27 Ağustos 2014 Çarşamba günü Zilkade ayına girmiş olacağız, inşaALLAH.
Zilkade: Hicrî/kamerî yılın on birinci ayı olup, Şevvalden sonra, Zilhicceden önce gelir. Haram aylardan olduğu için “Zü’l-ka’deti’l-harâm” şeklinde de anılır.
Câhiliye Arapları bu ay girdiğinde kutsallığına karşı saygılarından dolayı savaş ve saldırıyı, kötü söz ve kötü davranışı, hatta hayvanları için otlak aramayı bırakmaları sebebiyle bu ayın “oturmakla geçen ay, oturma zamanı” anlamında “Zü’l-ka’de” diye adlandırıldığı, İslâm’dan önce Arab-ı bâide yani Âd ve Semûd döneminde “ĥaykal”, Arab-ı âribe devrinde ise “harf”, “hüvâ’” ya da “renne” adıyla anıldığı nakledilmektedir.
Zilkade isminin, hicrî takvimde yer alan diğer ay adları gibi milâdî 5. yüzyılın başlarında Hz. Peygamber (S.A.V.) Efendimizin babasından beşinci dedesi Kilâb b. Mürre tarafından belirlendiği, İslâmiyet’in zuhuru döneminde de Arapların bu isimleri kullanmakta olduğu belirtilmektedir. Câhiliye devrinde haram ayların ilki olan zilkade ayında ticarî açıdan büyük önem taşıyan panayırlar düzenlenir, Mekke-i Mükerreme’de Ukâz ve Mecenne panayırları da bu ayda kurulurdu.
Hz. İbrâhim (A.S.) ile Hz. İsmâil (A.S.)ın Kâbe’nin temellerini yükseltmeleri, denizin Hz. Mûsâ için yarılması, Hz. Yûnus (A.S.)ın balığın karnından çıkması, Zilkade ayında meydana gelen olaylar arasında zikredilmektedir.
İslâm tarihinde Zilkade ayında meydana gelen önemli olaylardan Hendek/Ahzâb Gazvesi, Hz. Peygamber (S.A.V.) Efendimizin Zeyneb bint Cahş ile evlenmesi, Benî Kurayza Gazvesi, Umre Seferi, Umretül-kazâ, Resûlullah (S.A.V.) efendimizin Meymûne binti Hâris ile evlenmesi zikredilebilir.
Ramazan ve kurban bayramları arasında kaldığı için Zilkade ayında nikâh kıyılamayacağı yönündeki inanışların dinî dayanağı yoktur.
Haram aylar olan Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Receb ayında tercihen bu ayların perşembe, cuma ve cumartesi günlerinde oruç tutmak müstehaptır.
Mucibe el-Bahiliyye’nin babası veya amcasından yaptığı rivayete göre, Hz. Peygamber (S.A.V.) Efendimiz, mübarek üç parmağını yumup açarak işaret edip:
“Haram yani hürmet gösterilmesi gerekli olan aylardan bu kadar, yani üç gün oruç tut ve terket.”1 buyurmuşlardır.
Görülüyor ki Hz. Peygamber (S.A.V.) Efendimiz haram aylarda oruç tutmayı teşvik etmişlerdir. Zilkade ayı da, o haram aylardan birisidir.
ALLAH Teâlâ’nın saygılı kıldığı dört aydan birincisi olan Zilkade ayında Müslümanların her türlü söz ve davranışlarında daha dikkatli davranmaları, bu hürmetli ayı fırsat bilerek ruh ve kalplerini zikir, tefekkür ve ibadetle süslemeleri, haram ve yasaklardan kaçınmakta daha hassas davranmaları, İslâmî hizmetlere daha şuurlu olarak katkıda bulunmaları beklenir.
Kamerî Aylar
Bilindiği gibi kamer yani ayın yörüngesi üzerindeki dönüşüne, doğuş ve batışına tabi olan ay hesabına “kamerî aylar” denilmektedir. On iki ay esasına dayanan kamerî aylar, Muharrem ayı ile başlar ve Zilhicce ayı ile sona erer. Bu aylara “Hicrî” aylar da denir ki; şunlardır: “Muharrem, Safer, Rebiulevvel, Rebiulahîr, Cemaziyelevvel, Cemaziyelahir, Receb, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade ve Zilhicce. Lütfen ezberleyelim ve çocuklarımıza da ezberletelim.
Bu ayların süreleri, ayın hareketlerine göre belirlenmekte olup uzunlukları 29.5 gündür, bundan dolayı bazı aylar 29, bazıları da 30 gün olur. Bu aylarda rü’yet yani hilali görmek, esas alındığından hangi ayın 29, hangi ayın da 30 gün olacağı kesin olarak ancak hesap ile değil, rü’yet ile tesbit edilebilir. Çünkü hilalin seyyaletinden dolayı hareketleri tam olarak tesbit edilememektedir. Hicrî yıl müddeti: 354 gün 36705 saniye olduğundan miladî takvime göre hicrî takvim, her yıl onbir gün önce gelir ve hicrî yılın ayları, mevsimler içinde dolaşarak 33 yılda miladî bir yıl içindeki dönüşünü tamamlar. Bu hususta Cenâb-ı Hak şöyle buyurur:
“Hakikatte ayların sayısı ALLAH katında, ALLAH Teâlâ’nın kitabında, ta gökler ve yeri yarattığı günden beri oniki aydır. Onlardan dördü haram olanlardır. İşte bu, en doğru hesaptır. O halde bilhassa bunlarda, o haram aylarda nefislerinize zulmetmeyin. Bununla beraber müşrikler sizinle nasıl topyekûn harb ederlerse, siz de onlarla topyekûn harb ediniz. Bilin ki ALLAH, haramlardan, fenalıklardan sakınanlarla beraberdir.”2
1– Ebû Dâvud, Sıyam: 54, No: 2428, 1/738
2– Tevbe Sûresi: 36
