, satıcılar eskisi kadar rahat olamayacak ve rahat para kazanamayacaktır. Dürüst esnaf ortaya çıkacak, hilekârlar piyasada uzun süre tutunamayacaklardır. Bu konuda bilmek istediklerinizi mail olarak yazabilirsiniz.

İSHAK BEYAZAY