ABD'de 47 eyaletin sosyal medya devi Meta’ya karşı açtığı dava, küresel şirketin diz çökmesi ve 18 milyar dolarlık tarihi bir anlaşmayı kabul etmesiyle sonuçlandı.
Geleceğimizin teminatı olan çocukları ve gençleri Facebook ile Instagram'ın bağımlılık yapıcı karanlık dehlizlerinden korumayı hedefleyen bu kararın ardından gözler, süreci yıllardır ağırdan alan Avrupa Birliği'ne çevrildi.
- ZEHİRLEYEN UYGULAMALARA 10 YILLIK PRANGA!
Varılan devasa anlaşma kapsamında Meta, önümüzdeki 10 yıl boyunca gençleri ve çocukları korumak adına köklü değişikliklere gitmek zorunda kalacak.
Şirket, reşit olmayan kullanıcıların platformlarda geçirdiği süreyi kısıtlayacak, yaş doğrulama sistemlerini tavizsiz şekilde uygulayacak ve gençlerin psikolojisini bozan bazı kozmetik filtreleri tamamen rafa kaldıracak.
- AVRUPA'DA ÇİFTE STANDART TEPKİSİ!
ABD'nin bu kararlı adımı, Avrupa'da tartışmaları alevlendirdi.
Eski Avrupa Komisyonu üyesi Thierry Breton, ABD yargısının AB'den çok daha hızlı davrandığını itiraf ederek, Avrupa'da 2023'te yürürlüğe giren Dijital Hizmetler Yasası'nın (DSA) derhal uygulanması çağrısında bulundu.
Avrupalı parlamenterler de Meta'nın ABD'deki kullanıcılara sağladığı korumayı Avrupa'dan esirgemesini "kabul edilemez bir çifte standart" olarak nitelendirdi.
İspanyol milletvekili Laura Ballarín Cereza, Meta ABD'de somut taahhütler verirken Avrupa'da sürecin neden hala masada oyalandığını sorguladı.
- BAĞIMLILIK YAPAN ALGORİTMALAR HEDEFTE!
Avrupa Komisyonu daha önce Meta'yı, yaş sınırını ihlal etmek ve zihinleri uyuşturan bağımlılık yapıcı tasarımlar kullanmakla suçlamıştı. Ancak aradan geçen iki yıla rağmen şirket henüz hiçbir ciddi yaptırımla karşılaşmadı.
Avrupa cephesinin talepleri, sadece süre kısıtlamasının ötesine geçerek platformun temel mimarisini hedef alıyor:
- Sonsuz kaydırma tuzağının (infinite scroll) engellenmesi.
- Kullanıcıyı iradesi dışında ekrana kilitleyen otomatik oynatma seçeneğinin iptali.
- Gençleri sanal âleme hapseden aşırı kişiselleştirilmiş içerik akışlarının varsayılan olmaktan çıkarılması.
- CEZA TUTARI ABD'NİN GERİSİNDE KALABİLİR!
Meta, Avrupa'daki görüşmelerde geri adım atmazsa küresel gelirinin yüzde 6'sına, yani yaklaşık 12 milyar dolara kadar ceza alabilir. Ancak bu ihtimal bile, ABD'de ödemeyi peşinen kabul ettiği 18 milyar dolarlık faturanın epey gerisinde kalıyor.
Öte yandan çocuk hakları savunucuları, tehlikenin sadece ekran süresiyle sınırlı olmadığını, sosyal medya mimarisinin doğrudan genç zihinleri sömürmek üzere kurgulandığına dikkat çekiyor.
Yaşanan bu gelişmelerin ardından İngiltere ve Güney Kore gibi ülkeler de ABD'deki koruma kalkanının kendi gençleri için de derhal uygulanmasını talep etmeye başladı.
Brüksel şimdi, hantal bürokrasisini bir kenara bırakıp küresel teknoloji şirketlerine karşı gençleri koruyan gerçek ve caydırıcı adımlar atıp atamayacağı konusunda tarihi bir sınav veriyor.
