Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı tütün düzenlemesinin ekim ayında TBMM’ye sunulması öngörülüyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, hazırlanan teklif kapsamında sigara satışından açık alan kullanımına kadar birçok başlıkta yeni sınırlamalar planlandığını açıkladı.
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi de olan Ergüder, dünya genelinde 1,2 milyar kişinin sigara kullandığını, her yıl yaklaşık 7 milyon kişinin tütün kullanımına bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini belirtti. Türkiye’de ise son yıllarda kullanım oranlarında yeniden artış görüldüğüne dikkat çekti.
2015 SONRASI DOĞANLARA ÖMÜR BOYU TÜTÜN YASAĞI
Ergüder, Türkiye’nin 2003’te Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’ni imzaladığını, 2008’de ise kapalı alanlarda sigara kullanımını yasaklayan düzenlemenin hayata geçirildiğini hatırlattı.
Son yıllarda özellikle kadınlar ve gençlerde tütün kullanımının arttığını belirten Ergüder, "Kadınlarda sigara içme oranındaki artış yüzde 40-50 civarında. 15-24 yaş grubu kadınlarda ise kullanım oranı yüzde 90'ı aşmış durumda." dedi.
Türkiye’de sigara satışlarının da yükseldiğini belirten Ergüder, 2012’de yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışlarının 2025’te yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaştığını bildirdi.
Hazırlanan taslakta çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik düzenlemelerin öne çıktığını belirten Ergüder, "Çocukları ve özellikle kız çocuklarımızı korumak için 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara, hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı, içimi, satışı yasaklanıyor. İngiltere'de geçti. Pek çok ülkede geçiyor." ifadelerini kullandı.
2040’TAN SONRA ÜRETİM VE SATIŞ YASAKLANACAK
Taslakta yer alan bir diğer düzenlemenin 2040 yılından itibaren tütün ürünlerinin üretim ve satışının tamamen sona erdirilmesi olduğu belirtildi.
Ergüder, "2040 yılından sonra Türkiye'de tütün ürünlerinin üretimi ve satışı kökten yasaklanıyor. Biz tekrar umarım sigaranın hiç olmadığı bir ülke haline geleceğiz. Bununla ilgili pek çok ülke bizden daha erken tarihleri açıkladı. İrlanda, İngiltere, Finlandiya, Avustralya, onlar bizden daha erken." dedi.
Türkiye’de her yıl yaklaşık 35 bin kişinin sigara kullanımına bağlı akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybettiğini belirten Ergüder, Sağlık Bakanlığının çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik koruyucu sağlık hizmetlerine ağırlık vermek istediğini kaydetti.
Taslakta sigara paketlerine "sağlık vergisi" getirilmesinin de planlandığını belirten Ergüder, bu vergiden elde edilecek gelirin koruyucu ve geliştirici sağlık hizmetlerine aktarılacağını ifade etti.
LOKANTA VE PARKLAR İÇİN DE YENİ SİGARA DÜZENLEMESİ
Yeni düzenlemede restoranların yanı sıra park, bahçe ve kamu binalarının bahçelerine ilişkin hükümler de bulunuyor. Ergüder, taslakta yer alan düzenlemeyi şöyle anlattı:
"Kapalı alanlarla ilgili çok önemli düzenlemeler geliyor. Lokantaların hem açık hem kapalı alanlarında sigara içmek kökten yasaklanıyor. Parklarda, bahçelerde, kamu binalarının bahçelerinde bununla ilgili dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulacak. Sigara içmek isteyenler, orada sigara içebilecek. Bence en önemlisi burada, çocuk ve gençler artık kimsenin sigara içtiğini görmeyecek."
Sigara paketlerinde standart uygulamaya geçilmesinin de planlandığını belirten Ergüder, "Standart paket düzenlemesi geliyor. Burada şöyle bir durum var. Özellikle 2012'den sonra sigara firmaları kadınlara saldırmaya başladı. Bizim ince sigara dediğimiz sigaraları piyasaya sürdüler. Standart paket uygulaması yürürlüğe girerse artık tüm sigaralar standart satılacak. İnce sigaralar, 'slim' sigaralar ortadan kalkacak. Bu da kadınları korumaya yönelik." değerlendirmesinde bulundu.
Çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişiminin engellenmesi amacıyla kimlik doğrulama sistemi de gündemde. Ergüder, "Kredi kartı ile 18 yaşından küçüklerin bu ürünleri satın almaları kesinlikle imkansız hale gelecek." dedi.
Ergüder ayrıca Yeşilay tarafından yaklaşık 7 bin kişiyle gerçekleştirilen saha araştırmasına değinerek, hazırlanan düzenlemeye toplum desteğinin yüzde 90’ın üzerinde olduğunu, sigara kullananlar arasındaki desteğin ise yaklaşık yüzde 60 seviyesinde bulunduğunu ifade etti. Teklifin ekim ayında TBMM’ye sunulup sunulmayacağı ve taslaktaki maddelerin hangi kapsamda yasalaşacağı önümüzdeki süreçte netleşecek.
