Ev, otomobil veya çatılı iş yeri sahibi olmak isteyenlerin araştırdığı çekilişli tasarruf finansman sistemi, katılımcıların belirli taksitlerle ortak bir tasarruf havuzuna ödeme yaptığı ve tahsisat sırasının çekilişli modelde grup planına göre belirlendiği faizsiz finansman yöntemlerinden biri. Türkiye'de tasarruf finansman faaliyetleri 6361 sayılı Kanun kapsamında düzenleniyor ve bu faaliyeti yürüten şirketler BDDK'nın düzenleme ve denetimine tabi.
Sistemde banka konut veya taşıt kredilerindeki gibi faizli kredi mekanizması yerine tasarruf dönemi, finansman dönemi ve organizasyon ücreti bulunuyor. Çekilişli modelde katılımcılar bir grup içerisinde düzenli ödeme yaparken tahsisat tarihleri plan ve çekiliş mekanizmasına göre şekilleniyor. Ancak sisteme girerken yalnızca aylık taksite değil; organizasyon ücretine, tahsisat koşullarına, toplam vadeye, fesih halinde geri ödeme şartlarına ve sözleşmedeki yükümlülüklere bakılması gerekiyor.
Çekilişli tasarruf finansman sistemi nedir?
Tasarruf finansman sistemi mevzuatta; konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinmek amacıyla, önceden belirlenen koşullar çerçevesinde belirli bir süre tasarruf edilmesi, müşteriye finansman kullandırılması ve toplanan tasarrufların yönetilmesi esasına dayanan faizsiz finansman faaliyeti olarak tanımlanıyor.
Sistem genel olarak çekilişli/grup ve bireysel/çekilişsiz modellerle uygulanabiliyor. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu da Aralık 2025 tarihli kararında sistemi katılımcıların ortak fon havuzunda birikim yaptığı, çekilişli veya çekilişsiz uygulanabilen ortak tasarrufa dayalı finansman yöntemi olarak açıklıyor.
Çekilişli tasarruf finansman sistemi nasıl çalışır?
Çekilişli sistemde öncelikle edinilmek istenen konut, taşıt veya çatılı iş yeri için bir finansman planı oluşturuluyor. Katılımcılar belirlenen plana göre taksitlerini yatırarak tasarruf oluşturuyor.
Kanuna göre tasarruf finansman şirketleri her müşteri grubu ve her müşteri için bağımsız tasarruf ve finansman planı düzenlemek zorunda. Grup hâlindeki uygulamalarda müşterilerin tahsisat tarihleri, grup için öngörülen toplam vade esas alınarak belirleniyor.
Çekilişli uygulamalarda katılımcıların tahsisat sıralamasında çekiliş mekanizması kullanılıyor. Güncel uygulamalarda şirketlerin bu çekilişleri noter huzurunda gerçekleştirdiği modeller bulunuyor. Ancak sözleşme imzalanmadan önce çekilişin hangi aralıklarla gerçekleştirildiği ve tahsisat koşullarının nasıl belirlendiği ayrıca kontrol edilmeli.
Çekilişte çıkmazsa ev veya araba alınamaz mı?
Çekilişli modelin en fazla karıştırılan noktalarından biri bu. Sistem klasik anlamda “çekilişi kazanırsan evi alırsın, kazanamazsan hiçbir şey alamazsın” şeklinde çalışan bir piyango değil.
Çekiliş, grup içerisindeki tahsisat zamanının belirlenmesinde kullanılan mekanizmalardan biri. Kanunda da grup hâlinde tasarruf uygulamasında müşterilerin teslimat/tahsisat tarihlerinin grubun toplam vadesi esas alınarak belirlenmesi öngörülüyor.
Dolayısıyla çekilişte erken çıkan katılımcının tahsisatı daha erken gerçekleşebilir. Çekilişte adı erken çıkmayan müşterinin durumu ise sözleşmedeki tahsisat takvimine göre ilerler. Bu nedenle “en geç hangi ayda tahsisat yapılacak?” sorusunun cevabı sözleşme imzalanmadan önce mutlaka kontrol edilmeli.
Çekilişli sistemde para müşterinin hesabına mı yatırılıyor?
Tasarruf finansmanındaki tahsisat, mevzuatta özel olarak tanımlanıyor. Gerekli koşullar yerine getirildiğinde müşterinin tasarruf birikimleri ve sözleşmede taahhüt edilen finansman tutarı; konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinilmesi amacıyla satıcı konumundaki üçüncü kişiye hesaben ödeniyor.
Bu nedenle sistem, müşteriye istediği yerde harcayabileceği serbest nakit kredi verilmesiyle aynı şey değil. Finansmanın sözleşmedeki amaca uygun şekilde konut, çatılı iş yeri veya taşıt ediniminde kullanılması gerekiyor.
Çekilişli tasarruf finansman sisteminde faiz var mı?
6361 sayılı Kanun açık biçimde tasarruf finansman şirketlerinin faizsiz finansman esaslarına göre faaliyet gösterdiğini düzenliyor.
Bununla birlikte “faiz yok” ifadesi sistemde hiçbir maliyet bulunmadığı anlamına gelmiyor. Şirketler organizasyon ücreti alabiliyor. Organizasyon ücreti de kanunda, tasarruf finansman faaliyeti ve tasarruf fon havuzunun yönetimi karşılığında müşterinin ödediği tutar olarak tanımlanıyor.
Bu nedenle banka kredisindeki faiz oranıyla tasarruf finansmanındaki organizasyon ücretini doğrudan aynı kalem gibi karşılaştırmak yerine toplam ödeme üzerinden hesap yapmak gerekiyor.
Organizasyon ücreti nedir?
Organizasyon ücreti, tasarruf finansman şirketinin sunduğu faaliyet ve tasarruf fon havuzunun yönetimi karşılığında müşteriden aldığı bedel. Bu ücret sözleşmenin önemli maliyet kalemlerinden biri.
6361 sayılı Kanun ayrıca sözleşmede tutar, vade, organizasyon ücreti, gelir, maliyet ve masraflar, tasarruf ve finansman dönemleri, iade şartları, temerrüt, cayma, fesih ve tarafların hak ve yükümlülükleri gibi unsurların bulunmasını öngörüyor.
Çekilişli sisteme peşinatsız girilebilir mi?
Tasarruf finansman modellerinde peşinatlı veya peşinatsız planlar uygulanabiliyor. Taksit miktarı ve ödeme süresi seçilen finansman planına göre belirleniyor.
Ancak peşinat verilmemesi, her durumda aynı tahsisat tarihinin veya aynı aylık ödemenin geçerli olacağı anlamına gelmiyor. Finansman tutarı, tasarruf süresi, aylık ödeme ve tahsisat şartları sözleşmedeki plana göre değişebiliyor.
Çekilişli sistemde 1 milyon TL nasıl alınır?
Örneğin 1 milyon TL'lik taşıt veya konut finansmanı hedefleyen kişi, şirketin sunduğu uygun gruplardan birine dahil olabilir. Aylık ödeme, toplam vade, varsa peşinat ve organizasyon ücreti seçilen plana göre belirlenir.
Ancak “1 milyon TL'yi çekilişte kazanmak” şeklinde düşünmek doğru değil. Müşteri sözleşme kapsamında tasarruf yapıyor; tahsisat şartlarını yerine getirdiğinde sözleşmede belirlenen finansman hakkını kullanıyor. Çekiliş ise çekilişli planlarda bu finansmana hangi aşamada erişileceğinin belirlenmesinde rol oynuyor.
Çekilişli sistemde taksitler kaç ay sürüyor?
Vade seçilen ürüne göre değişiyor. Güncel yönetmelikte finansman döneminin azami vadesinin konut ve çatılı iş yeri sözleşmelerinde 120 ayı, taşıt sözleşmelerinde ise 60 ayı aşamayacağı düzenleniyor.
Bu rakamlar her sözleşmenin mutlaka 120 veya 60 ay olacağı anlamına gelmiyor. Daha kısa vadeli planlar oluşturulabiliyor. Müşterinin aylık ödeme kapasitesi ve finansman planı toplam vadeyi doğrudan etkiliyor.
Çekilişli sistemden vazgeçilirse para geri alınır mı?
Tasarruf finansman sistemindeki en önemli tüketici haklarından biri 14 günlük cayma hakkı. Müşteri sözleşmenin imzalanmasını takip eden 14 gün içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabiliyor.
Bu durumda şirketin organizasyon ücreti dahil müşteriden aldığı bütün tutarı, cayma kararının bildirilmesinden itibaren 14 gün içerisinde iade etmesi gerekiyor.
14 gün geçtikten sonra sistemden çıkılırsa ne olur?
14 günlük cayma süresi ile daha sonraki fesih hakkı birbirinden farklı. Müşteri tasarruf dönemi bitimine kadar sözleşmeyi feshedebiliyor. Ancak fesih durumunda organizasyon ücretinin iadesi konusunda cayma hakkındaki kurallar geçerli değil.
BDDK'nın açıklamasına göre fesih durumunda şirket, organizasyon ücreti dışında kalan toplam birikimi mevzuatta belirlenen süre içerisinde müşteriye geri ödemekle yükümlü.
Bu nedenle sisteme girerken özellikle organizasyon ücretinin büyüklüğü önemli. “İstediğim zaman çıkarım, ödediğim bütün parayı eksiksiz alırım” varsayımı 14 günlük cayma süresinden sonra doğru olmayabilir.
Tasarruf finansman şirketi müşteriden senet veya ipotek isteyebilir mi?
Güncel yönetmelikte tasarruf döneminde sözleşme kapsamında müşteriden ipotek, rehin veya senet gibi teminatların alınamayacağı düzenleniyor. Aynı dönemde organizasyon ücreti dışında müşteriyi ödeme yükümlülüğü altına sokacak başka bir işlem de yapılamıyor.
Burada “tasarruf dönemi” ayrıntısı önemli. Finansmanın kullandırılmasından sonraki dönem ve edinilen varlıkla ilgili teminat koşulları sözleşmenin diğer hükümleri ve mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Tasarruf havuzundaki paralar güvende mi?
Kanun, müşteri tasarruflarından oluşan tasarruf fon havuzunun şirketin diğer hesaplarından ayrılmasını zorunlu tutuyor. Bu varlıklar tasarruf finansman sözleşmelerinden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi dışında kullanılamıyor; rehnedilemiyor, teminat gösterilemiyor ve belirlenen istisnalar dışında hacze veya iflas masasına konu edilemiyor.
Ayrıca güncel yönetmelik şirketlerin müşteri giriş ve çıkışlarından kaynaklanabilecek beklenmeyen yükümlülükler için tasarruf fon havuzunun asgari yüzde 5'ini ihtiyat fonu olarak tutmasını öngörüyor. BDDK bu oranı belirlenen sınırlar içinde değiştirebiliyor.
Çekilişli tasarruf finansman sistemi BDDK güvencesinde mi?
Burada “BDDK güvencesinde” yerine “BDDK tarafından düzenlenen ve denetlenen” ifadesini kullanmak daha doğru. Tasarruf finansman şirketleri 6361 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteriyor ve ilgili düzenlemelere tabi.
Bu durum tasarruf finansman sözleşmesini banka mevduatıyla aynı ürün hâline getirmiyor. Sisteme katılmadan önce şirketin BDDK'dan faaliyet izni bulunan tasarruf finansman şirketlerinden biri olup olmadığı mutlaka kontrol edilmeli.
BDDK Tasarruf Finansman Sıkça Sorulan Sorular
Çekilişli tasarruf finansman sistemi caiz mi?
Din İşleri Yüksek Kurulu, 10 Aralık 2025 tarihli kararında tasarruf finansman sistemini değerlendirdi. Kurul, çekilişli ve çekilişsiz modellerin belirli şartlar altında İslami finans ilkelerine uygun olabileceğini belirtti.
Kurulun değerlendirmesinde şirketin aldığı organizasyon ücretinin verilen hizmet karşılığında olması, sistemin faizli işleme dönüşmemesi ve taraflardan birinin haksız şekilde zarara uğratılmaması gibi ilkeler önem taşıyor. Bu nedenle yalnızca “çekilişli” olması tek başına dini değerlendirmeyi belirleyen unsur değil.
Çekilişli tasarruf finansman sistemine girerken nelere dikkat edilmeli?
Sözleşme imzalanmadan önce özellikle toplam finansman tutarı, aylık taksit, toplam vade, organizasyon ücreti, en erken ve en geç tahsisat tarihi, çekiliş yöntemi, ödeme gecikmesinin sonuçları, 14 günlük cayma hakkı ve sonraki fesih halinde ne kadar para iade edileceği kontrol edilmeli. Şirketin BDDK'dan faaliyet izni bulunması da temel kontrol noktalarından biri.
Özellikle yalnızca “faizsiz” veya “çekilişte erken teslim” ifadelerine bakarak karar vermek yerine toplam maliyetin hesaplanması gerekiyor. Aynı finansman tutarı için farklı vadelerde organizasyon ücreti ve aylık ödeme yapısının bütçeye etkisi farklılaşabilir.
