Türkiye'de konut fiyatları ve kiraların yükselmesiyle birlikte ev satın almak veya kiralamak vatandaşlar için giderek daha maliyetli hale geldi. Yüksek depozito, peşin kira ve taşınma giderlerine bir de konutların sonradan ortaya çıkan sorunları ekleniyor. Özellikle rutubet, su sızıntısı, yetersiz ısı yalıtımı ve elektrik tesisatındaki problemler ciddi masraflara yol açabiliyor. Bu sorunların önüne geçmek amacıyla gayrimenkul sektöründe konut ekspertiz hizmeti uygulanmaya başlandı.
HER 100 KONUTTAN 29'UNDA SU YALITIMI SORUNU
Paylaşılan sektör verilerine göre, satın alınan veya kiralanan konutların yüzde 29'unda su yalıtımı, yüzde 27'sinde ise ısı yalıtımı sorunları bulunuyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2025 yılında Türkiye genelinde 1 milyon 688 bin 910 konut satışı gerçekleşti. Her yıl yaklaşık 1,5 milyon konutun kiralandığı belirtilirken yüksek kira bedelleri ve taşınma masrafları da vatandaşların bütçesini zorluyor.
Konutlarda ilk bakışta fark edilmeyen sorunlar ise taşınmanın ardından ortaya çıkabiliyor. Yeni boyanmış duvarların arkasındaki rutubet, yalıtım eksiklikleri ve tesisat arızaları, ev sahipleri ile kiracıları beklenmedik tadilat giderleriyle karşı karşıya bırakabiliyor.
EVLERİN RÖNTGENİ TERMAL KAMERAYLA ÇEKİLİYOR
Konutlarda yaşanan bu sorunların satın alma veya kiralama öncesinde tespit edilmesini amaçlayan ekspertiz uygulamasında teknolojik cihazlardan yararlanılıyor.
Hise Home Inspection Yönetici Ortağı Sinan Özkök, konutların teknik durumunun çoğu zaman yeterince incelenmeden satın alındığını veya kiralandığını belirtti.
Özkök, yeni boyanmış duvarların ve düzgün görünen dolapların evin bütün problemlerini göstermediğine dikkat çekerek, "Konutların röntgenini çekiyoruz. Ev dedektifleri, evlerin sırrını ortaya çıkaracak." dedi.
Uygulama kapsamında termal kameralarla ısı kayıpları ve sıcaklık farklılıkları incelenirken nem ölçerlerle duvarlarda ve diğer yapı elemanlarında nem belirtileri araştırılıyor.
GİZLİ KUSURLAR TAŞINMADAN ÖNCE BELİRLENECEK
Konut ekspertizinin en önemli hedeflerinden biri, vatandaşların ileride karşılaşabilecekleri yüksek tadilat masraflarını önceden görmelerini sağlamak.
İncelemelerde tespit edilen sorunlar raporlanarak konutu satın almak veya kiralamak isteyen kişilere sunuluyor.
Özkök, elektrik tesisatındaki aşırı ısınma gibi riskli durumların da incelemelerde tespit edilebildiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Konutlarda uygunsuzlukları en başından ortaya koyuyoruz. Termal kameralar ve nem ölçerlerle yaptığımız incelemelerin sonuçlarını rapora yansıtıyoruz. Elektrik tesisatında ısınma tespit ettiğimizde o noktaya dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyoruz. Bunları dijital veri tabanına aktarıyoruz."
DEPOZİTO ANLAŞMAZLIKLARININ ÖNÜNE GEÇİLMESİ HEDEFLENİYOR
Yeni hizmetin yalnızca konut satın alanlara değil, kiracılara da önemli avantajlar sağlaması bekleniyor.
Özellikle kiralama öncesinde evin mevcut durumunun kayıt altına alınması, konuttan çıkış sırasında yaşanabilecek hasar ve depozito anlaşmazlıklarında belge niteliğinde bir teknik kayıt oluşturabilecek.
Sinan Özkök, sistemin kullanıcıların ve yatırımcıların muhtemel riskleri önceden görmesini sağlayacağını belirterek konutun mevcut durumunun olumlu ve olumsuz yönleriyle raporlandığını söyledi.
Özkök ayrıca kentsel dönüşüm sonrası müteahhitten teslim alınan konutlarda da yapılan işlerin teknik açıdan incelenebileceğini ifade etti.
KONUT EKSPERTİZİNİN FİYATI NE KADAR OLACAK?
Yeni uygulamanın maliyeti de ev satın almak veya kiralamak isteyenlerin merak ettiği konular arasında yer alıyor.
Hizmet bedeline ilişkin çalışmaların sürdüğünü açıklayan Özkök, ekspertiz ücretinin ortalama konut satış fiyatının yüzde 1'inin altında olmasını öngördüklerini belirtti.
Buna göre, 4 milyon lira değerindeki bir konutta ekspertiz hizmetinin 40 bin liranın altında bir bedelle sunulması hedefleniyor.
Özkök, benzer hizmetlerin ABD, Kanada ve İngiltere gibi ülkelerde de kullanıldığını belirterek ABD'de konut alım süreçlerinde teknik incelemenin oldukça yaygın olduğunu savundu.
EV ALIRKEN SADECE DIŞ GÖRÜNÜŞE BAKMAK YETMEYECEK
Konut ekspertizinin yaygınlaşmasıyla birlikte vatandaşların evin yalnızca konumu, büyüklüğü ve fiyatına değil, teknik durumuna ilişkin raporlara da dikkat etmesi bekleniyor.
Özellikle rutubet, su sızıntısı, yalıtım eksikliği ve tesisat sorunlarının satın alma ya da kiralama öncesinde belirlenmesi, sonradan ortaya çıkabilecek maddi kayıpların azaltılmasına yardımcı olabilecek.
Ancak termal kamera ve nem ölçümleri her yapısal kusuru kesin olarak ortaya koyamadığından, bu incelemeler gerekli durumlarda yapılması gereken ayrıntılı mühendislik ve deprem güvenliği değerlendirmelerinin yerine geçmiyor.
