Bir işyerinde müdür iseniz…
Ya da yetkili bir isim iseniz…
Özellikle yaz aylarında…
Okulların bitiş tarihi ile birlikte şöyle telefonlar alırsınız;
- “… beyefendi merhaba. Bir yakınım var! Staj yapması gerekiyor. İşyerinizde staj yapması mümkün mü?”
İlgili yetkili bu talepe şirket uygunsa “Gelsin başlasın, gerekeni yaparız. Yardımcı oluruz…” der…
Ve çoğunlukla bu işyerlerinde staj yapmış gibi imza alınarak yola devam edilir…
Ama staj ne için?
Alanında birikim sağlamak için…
Alanında deneyim kazanmak için…
Alanınla, branşınla alakalı çevre edinmek için…
Tüm bu faktörler gelecekte kişinin iş hayatını temelden yönlendirecek etkenler, etmenler…
Ama bugüne kadar staj üstün körü geçiştirilen bir usulen yapılan bir uygulama olarak kaldı…
BU ANLAYIŞ DEĞİŞİYOR MU?
Uygulanabilirse Yükseköğretim Kurulu bu bağlamda önemli bir adım atmaya hazırlanıyor.
Nedir o adım?
- Mesleki yükseköğretimde dönüşümün ilk adımı bu eğitim öğretim yılında atılıyor…
- Ön lisans öğrencileri eğitimlerinin en az bir dönemini işletmelerde tamamlayacak…
- Model ilk etapta 120 bin öğrenciyi kapsayacak…
Biraz daha ayrıntı vermek gerekirse;
Yükseköğretim Kurulunun hayata geçirdiği “İşletmede Mesleki Eğitim (İME) modeli”, 2026-2027 eğitim öğretim yılında 7 pilot ildeki 81 üniversitenin 185 ön lisans programında uygulanmaya başlanacak.
Model kapsamında öğrenciler en az bir yarıyıl işletmelerde uygulamalı eğitim alacak.
Model, ilk etapta Ankara, Bursa, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Konya olmak üzere 7 pilot ilde uygulanacak.
Ön lisans öğrencileri, en az bir yarıyıl (14 hafta/70 iş günü) boyunca işletmelerde uygulamalı eğitim görecek.
Böylece öğrencilerin bilgi, beceri ve yetkinliklerini doğrudan iş ortamında geliştirmeleri hedefleniyor.
Yükseköğretim Kurulunun yürüttüğü dönüşüm kapsamında hayata geçirilen modelle, öğrencilerin teorik bilgilerini uygulamaya dönüştürmeleri, sektörün ihtiyaç duyduğu yetkinlikleri kazanmaları ve mezun olmadan iş hayatıyla bütünleşmeleri amaçlanıyor.
Üniversite-sektör iş birliğinin güçlendirilmesi, mezunların iş gücü piyasasına geçiş sürecinin hızlandırılması ve akademik eğitim ile sektör beklentileri arasındaki uyumun artırılması da modelin hedefleri arasında yer alıyor.
İşletmede Mesleki Eğitim Usul ve Esasları ile üniversiteler ve işletmeler arasında imzalanacak protokollerin çerçevesi de belirlendi. Düzenlemeyle eğitimin planlanması, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin görev ve sorumluluklar tanımlandı.
Hükümlü öğrenciler İşletmede Mesleki Eğitim kapsamı dışında tutulacak ve eğitimlerine okul ortamında teorik ve uygulamalı derslerle devam edilecek. Engelli öğrenciler de kapsam dışında tutulacak, muaf tutulacak öğrenciler ise üniversitelerin yetkili organlarınca belirlenecek.
“TEMEL HEDEFİMİZ; ÜNİVERSİTE İLE ÇALIŞMA HAYATI ARASINDAKİ MESAFEYİ AZALTMAK”
Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, artık yalnızca diploma sahibi olmanın çalışma hayatında başarı için yeterli gelmediğini belirtti.
İş dünyasının alan bilgisinin yanında deneyim, takım çalışması, problem çözme, etkili iletişim, yabancı dil, dijital yetkinlik ve iş disiplinine sahip mezunlar aradığını dile getiren Özvar, “Bu nedenle öğrenciye ve işverene yeterli katkı sunmayan 20-30 günlük kısa süreli stajların yerine bir veya iki dönem süren iş yeri temelli eğitim modellerini yaygınlaştırıyoruz.” dedi.
Özvar, şunları kaydetti: “Öğrenciler eğitimlerinin belirli bir bölümünü işletmelerde, fabrikalarda, sağlık kuruluşlarında, laboratuvarlarda veya kendi alanlarıyla ilgili kurumlarda geçiriyor; teorik bilgilerini gerçek çalışma ortamında uyguluyor. İş kültürünü, kalite standartlarını, iş güvenliğini, ekip çalışmasını ve mesleki sorumluluğu mezun olmadan öğreniyor. Bu modeli Gaziantep, Konya, İstanbul, Bursa, Kocaeli, İzmir ve Ankara olmak üzere 7 pilot ilde, 185 program ve yaklaşık 120 bin öğrenciyi kapsayacak biçimde hayata geçiriyoruz. Programları bölgedeki iş yeri, uygulama ve istihdam kapasitesiyle eşleştiriyor; yeni program taleplerini bu veriler doğrultusunda değerlendiriyoruz. Temel hedefimiz; üniversite ile çalışma hayatı arasındaki mesafeyi azaltmak ve öğrencilerimizin mezuniyet sonrasında karşılaşacağı sorumluluklara hazırlanmasını sağlamaktır.”
81 ÜNİVERSİTEDE UYGULANACAK
İşletmede Mesleki Eğitim modeli şu üniversitelerde uygulanacak:
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar, Altınbaş, Ankara Bilim, Ankara Hacı Bayram Veli, Ankara Medipol, Ankara, Ankara Yıldırım Beyazıt, Ataşehir Adıgüzel Meslek Yüksekokulu, Atılım, Bahçeşehir, Başkent, Beykoz, Bezm-i Âlem Vakıf, Biruni, Bursa Uludağ, Çankaya, Doğuş, Dokuz Eylül, Ege, Fatih Sultan Mehmet Vakıf, Fenerbahçe, Galatasaray, Gazi, Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji, Gaziantep, Gebze Teknik, Hacettepe, Haliç, Hasan Kalyoncu, Işık, İstanbul 29 Mayıs, İstanbul Arel, İstanbul Atlas, İstanbul Aydın, İstanbul Beykent, İstanbul Bilgi, İstanbul Esenyurt, İstanbul Galata, İstanbul Gedik, İstanbul Gelişim, İstanbul Kent, İstanbul Kültür, İstanbul Medipol, İstanbul Nişantaşı, İstanbul Okan, İstanbul Rumeli, İstanbul Sağlık ve Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, İstanbul Şişli Meslek Yüksekokulu, İstanbul Teknik, İstanbul Ticaret, İstanbul Topkapı, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, İstanbul Yeni Yüzyıl, İstinye, İzmir Bakırçay, İzmir Demokrasi, İzmir Ekonomi, İzmir Katip Çelebi, İzmir Konak Meslek Yüksekokulu, İzmir Tınaztepe, Kocaeli Sağlık ve Teknoloji, Kocaeli, Konya Teknik, KTO Karatay, Lokman Hekim, Maltepe, Marmara, Mimar Sinan Güzel Sanatlar, Mudanya, Necmettin Erbakan, Ostim Teknik, Piri Reis, Sağlık Bilimleri, SANKO, Selçuk, Türk Hava Kurumu, Ufuk, Üsküdar, Yaşar, Yeditepe ve Yüksek İhtisas üniversiteleri.
185 ÖN LİSANS PROGRAMINDA UYGULANACAK
Model kapsamında, ağız ve diş sağlığı, anestezi, aşçılık, bilgisayar programcılığı, biyomedikal cihaz teknolojisi, elektrik, elektronik teknolojisi, fizyoterapi, gıda teknolojisi, hibrit ve elektrikli taşıtlar teknolojisi, ilk ve acil yardım, inşaat teknolojisi, lojistik, makine, mekatronik, mimari restorasyon, otomotiv teknolojisi, siber güvenlik, tıbbi görüntüleme teknikleri, tıbbi laboratuvar teknikleri, uçak teknolojisi, web tasarımı ve kodlama, oyun geliştirme ve programlama, robotik ve yapay zeka ile yapay zeka operatörlüğünün de yer aldığı toplam 185 ön lisans programı bulunuyor.
Sağlık, denizcilik ve havacılıkla ilgili programlar ise uygulama kapsamı dışında tutulurken, bu alanlarda modelin uygulanması üniversitelerin tercihine bırakılacak. Model ile ilgili bilgiler https://proje.yok.gov.tr/tr/page/684 adresinden incelenebilecek...
Uygulanabilirse önemli bir adım olarak duruyor bu gelişme…
Elbette şu soruyu da sormak gerekiyor;
Bu uygulama neden daha önce başlamadı? Bugüne kadar neden beklendi?
Bu uygulama üniversite dönemine gelmeden daha ilkokul, ortaokul çağlarındaki öğrenciler için de neden uygulanmıyor?i
