Kadının yanında mahremi yok iken yolculuğa çıkıp çıkmaması ile alakalı olarak:

a- Kur’an-ı Kerim’de bir açıklık yok.

b- Hadislerde bol ve detaylı bilgi mevcuttur. Bu mesele İslâm fıkhına bu hadislerle yansır.

Peygamberimiz Efendimiz (s.a.v.):

“Allah’a ve ahiret gününe inanan bir kadının, yanında mahremi olmaksızın üç gecelik bir yola, sefere çıkması câiz değildir.” buyurmuşlardır. (51) Bu süre bazı rivayetlerde:

a- İki gün bir gece,

b- Üç günün üzerinde,

c- Bir gün,

d- Bir gün bir gece,

e- İki gün bir berid (yarım gün), 14 veya 22 km. (52) yani yarım günden üç günlük mesafeye kadar değişik zikredilir.

İşte bu farklı hadisler karşısında fıkıh âlimlerinin hangi sonuçlara vardığını ve Hanefî müctehidlerin ne dediklerini, her birinin dayandığı delilleri de inceleyen Tahavi (Ş. Maani’l-Asar C/2. Sf.112-116. Kahire-1968) eserinde zikrediyor. Tahavi bu eserinde beş farklı yorum getirildiğini ifade ediyor. Biz de bu farklı yorumları zikredelim:

1- Kadın yanına mahremi bulunmadıkça uzak-yakın hiçbir yere yolculuğa çıkamaz. (54)

2- Bir beridten (yarım günden) daha kısa mesafeye gidebilir, daha uzağa gidemez.

3- Bir gün ve daha fazla süren yolculuğa çıkamaz.

4- İki gün ve daha fazla süren yolculuğa çıkamaz.

5- Üç gün ve daha fazla süren yolculuğa çıkamaz.

Üç günlük yolculuk denildiği zaman, deve kervanlarıyla günde yaklaşık 6 saat yürünerek gerçekleşen yolculuk kastedilmektedir.

Hanefiler “üç günlük yol” diye sınırlayan rivayeti almışlar ve sefer süresi olarak da bunu görmüşlerdir.

Hanefilere göre, kadın ne maksatla olursa olsun sefer için yola yanında mahremi olmaksızın gidemez. Bütün âlimler aynı görüştedirler. (55) Aralarındaki ihtilaf sefer sadece, “sefer” müddetinin ne kadar olduğu konusundadır.

Kadına yalnız yolculuğun yasaklanmasının gerekçelerinden biri de güvenlik sorunudur. İster uzun ister kısa olsun günümüzde kadının ne kadar kısa olursa olsun yalnız başına mahremsiz çıkması asla uygun değildir. Asla güvenliği yoktur. Mahremsiz çıkmamalıdır.

Dipnot:

(51) Müslim. Hacc 74. Buhârî. Taksiru’s-Sâlât

(52) Şevkânî. Neylü’l-Evtâr C/4. Sf:305-306.

(53) Azim Abâdi. Avni’l-Mabud C/5. Sf:149 Halil Ahmed. Bezlü’l Mechûd. C/8. Sf:302. Sübki. El-Menhel. C/10. Sf:267

(54) Bizim de görüş tercihimiz budur.

(55) Ahmed Davudoğlu. Müslim Terc. Ve Şerhi C/7. Sf: 83