Mirac Yayınları’nın Celal Yıldırım Hoca’nın tefsirini yeniden yayınlama çalışmaları yaptığını duydum.
Çok memnun oldum.
Zira bizim kuşağın en çok tercih ettiği bir başyapıttır.
Ne ilginçtir ki bu güzide müfessir, Erzurum kökenli olup Diyarbakır’da doğsa da; ilmi ile suvardığı asıl diyar, Ege’dir daha ziyade İzmir’dir.
1928’de doğan Celal Hoca, Cumhuriyet devri ilk âlimlerinden biridir lakin Osmanlı’nın son dönem medreselerinde yetişmiştir.
O dönemde medreseler kapatılmış olsa da, kimi doğu vilayetleri bu konuda direnmiş, ailesinin de teşviki ile okul eğitimi ile birlikte medrese eğitimini de almıştır. Uzun süre iki eğitimi birlikte götürmüş, ne ki medrese derslerinin ağırlaşması ile okulu bırakıp medrese eğitimini tercih etmiştir.
Medreselere meftundur, 14 yıl boyunca aralıksız Diyarbakır, Siirt ve Bitlis civarındaki medreselerde tahsil görüp Tefsir ve Fıkıh Usulü’nden icazet alır. Arapça ve Farsçayı kavaidiyle birlikte tahsil eder. Bölgenin tanınmış âlimlerinden, müderrislerinden özel dersler alır. Bir yılı aşkın süre, Mısır’da ilmi tedrisini sürdürür. Liseyi bitirir.
Askerlikten sonra, medrese icazeti ve lise diploması olduğu için, 1956’da Kuyucak’a müftü olur.
Kuyucak’ta iken eşraftan Hacı Tırkaz’ın kızı Ayşe Hanım’la 1956’da evlenir ve bu evlilikten Kemal, Fatih, Tibyan ve Rezan adlarında dört çocuk dünyaya gelir. Eşi Ayşe Hanım, 2004 yılında vefat eder.
Celal Hoca, 1960’da İzmir’e müftü tayin edilir, İzmir’de görev yaptığı sırada Türkiye’de tek parti döneminin sonlarına doğru açılmış köklü ve güzide bir müessese olan Kestanepazarı Öğrenci Yetiştirme Derneği’nde dersler verir.
Afyon Müftülüğü’ne 1966’da tayin edilen Celal Hoca’nın vaazlarını dinlemek için Cuma günleri erkenden camiler dolar.
1977’deki genel seçimlerde Milli Selamet Partisi’nden milletvekili adayı olup çok az bir farkla seçimi kaybeder. Bunun üzerine kendi isteğiyle İzmir’e vaiz olarak atanır, 1979’da emekliliğe ayrılır.
İzmir’de yayınlanan Yeni Asır gazetesinde ve diğer bazı gazetelerde köşe yazıları yazar.
Eğitimi, yaşamının hiçbir döneminde aksatmayan Celal Hoca müftülük yaptığı yerlerde imam ve müezzinlerin yanı sıra kimi öğrencilere Arapça dersi verir, klasik medrese usulü üzere “Avâmil”, “İzhâr” ve “Molla Câmî” kitaplarını okutur. Yine bu halkalarda tefsir ve hadis gibi İslâmî ilimlerin değişik dallarında dersler verir. Emekli olduktan sonra İzmir’de Kestanepazarı Öğrenci Yetiştirme Derneği’nde İslâmî ilimlerin çeşitli alanlarında dersler vermeye devam eder.
2 Ağustos 2019’da Kuşadası’nda Hakk’ın rahmetine kavuşur. Vefatından sonra zengin kütüphanesi evlatları tarafından İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Kütüphanesi’ne bağışlanır.
Celal Hoca 23 yıllık bir süreyi kapsayan ve on dört cilt olan “İlmin Işığında Asrın Kur’an Tefsiri” başlıklı eseri kalem almıştır. Fıkıh alanında dört cilt, “Kaynaklarıyla İslâm Fıkhı”, hadis alanında altı cilt, “Ahkâm Hadisleri” ve biyografi türünde yazdığı “Huccetu’l-İslâm Muhammed Gazali” gibi eserler, onun ne denli üretken olduğunun göstergesidir.
Celal Yıldırım’ın ilmî çalışmalarında dikkat çeken yönlerden biri de yaptığı tercümeler olmuştur. İslâm dünyasının çeşitli düşünürlerinden tercümeler yaparak, Türkiye ile İslâm dünyası arasında ilmî ve fikrî köprülerin kurulmasına çalışmıştır. “Müslüman Sesi” dergisi, “Özlem” dergisi, “Diyanet İlmi” dergi, “Fidan” dergisi, “İslâm” dergisi, “Sönmez” dergisi, “İktibas” dergisi, “İslâmî Araştırmalar” dergisinde makaleler kaleme alır.
14 ciltlik Kur’an tefsiri yanında yüzü aşkın telif, tercüme ve derleme eseri bulunmaktadır.
Dolayısıyla bu büyük İslâm bilgesinin 7.000 küsur sayfayı aşan devasa eseri “İlmin Işığında Asrın Kur’an Tefsiri” başlıklı eserinin yeniden yayınlanması çok memnuniyet verici bir gelişmedir. (*)
Bu vesileyle eseri yeniden neşretmeye çalışan Mirac Yayınları yetkililerini tebrik ediyor, yüzden fazla eseri bulunan merhum müfessir Celal Yıldırım Hoca’mıza Allah’tan rahmet diliyorum…
* Geniş bilgi için bkz. Dr. Ercan Şen’in “Müfessir Celal Yıldırım’ın İlmî Çalışmaları, Kur’an Tasavvuru ve Din Eğitimi Hakkındaki Görüşleri” (Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / Cilt: 23, Sayı: 2, Haziran 2021, 514-532); Dr. Halil Deniz’in, “Celal Yıldırım'ın İlmin Işığında Asrın Kur’an Tefsiri Adlı Eserinde Tefsir Metodu”, (Doktora tezi), (Dicle Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021).
