2026 KPSS Ortaöğretim sınavının ardından saltanatın kaldırıldığı tarih, Mudanya Ateşkes Antlaşması ve 1923 yılında yaşanan gelişmeler araştırılmaya başlandı. Osmanlı saltanatı 1 Kasım 1922'de TBMM tarafından kaldırılırken Türkiye Cumhuriyeti 29 Ekim 1923'te ilan edildi. Halifelik ise 3 Mart 1924'te sona erdirildi.
25 Ekim 2026 Pazar günü gerçekleştirilen KPSS Ortaöğretim sınavının ardından Millî Mücadele ve Cumhuriyet'in kuruluş dönemine ilişkin tarihler araştırılmaya başlandı. Özellikle saltanatın kaldırılması, Mudanya Ateşkes Antlaşması, Lozan Barış Antlaşması ve Cumhuriyet'in ilanı birbirine yakın tarihlerde gerçekleştiği için öne çıkan konular arasında bulunuyor. Saltanat 1922 yılında kaldırılırken 1923 yılında Lozan Barış Antlaşması imzalandı, Ankara başkent oldu ve Cumhuriyet ilan edildi.
Saltanat ne zaman kaldırıldı, kaç yılında sona erdi?
Osmanlı Devleti'nde saltanat, 1 Kasım 1922 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kaldırıldı.
TBMM'nin aldığı kararla Osmanlı hanedanının devlet yönetimindeki saltanat yetkisine son verildi. Böylece Osmanlı padişahlığı sona ererken devlet yönetiminde TBMM'nin yetkisi esas alındı.
Saltanatın kaldırılması, Cumhuriyet'in ilanından yaklaşık bir yıl önce gerçekleşti. Bu nedenle saltanatın kaldırıldığı yıl 1922, Cumhuriyet'in ilan edildiği yıl ise 1923'tür.
Saltanatı kim kaldırdı, hangi meclis karar verdi?
Saltanat, Mustafa Kemal Paşa'nın öncülüğündeki Millî Mücadele döneminde görev yapan Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kaldırıldı.
1 Kasım 1922'de alınan kararla saltanat ve halifelik birbirinden ayrıldı. Saltanat sona erdirilirken halifelik makamı bir süre daha devam etti.
Bu kararın ardından Osmanlı Devleti'nin son padişahı VI. Mehmet Vahdettin'in hükümdarlığı sona erdi.
Saltanat neden kaldırıldı?
Saltanatın kaldırılmasında, Millî Mücadele sonrasında ortaya çıkan siyasi ve diplomatik gelişmeler etkili oldu.
İtilaf Devletleri, Lozan Barış Konferansı'na hem Ankara'daki TBMM Hükûmeti'ni hem de İstanbul Hükûmeti'ni davet etti. Bu durum, Türkiye'nin konferansta hangi yönetim tarafından temsil edileceği meselesini ortaya çıkardı.
TBMM, 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırarak İstanbul Hükûmeti'nin siyasi varlığına son verdi. Böylece Lozan görüşmelerinde Türkiye'nin temsil yetkisi TBMM Hükûmeti'nde toplandı.
Son Osmanlı padişahı kimdir, ne zaman İstanbul'dan ayrıldı?
Osmanlı Devleti'nin son padişahı VI. Mehmet Vahdettin'dir. Vahdettin, 1918 yılında tahta çıktı ve saltanatın kaldırıldığı 1 Kasım 1922'ye kadar hüküm sürdü.
Saltanatın kaldırılmasının ardından 17 Kasım 1922 tarihinde İstanbul'dan ayrıldı. Vahdettin, İngiliz savaş gemisiyle Malta'ya götürüldü.
TBMM, 18 Kasım 1922 tarihinde Abdülmecid Efendi'yi halife seçti. Abdülmecid Efendi, Osmanlı hanedanının son halifesi oldu.
Halifelik ne zaman kaldırıldı, kim kaldırdı?
Halifelik, 3 Mart 1924 tarihinde TBMM tarafından kaldırıldı. Bu karar, Cumhuriyet'in ilanından sonra alındı.
Saltanatın 1922'de kaldırılmasına rağmen halifelik makamı yaklaşık 16 ay daha varlığını sürdürdü. Bu süreçte halifelik görevini Abdülmecid Efendi yürüttü.
3 Mart 1924'te kabul edilen kanunla halifelik kaldırıldı. Aynı tarihte eğitim ve devlet teşkilatına ilişkin başka düzenlemeler de gerçekleştirildi.
Mudanya Ateşkes Antlaşması ne zaman imzalandı?
Mudanya Ateşkes Antlaşması, 11 Ekim 1922 tarihinde imzalandı. Antlaşma, Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin ardından gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda kabul edildi.
Mudanya görüşmelerinde TBMM Hükûmeti'ni Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa temsil etti. Görüşmelere İngiltere, Fransa ve İtalya'nın temsilcileri de katıldı.
Antlaşmayla Doğu Trakya'nın savaş yapılmadan TBMM yönetimine devredilmesi kararlaştırıldı. İstanbul ve Boğazlar üzerindeki işgal kuvvetlerinin çekilmesi ise Lozan Barış Antlaşması sonrasında tamamlandı.
Lozan Barış Antlaşması ne zaman imzalandı?
Lozan Barış Antlaşması, 24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre'nin Lozan kentinde imzalandı.
Türkiye'yi görüşmelerde İsmet Paşa başkanlığındaki heyet temsil etti. Antlaşmada Türkiye'nin sınırları, kapitülasyonlar, azınlıklar, ekonomik konular ve çeşitli uluslararası meseleler ele alındı.
Lozan Barış Antlaşması, Millî Mücadele sonrasında Türkiye'nin uluslararası konumunu belirleyen temel belgelerden biri oldu.
1923 yılında ne oldu, hangi önemli olaylar yaşandı?
1923 yılında Türkiye'nin siyasi ve idari yapısını belirleyen önemli gelişmeler gerçekleşti.
17 Şubat 1923: İzmir İktisat Kongresi başladı. Kongrede Türkiye'nin ekonomik meseleleri görüşüldü.
24 Temmuz 1923: Lozan Barış Antlaşması imzalandı.
13 Ekim 1923: Ankara, Türkiye Devleti'nin başkenti olarak kabul edildi.
29 Ekim 1923: Cumhuriyet ilan edildi ve Mustafa Kemal Atatürk Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı seçildi.
Bu gelişmeler, 1923 yılının Millî Mücadele sonrasındaki siyasi yapılanma açısından temel tarihleridir.
Cumhuriyet ne zaman ilan edildi, ilk cumhurbaşkanı kim oldu?
Türkiye Cumhuriyeti, 29 Ekim 1923 tarihinde ilan edildi. TBMM'de kabul edilen anayasa değişikliğiyle devletin yönetim şekli Cumhuriyet olarak belirlendi.
Cumhuriyet'in ilanının ardından Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı seçildi. İsmet İnönü ise Cumhuriyet döneminin ilk hükûmetini kurdu.
Cumhuriyet'in ilanı, 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasıyla başlayan yönetim değişikliğinin ardından gerçekleşti.
Ankara ne zaman başkent oldu?
Ankara, 13 Ekim 1923 tarihinde TBMM kararıyla başkent oldu. Bu karar, Cumhuriyet'in ilanından 16 gün önce alındı.
Millî Mücadele döneminde TBMM'nin merkezi Ankara'ydı. 23 Nisan 1920'de açılan Meclis, çalışmalarını bu şehirde yürütüyordu.
1923 yılında alınan kararla Ankara'nın başkentlik statüsü resmîleştirildi.
KPSS 2026 saltanatın kaldırılması ve 1923 sorusunun cevabı
25 Ekim 2026 tarihinde yapılan KPSS Ortaöğretim sınavının ardından adaylar, Millî Mücadele sonrasındaki siyasi gelişmelerin tarihlerini araştırdı.
Saltanat 1 Kasım 1922'de kaldırıldı. Mudanya Ateşkes Antlaşması 11 Ekim 1922'de, Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923'te imzalandı. Ankara 13 Ekim 1923'te başkent oldu ve Cumhuriyet 29 Ekim 1923'te ilan edildi.
Halifelik ise Cumhuriyet'in ilanından sonra, 3 Mart 1924 tarihinde kaldırıldı.
