Türkiye ekonomisinin dışarıya karşı bilançosundaki açık büyümeye devam ediyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, haziran itibarıyla Türkiye’nin uluslararası yatırım pozisyonu açığı 402 milyar 600 milyon dolara yükseldi. Böylece net uluslararası yatırım pozisyonu açığı 2018’in ilk çeyreğinden bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Aynı dönemde Türkiye’nin yabancılara karşı toplam uluslararası yükümlülükleri 806 milyar 700 milyon dolarla tarihi zirveye ulaşırken, yurt dışındaki toplam varlıklar 404 milyar dolar seviyesinde kaldı.
YÜKÜMLÜLÜKLER VARLIKLARIN İKİ KATINA YAKLAŞTI
Uluslararası yatırım pozisyonu, bir ülkenin belirli bir tarihte yurt dışındaki varlıkları ile yurt dışına karşı yükümlülükleri arasındaki farkı ortaya koyuyor. Haziran 2026 itibarıyla Türkiye’nin 404 milyar dolarlık dış varlığına karşılık 806 milyar 700 milyon dolarlık yükümlülüğünün bulunması, dış bilanço açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Aradaki fark 402 milyar 600 milyon dolar olarak hesaplandı. Türkiye’nin uluslararası yatırım pozisyonu açığı daha önce 2013 yılının ilk çeyreğinde 449 milyar dolarla rekor seviyeye ulaşmıştı. Haziran verisi ise son yılların en yüksek açıklarından biri olarak kayıtlara geçti.
DIŞARIDAKİ VARLIKLAR GERİLEDİ
Varlık kalemlerinde de çeyreklik bazda dikkat çeken değişimler yaşandı. Doğrudan yatırımlar yüzde 3,2 artışla 81 milyar 200 milyon dolara yükseldi. Buna karşılık portföy yatırımları yüzde 11 azalarak 9 milyar 100 milyon dolara, diğer yatırımlar ise yüzde 2,7 düşüşle 163 milyar 600 milyon dolara geriledi. Bankaların yabancı para cinsinden varlıkları da yüzde 7 azalarak 49 milyar dolar seviyesine indi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın rezerv varlıkları ise yüzde 2,2 düşüşle 147 milyar 400 milyon dolar oldu.
YÜKÜMLÜLÜKLERDE 806 MİLYAR 700 MİLYON DOLARLIK REKOR
Türkiye’nin dış yükümlülüklerindeki artış ise tablonun en dikkat çekici unsurlarından biri oldu. Haziran 2026 itibarıyla toplam yükümlülükler 806 milyar 700 milyon dolara çıkarak tarihi zirveyi gördü. Yükümlülüklerin alt kalemlerine bakıldığında doğrudan yatırımlar yüzde 0,6 azalarak 231 milyar 500 milyon dolar olurken, portföy yatırımları yüzde 8,8 artışla 154 milyar 800 milyon dolara yükseldi. Diğer yatırımlar ise yüzde 2,9 artarak 413 milyar 400 milyon dolara ulaştı.
Böylece Türkiye’nin toplam dış yükümlülükleri içerisinde en büyük payı “diğer yatırımlar” kalemi oluşturdu.
HİSSE VE FON YATIRIMLARINDA ARTIŞ
Türkiye’nin dış varlıkları içerisindeki portföy yatırımlarının genel olarak gerilemesine rağmen, bu kalemin altındaki hisse senetleri ve yatırım fonu paylarında artış görüldü.
Hisse senetleri ve yatırım fonu payları bir önceki çeyreğe göre yüzde 14,6 artarak 49 milyar 700 milyon dolara çıktı. Bu gelişme, portföy yatırımlarının kendi içerisinde farklı yönlerde hareket ettiğini ortaya koydu.
MEVDUAT VERİLERİNDE REVİZYON
TCMB, yurt içi yerleşik gerçek kişilerin yurt dışındaki mevduat hareketlerine ilişkin yaptığı revizyon sonucunda varlıklar altındaki “Diğer Yatırımlar / Efektif ve Mevduatlar” kalemini 2026’nın ilk çeyreğinden itibaren 12 milyar 800 milyon dolar yukarı yönlü güncelledi. Revizyon, Türkiye’nin yurt dışındaki varlıklarının hesaplanmasında önemli bir değişikliğe neden olurken, mevcut tabloyu değiştiren temel unsur ise yükümlülüklerdeki yüksek seviye oldu.
ASIL SORU: AÇIK NASIL KAPANACAK?
Türkiye’nin uluslararası yatırım pozisyonundaki 402 milyar 600 milyon dolarlık açık, ekonominin dış kaynaklara olan ihtiyacını yeniden gündeme getirdi. Yabancılara karşı yükümlülüklerin 806 milyar 700 milyon dolara çıkmasına karşılık dış varlıkların 404 milyar dolarda kalması, Türkiye’nin dış bilançosunda yükümlülük-varlık makasının yüksek seviyede bulunduğunu gösterdi.
