Uganda’nın batısındaki tarihi Tooro Krallığı, eski “çocuk kral” Oyo Nyimba’nın kanser nedeniyle ölmesinin ardından çalkantılı günler geçiriyor.
Sarayda veraset tartışmaları sürerken, müteveffa kralın kuzeni ve uzun yıllar gazeteci olarak görev yapan Prens Edward Rukidi Kijanangoma’nın tahta çıkacağı açıklandı.
Sömürge sonrası dönemden bu yana sembolik ve kültürel ağırlığını koruyan Doğu Afrika’daki geleneksel krallıkta yaşanan bu gelişmeler, bölge kamuoyu ve uluslararası basın tarafından yakından takip ediliyor.

- GAZETECİLİKTEN KRALLIK KOLTUĞUNA!
Uganda Broadcasting Corporation’da (UBC) uzun yıllar yayıncı ve editör olarak görev yapan gazeteci kökenli prens, tahta çıkarken hükümdarlık adı olarak Edward Rukidi Nyabongo unvanını seçti.
Kongo sınırına yakın Fort Portal kentinde düzenlenecek görkemli törenle halka tanıtılması beklenen yeni kral, tören öncesinde birleştirici mesajlar verdi.
Geleneksel göreve hazırlık sürecine değinen Yeni Kral Nyabongo, yerel basına yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Miras; disiplin ve sıkı çalışmayla desteklenmelidir. Ailem, kraliyet soyundan gelmemi hiçbir zaman bir ayrıcalık olarak görmeme izin vermedi; aksine bunu hazırlanmam gereken ağır bir sorumluluk ve görev olarak öğretti."

- ANA KRALİÇE İTİRAZ ETTİ: "GİZLENEN BİR OĞUL VAR!"
Kral Oyo’nun arkasında kamuoyunca bilinen resmi bir varis bırakmadan ölmesi, krallığı yöneten Babiito hanedanı ile saray yönetimi arasında ipleri gerdi.
Hanedan ileri gelenleri yeni kral olarak Nyabongo’yu seçerken, Ana Kraliçe Best Kemigisa bu karara sert tepki gösterdi.
Kraliçe Kemigisa, Babiito konseyinin Kral Oyo’nun bıraktığı yazılı vasiyeti hiçe saydığını öne sürdü. Merhum kralın küçük bir erkek çocuğu olduğunu savunan Ana Kraliçe, bu çocuğun kimliğinin zamanı geldiğinde açıklanacağını belirtti.
Sosyal medyada "Baby Oyo" adıyla yayılan çocuk fotoğrafları tartışmaları alevlendirirken, 12 Eylül’de düzenlenen cenaze töreninde de naaşın gözetimi konusunda aile içinde gerginlikler yaşandığı bildirildi.
Siyasi analistler ise hanedanın aldığı kararın geleneksel kurallara dayandığını, ancak kamuoyunda tartışmalara yol açtığını vurguluyor.

- 3 YAŞINDA TAHTA ÇIKMIŞ, KADDAFİ VE MANDELA İLE GÖRÜŞMÜŞTÜ!
Geçtiğimiz ay 34 yaşında yaşamını yitiren Kral Oyo Nyimba, babasının vefatı üzerine 1995 yılında henüz 3 yaşındayken tahta oturmuştu.
Taç giyme töreninde babasının mezarına dokuz kahve çekirdeği atarak yetişkinliğe geçiş ritüellerini tamamlayan Oyo, bir dönem "dünyanın en genç kralı" unvanıyla dünya basınında geniş yer bulmuştu.
Çocuk yaşta krallık koltuğuna oturması sebebiyle uluslararası camiada da dikkat çeken Oyo, Güney Afrika’nın efsanevi lideri Nelson Mandela gibi isimlerle bir araya gelmişti.
Öte yandan, 2011 yılında hayatını kaybeden Libya lideri Muammer Kaddafi de Tooro kraliyet ailesiyle yakın ilişkiler kurmuş ve yıllar boyunca Kral Oyo ile annesi Best Kemigisa’ya maddi ve manevi destekte bulunmuştu.

- UGANDA’DA KRALLIKLARIN STATÜSÜ NE ANLAMA GELİYOR?
Uganda’da geleneksel krallıklar, 1960’larda İngiliz sömürge yönetiminden bağımsızlığın kazanılmasının ardından merkezi cumhuriyetçi hükümet tarafından yasaklanmıştı. Ancak tarihi ve kültürel bağların kopmaması sebebiyle krallıklar 1993 yılında çıkarılan kanunla sembolik olarak yeniden tanındı.
Anayasal olarak resmi siyasi yetkileri bulunmayan ve partizan siyasete katılmaları kanunen engellenen geleneksel liderler, Doğu Afrika ülkesinde halk üzerinde yüksek manevi ve kültürel nüfuza sahip olmaya devam ediyor.





