Oruç (savm, sıyam) lügatta: İmsak (tutmak) manasına gelir. Dini ıstılahta ise: Niyetlenip tan yeri ağarmaya başladığı zaman (imsak) dan itibaren akşam güneş batıncaya kadar hiçbir şey yememek, içmemek ve cinsî münasebette bulunmamak demektir. İftar kelimesi de, oruç açmak, bozmak anlamındadır. Ramazan orucunun farz olmasının sebebi: Ramazan ayına erişmektir. Allah Teâlâ şöyle buyuruyor: "Ramazan ayı öyle (bir aydır) ki, onda Kur an-ı Kerim, insanlara sırf bir hidayet ve (Hakk a ileten) dosdoğru yolun ve hak ile batılı ayırt eden hükümlerin apaçık delilleri olarak indirildi. Artık sizden her kim o (Ramazan) ay (ın) a erişirse onu (n orucunu) tutsun. Ve her kim de hasta olur veya sefer-yolculuk halinde bulunur (da orucu tutamaz) sa, (tutamadığı günler) sayısınca, diğer günlerde (oruç tutar). Allah Teâlâ, size kolaylık diler, size güçlük istemez. (Kolaylık istemesi) o sayıyı (kaza borcumuzu) ikmal etmeniz, tamamlamanız ve sizi hidayete erdirdiği, muvaffak kıldığı o şeyden dolayı Allah Teâlâ yı tekbir etmeniz, yüceltmeniz içindir. Ve ta ki şükredici olmanızı ümit edebilesiniz." (Bakara suresi: 185)
Bir kimseye orucun farz olmasının şartları şunlardır:
1- Müslüman olmak. Kâfirler herşeyden önce iman ile mükelleftirler.
2- Akıllı olmak. Oruç, delilere farz değildir. Bir delinin deliliği sürdükçe kendisine oruç farz olmaz Meselâ Ramazan ayının ilk on gününde deliren birisi, on günün sonunda normale dönse, geri kalan günlerde oruç tutmakla mükellef olacağı gibi geçen günleri kaza etmekle de mükellef tutulur. Fakat Ramazan ayının tamamını deli olarak geçirip Bayram ve Bayram dan sonraki günlerde normale dönen kimse Ramazan orucunu kaza etmez. Baygınlar, komada olanlar ve bitkisel hayata girenler deli gibidirler. Ramazan dan önce komaya veya bitkisel hayata giren hastalar, Ramazan ı bu şekilde geçirip ancak Ramazan dan sonra ayıldıklarında, o Ramazan orucunu kaza etmezler.
3- Erginlik, büluğ çağına ermek. Erginlik çağına ulaşmayan çocuklara oruç farz değildir. Fakat onları da güçleri ölçüsünde yavaş yavaş oruca alıştırmak, heveslendirmek lâzımdır.
4- Kâfirler diyarında yeni müslüman olmuş olan kimsenin orucun farz olduğunu bilmesi.
Ramazan orucunun edasının farz olmasının şartları:
1- Sıhhatli olmak. Hasta olanlara da oruç farzdır. Fakat hastalıkları oruç tutmalarına mani ise iyileştikten sonra gününe gün kaza ederler.
2- Kadınlar hayız (aybaşı, adet) veya nifas (loğusa) halinde olmamalıdırlar. Bu halde olan kadınlar oruç tutamaz, namaz da kılamaz. Temizlendikten sonra sadece oruçlarını kaza ederler, namazlarını kaza etmezler.
3- Mukîm olmak. Ramazan ayında seferî olan kimselere de oruç farzdır. Fakat Ramazan da her halükârda oruç tutmaları gerekmez. İmkân bulurlarsa tutarlar, bulamazlarsa Ramazan dan sonra kaza ederler.
