ABD'nin Türkiye'ye yönelik çelişkili adımlarına bir yenisi daha eklendi. NATO Zirvesi'nde F-35 programına ilişkin verilen olumlu mesajların kısa süre içinde boşa çıkmasının ardından, bu kez ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 60 ticaret ortağına yeni gümrük vergileri uygulanacağını duyurdu. Türkiye, yüzde 12,5 ek gümrük vergisi uygulanacak ülkeler arasında yer aldı.
F-35 UMUDU KISA SÜRDÜ
ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Zirvesi sırasında Türkiye ile F-35 konusunda olumlu bir süreç yürütülebileceğine yönelik açıklamaları Ankara'da temkinli bir iyimserlik oluşturmuştu. Ancak Washington'dan kısa süre sonra gelen resmi değerlendirmelerde, Türkiye'nin programa dönüşüne ilişkin somut bir adım atılmayacağı ortaya çıktı. Böylece ABD'nin verdiği siyasi mesajlarla uyguladığı politikalar arasındaki fark bir kez daha gözler önüne serildi.
BU KEZ HEDEF TİCARET
Savunma alanındaki belirsizliklerin ardından Washington yönetimi bu kez ticaret alanında yeni bir yaptırım niteliğinde adım attı. ABD Ticaret Temsilciliği, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında yürütülen soruşturmanın tamamlandığını açıkladı. Karar doğrultusunda, zorla çalıştırmayla üretildiği öne sürülen ürünlerin ithalatına ilişkin düzenlemeleri yeterli görülmeyen 60 ticaret ortağına yüzde 10 veya yüzde 12,5 oranında ek gümrük vergisi uygulanacak. Türkiye, yüzde 12,5 oranındaki yüksek vergi diliminde yer alan ülkeler arasına dahil edildi.
TÜRKİYE YÜKSEK VERGİ DİLİMİNDE
Yeni düzenleme kapsamında söz konusu vergiler, ABD'ye giriş yapan veya depodan çekilen ürünler için uygulanmaya başlandı. ABD yönetimi, kararın gerekçesini zorla çalıştırmayla üretilen malların ithalatına yönelik yasakların yeterince uygulanmaması olarak açıklarken, Türkiye ile birlikte Çin, Brezilya, Güney Afrika, İsrail, Norveç, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi birçok ülke de yüzde 12,5 vergi uygulanacak listeye alındı.
STRATEJİK ORTAKLIK SÖYLEMİYLE ÇELİŞİYOR
Türkiye ile ABD ilişkileri son yıllarda S-400 krizi, CAATSA yaptırımları ve F-35 programından çıkarılma süreci nedeniyle birçok kez gerildi. Son gümrük vergisi kararı da Washington'un stratejik ortaklık söylemiyle uygulamaları arasındaki çelişkiyi yeniden gündeme taşıdı.
MÜTTEFİKLİK RUHUYLA BAĞDAŞMIYOR
ABD'nin peş peşe gelen kararları, iki ülke arasındaki müttefiklik ilişkilerinin niteliğine yönelik tartışmaları yeniden alevlendirdi. Önce F-35 konusunda beklenti oluşturan açıklamalar yapılması, ardından somut bir ilerleme sağlanmaması ve şimdi de Türkiye'nin yüksek gümrük vergisi uygulanacak ülkeler arasına alınması, Washington'un izlediği politikanın güven bunalımını derinleştirdiği değerlendirmelerine neden oldu.
