Geçmişte büyük depremler yaşayan bu illerde fay hatlarının konumu, zemin özellikleri ve yapı güvenliği dikkat çekiyor. Ancak açıklanan beş şehir, Türkiye'nin deprem riski bakımından resmî olarak belirlenmiş ilk beş sıralaması değil. AFAD ve MTA verileri, deprem tehlikesinin şehirlerin yanı sıra ilçe ve mahallelerin bulunduğu konuma göre de değişebildiğini ortaya koyuyor.
İSTANBUL'DA MARMARA DEPREMİ TEHLİKESİ
Türkiye'de deprem denildiğinde en fazla gündeme gelen şehirlerin başında İstanbul geliyor. Marmara Denizi'nden geçen Kuzey Anadolu Fay Zonu, megakent açısından önemli deprem kaynaklarından biri olarak değerlendiriliyor. Milyonlarca insanın yaşadığı İstanbul'da yapı stokunun durumu, nüfus yoğunluğu ve kritik altyapı tesisleri olası bir depremin sonuçları bakımından büyük önem taşıyor. Özellikle eski ve depreme dayanıklılığı konusunda yeterli inceleme yapılmamış binalar, kentteki hazırlık çalışmalarının öncelikli konuları arasında bulunuyor.
KOCAELİ 1999 DEPREMİYLE HAFIZALARA KAZINDI
Deprem tehlikesiyle öne çıkan şehirlerden biri de Kocaeli. 17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen Marmara Depremi'nde ağır yıkım yaşayan kent, Kuzey Anadolu Fay Zonu'na yakın konumuyla dikkat çekiyor. Sanayi tesislerinin yoğunluğu, nüfusun belirli bölgelerde toplanması ve ulaşım altyapısı, olası bir depreme karşı alınacak önlemlerin önemini artırıyor.
SAKARYA'DA ZEMİN ÖZELLİKLERİ ÖNEM TAŞIYOR
1999 Marmara Depremi'nin etkilediği şehirlerden Sakarya da deprem tehlikesi bakımından yakından takip ediliyor. Kentteki aktif fayların yanı sıra yerel zemin koşulları da yapı güvenliğini etkileyen unsurlar arasında yer alıyor. Özellikle alüvyon zeminlerde görülebilen sıvılaşma ve zemin büyütmesi gibi olaylar, deprem sırasında binaların maruz kalabileceği sarsıntıyı ve hasar ihtimalini artırabiliyor.
İZMİR'DE AKTİF FAY HATLARI DİKKAT ÇEKİYOR
Ege Bölgesi'nin en büyük şehirlerinden İzmir, çevresindeki aktif fay sistemleri nedeniyle deprem tehlikesi bulunan yerleşim merkezleri arasında gösteriliyor. 30 Ekim 2020 tarihinde meydana gelen Ege Denizi depreminde kentte yaşanan yıkım, yapı güvenliğinin önemini bir kez daha ortaya koymuştu. İzmir'de özellikle zemin özellikleri, binaların yapım yılı ve deprem yönetmeliklerine uygunluğu olası bir depremin yaratabileceği hasarın belirlenmesinde önemli rol oynuyor.
ERZİNCAN GEÇMİŞTEKİ BÜYÜK DEPREMLERLE GÜNDEMDE
Deprem tehlikesi bakımından dikkat çeken beşinci şehir ise Erzincan oldu. Kuzey Anadolu Fay Zonu üzerinde bulunan kent, geçmişte yaşadığı büyük depremlerle Türkiye'nin deprem tarihinde önemli bir yere sahip. Özellikle 1939 yılında meydana gelen Erzincan Depremi, ülke tarihinin en yıkıcı doğal afetleri arasında bulunuyor. Bölgedeki aktif fay hareketliliği nedeniyle Erzincan'da yapı güvenliği ve afet hazırlıkları büyük önem taşıyor.
TÜRKİYE'DE DEPREM RİSKİ NASIL ÖĞRENİLİR?
Deprem tehlikesiyle öne çıkan şehirlerin açıklanması, Türkiye'deki deprem haritalarına yönelik araştırmaları da artırdı. AFAD tarafından 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe konulan Türkiye Deprem Tehlike Haritası, eski sistemde kullanılan birinci, ikinci ve üçüncü derece deprem bölgesi sınıflandırmasının yerine koordinat bazlı yer ivmesi değerlerini esas alıyor.
Burada dikkat edilmesi gereken en önemli ayrıntı ise deprem tehlikesi ile deprem riskinin aynı anlama gelmemesi. Bir bölgede aktif fay hattının bulunması deprem tehlikesini ortaya koyarken olası bir depremin ne kadar hasara yol açacağını yapıların dayanıklılığı, zemin koşulları, nüfus yoğunluğu ve yerleşim özellikleri belirliyor.
Bu nedenle İstanbul, Kocaeli, Sakarya, İzmir ve Erzincan'ın öne çıkması, diğer şehirlerin depreme karşı güvende olduğu anlamına gelmiyor. Vatandaşlar, yaşadıkları bölgenin deprem tehlikesini AFAD'ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası üzerinden konum bilgisiyle inceleyebiliyor. Binaların depreme dayanıklılığının uzmanlar tarafından değerlendirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması ise olası afetlerin etkilerini azaltmak açısından önem taşıyor.




