Brüksel'in diplomatik koridorlarında uzun süredir kapalı kapılar ardında konuşulan senaryo nihayet gün yüzüne çıktı. Avrupa Birliği'nin dış politikadaki hantal yapısından duyulan rahatsızlık, başkentlerde alarm zillerinin çalmasına neden oldu. Fransa ve Almanya menşeli yeni belgenin sızmasıyla birlikte, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ve başkanı olduğu AB Dış İlişkiler Servisi'nin (EEAS) geleceği tartışmaya açıldı. Yıl sonundan önce düzenlenecek liderler zirvesinde masaya yatırılacak olan bu hamle, birliğin dış ilişkiler mimarisini kökünden sarsmaya aday görünüyor. Kafalar karışık, zira atılacak bu adımın Brüksel'deki dengeleri nasıl etkileyeceği henüz kestirilemiyor.
EEAS Komisyon Bünyesine mi Giriyor?
Merkezi Brüksel'de bulunan Euractiv'in ele geçirdiği belgede yer alan detaylar, operasyonun boyutunu gözler önüne seriyor. Belgeye göre, EEAS'nin doğrudan AB Komisyonu bünyesine dahil edilmesi talep ediliyor. Amaç ise dış politikada çok sesliliği bitirip daha güçlü, hızlı ve koordineli bir mekanizma kurmak.
Bu planın hayata geçmesi halinde AB Komisyonu bünyesinde dış ilişkiler için yepyeni bir genel müdürlük kurulabileceği belirtiliyor. Ayrıca mevcut yapının korunması adına, Komisyonda dış politikayı koordine edecek birimlerde görev alacak personelin üçte birinin üye ülke diplomatlarından oluşması şartı koşuluyor.
Kallas'ın Yetkileri Genişletiliyor mu?
Fransa ve Almanya'nın sunduğu planda dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise Yüksek Temsilci Kaja Kallas'a verilecek olası ek yetkiler oldu.
Belgede, Kallas'ın sadece kağıt üzerinde değil, fiilen de daha geniş bir hareket alanına sahip olması gerektiği savunuldu. Kalkınma işbirliği, insani yardım, savunma ve komşuluk politikaları gibi birliğin dış faaliyet alanlarında Yüksek Temsilciye "yalnızca hukuki değil fiili" yetki tanınması istendi.
Ancak bu durumun üye ülkelerin ulusal çıkarlarıyla nasıl örtüşeceği şimdiden merak konusu.
Gözler Dönem Başkanlığında ve Liderler Zirvesinde
Brüksel'deki bu hareketliliğin yönünü tayin edecek takvim de netleşmeye başladı.
Hazırlanan belgede, AB Konseyi Dönem Başkanlığını yürüten İrlanda'ya kritik bir görev biçildi. İrlanda'nın, birliğin dış politikadaki reform gündemi hakkında yıl sonuna kadar yapılacak AB Liderler Zirvesi'nde liderleri detaylı şekilde bilgilendirmesi gerektiği vurgulandı.
Hatırlanacağı üzere Kaja Kallas, 2 Eylül'de İrlanda'da düzenlenen gayriresmi AB Dışişleri Bakanları Toplantısı sonrasında yaptığı açıklamada, üye ülkelerin mevcut yapının daha iyi uygulanması konusunda hemfikir olduğunu söylemişti. Kallas o toplantıda, "Çalışma yöntemlerimiz açısından bakıldığında yapıcı çekimserlik ve anlaşmaların sunduğu diğer araçları daha ciddi şekilde ele almalı, samimi işbirliği ve karşılıklı dayanışma ilkelerine riayet etmeliyiz." çağrısında bulunmuştu.
Aradan geçen kısa sürede Paris ve Berlin'den gelen bu radikal reform hamlesi, Kallas'ın dile getirdiği "daha iyi uygulama" talebinin çok ötesine geçerek yapıyı tamamen değiştirmeyi hedefliyor.
