Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, belediye başkanlığı ya da başkan vekilliği makamlarının herhangi bir sebeple boşalması halinde belediye meclislerinde yapılacak seçimlerin işleyişini baştan sona yeniledi.
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenlemeyle, adaylık başvurularından oy sayımına, kabin zorunluluğundan gözlemci bulundurma hakkına kadar pek çok kritik kural netleştirildi.
- ADAYLIKTA "İLK OTURUM" SINIRI!
Yeni yönetmeliğe göre, boşalan koltuk için aday olmak isteyen belediye meclis üyeleri ile aday gösterecek siyasi parti grupları, başvurularını oylama toplantısının ilk birleşiminin ilk oturumunda meclis başkanlık divanına sunmak zorunda olacak. Bu oturum tamamlandıktan sonra yeni adaylık başvurusu kesinlikle kabul edilmeyecek. Bununla birlikte, adayların her oylama oturumu başlamadan önce yarıştan çekilme hakları saklı tutulacak. Oylamaya geçilmeden önce kesinleşen aday listesi meclise ilan edilerek resmi tutanağa işlenecek.
- BİRLEŞİK PUSULA VE KAPALI KABİN ZORUNLULUĞU!
Meclis içi oylamalarda gizlilik ve standartlaşma ön plana çıkarıldı.
Düzenleme kapsamında öne çıkan oylama kuralları şöyle:
- Birleşik Oy Pusulası: Adayların ad ve soyadlarının alfabetik sırayla yer aldığı birleşik oy pusulaları kullanılacak. Meclis üyeleri, tercih ettikleri adayın bölümüne "tercih" mührü basacak.
- Gizlilik ve Şeffaf Sandık: Oylamanın gizliliğini temin etmek amacıyla salonda en az iki adet kapalı oy verme kabini kurulacak. Kullanılan pusulalar zarfa yerleştirilerek şeffaf oy sandığına atılacak.
- Adaylara Divan Yasağı: Seçimde aday olan meclis üyeleri oy kullanma hakkına sahip olacak ancak seçim oturumlarını yönetemeyecek ve başkanlık divanında görev üstlenemeyecek.
- SÜRECE "GÖZLEMCİ" DENETİMİ!
Seçimlerin şeffaflığını artırmak amacıyla sürece gözlemci mekanizması dâhil edildi.
Talep edilmesi durumunda, meclisteki her siyasi parti grubu ile bağımsız üyeler adına birer kişi gözlemci olarak görevlendirilebilecek.
Gözlemciler; itiraz, öneri ve tekliflerini doğrudan başkanlık divanına iletebilecek.
Başkanlık divanı ise herhangi bir karar almadan önce gözlemcilerin görüşlerini dinleyerek tutanağa geçirmekle yükümlü olacak.
- HANGİ OYLAR GEÇERSİZ SAYILACAK?
Yönetmelik, oyların geçerlilik kriterlerini de açık sınırlarla çizdi.
Başkanlık divanı mührünü taşımayan, üzerinde herhangi bir tanıtıcı işaret barındıran veya birden fazla adaya mühür basılmış pusulalar geçersiz kabul edilecek.
Öte yandan, basım ya da üretim aşamasından kaynaklanan leke, kırışıklık ve baskı hataları—tanıtıcı bir işaret niteliği taşımadığı sürece—oyu geçersiz kılmayacak.
Tercih mührünün adaya ayrılan çizgilerin dışına taşması durumunda da seçmenin iradesi net olarak anlaşılıyorsa oy geçerli sayılacak.
- FAZLA ZARF ÇIKARSA SEÇİM YENİLENECEK!
Sayım ve döküm işlemlerinde yaşanabilecek usulsüzlüklere karşı da kesin yaptırımlar getirildi:
- Fazla Mühürlü Zarf: Sandıktan oy kullanan meclis üyesi sayısından daha fazla mühürlü zarf çıkması halinde, hiçbir zarf açılmadan o turun seçimi iptal edilerek yenilenecek.
- Mühürsüz Zarflar: Sandıktan çıkan mühürsüz zarflar ise açılmaksızın imha edilmek üzere ayrı bir alanda tutulacak ve yalnızca mühürlü zarfların sayımına devam edilecek.
- MAHKEME SÜRECİ BİTENE KADAR SAKLANACAK!
Nihai seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından, her oylama turunda kullanılan oy pusulaları ve zarflar başkanlık divanı üyelerince imzalanan özel bir zarfa konularak mühürlenecek.
Bu evraklar, yasal dava açma süresinin sonuna kadar; eğer seçime ilişkin bir dava açılmışsa mahkeme kararı kesinleşinceye dek güvenli bir şekilde muhafaza edilecek.





