Türkiyenin en önemli tarım merkezlerinden olan
Çukurova da buğday, arpa hasadı başladı ve bitmek üzere. Üretici ve sanayicinin
gözü kulağı TMO dan gelecek açıklamaya endekslenmiş durumda.
Geçtiğimiz yıl kuraklıktan dolayı fiyatlar yüksek
seyrettiği için TMO, müdahale alım fiyatını açıklamamıştı.
Ama bu yıl farklı. Rekolte fazla beklendiği için
fiyatların da doğal olarak düşmesi bekleniyor.
Bu noktada TMO nun açıklayacağı, müdahale alım fiyatı
üreticinin mağdur olmaması için büyük önem taşıyor.
TMO, yine rekoltenin yüksek olduğu 2013 yılında 7
Haziran da devreye girmiş, müdahale alım fiyatını açıklamıştı.
Bu yıl Haziran ayının ortalarına gelinmesine rağmen
TMO nun halen devreye girmemesi birçok soru işaretini beraberinde getiriyor.
Görüşünü aldığımız Seyhan Ziraat Odası Başkanı Süleyman
Girmen, Adana da buğday hasadının neredeyse bitme aşamasına geldiğini ve
fiyatların 70-75 kuruşa kadar düştüğünü kaydetti. Piyasada aşırı bir
belirsizlik havasının bulunduğunu vurgulayan Girmen, TMO nun biran önce devreye
girmesini beklediklerini söyledi.
Tablo bu
Peki, TMO neden devreye girmiyor Rakamlar üzerinden bunun
analizini yapmaya çalışalım.
Öncelikle TMO nun piyasayı sıkı bir şekilde takip
ettiğini düşünüyorum. Yoksa üretici bu kadar beklenti içindeyken piyasalara
duyarsız kalamazlar. Hatta müdahale fiyatı da bellidir.
Açıklanmamasını nasıl okumamız gerekiyor
Bunun tek bir nedeni olabilir. Şu anda piyasada oluşan
70-75 kuruş, TMO yu rahatsız etmiyor demektir. Yoksa çoktan devreye girerdi.
Üretici, 90 kuruşla 1 lira arasında bir müdahale alım
fiyatı beklese de şu an oluşan rakamlar ve TMO nun tavrı, açıklanacak müdahale
alım fiyatlarının bu rakamları görmeyeceğini gösteriyor.
Burada şunu da belirmemiz gerekiyor; 70-75 kuruş ürünün
tarladaki fiyatı. Dolayısıyla buna hasat ve taşıma maliyetlerini de eklememiz
gerekiyor. O zaman da karşımıza 80-85 kuruş gibi bir rakam çıkıyor. TMO nun
tavrı da açıklayacağı rakamın bu civarda yani 80-85 kuruşlarda olacağını
gösteriyor.
Bu noktada yaş çay alım fiyatlarına yapılan yüzde 13 lük
artışta bu rakamları kuvvetlendiriyor. Bir önceki yılın açıklanan 72 kuruşluk
müdahale alım fiyatını baz aldığımızda yüzde 13 lük artışın karşılığı 81-82
kuruşlara geliyor.
Üreticiyi bu rakamlar memnun etmeyecektir ancak TMO nun
müdahale alım fiyatı piyasanın beklentisi doğrultusunda; 90 kuruş ile 1 lira
arasında olmuş olsaydı, TMO çoktan devreye girmişti. Hele seçim fırsatı hiç
kaçırılmazdı.
Rakamı da Bakan değil Başbakan açıklardı.
