Özel okullarda Türkçe ad şartı, Milli Eğitim Bakanlığının (MEB) özel öğretim kurumlarına yönelik mevzuat hükümlerini kararlılıkla uygulayacağını açıklamasının ardından eğitim gündeminin öne çıkan başlıklarından biri oldu. Yabancı ad kullanan Türk özel öğretim kurumlarının isimlerini mevzuata uygun hale getirmeleri gerekecek. MEB kurum adı değişikliği başvuruları için son tarihi 1 Ekim olarak bildirdi. Düzenlemede azınlık okulları, yabancı ve milletlerarası özel öğretim kurumları ile yalnızca yabancı dil eğitimi veren kurslar için ise farklı hükümler bulunuyor.
Özel Okullarda Türkçe Ad Şartı Nedir?
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği doğrultusunda Türk özel öğretim kurumlarının isimlerinde Türkçe ad kullanılması gerekiyor. Bakanlık, ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanması konusunda kurumlara gerekli bildirimlerin yapıldığını duyurdu.
Buna göre özel öğretim kurumlarına verilecek isimlerin yalnızca Türkçe olması yeterli olmayacak. Seçilecek adın Türk millî eğitiminin genel ve özel amaçlarına, temel ilkelerine, kurumun faaliyet alanına, eğitim programına ve seviyesine uygun olması gerekecek.
Aynı zamanda kullanılacak ismin belirli ve anlaşılabilir bir anlam taşıması şartı aranacak.
Özel Okullarda Yabancı İsimler Yasaklandı mı?
Düzenleme kapsamında bulunan Türk özel öğretim kurumları yabancı adlarını kullanmayı sürdüremeyecek. Mevzuata uygun olmayan mevcut kurum isimlerinin değiştirilmesi gerekecek.
Bakanlığın yaklaşımında Türkçenin korunmasının yanı sıra kurum isimlerinin eğitim sisteminin temel amaçlarıyla uyumlu olması da öne çıkıyor.
Bu nedenle yeni açılacak özel öğretim kurumları için isim belirlenirken de aynı esaslar geçerli olacak. Halihazırda faaliyet gösteren ve mevzuata uygun olmayan yabancı bir ad taşıyan kurumlar ise isim değişikliği sürecine girecek.
MEB Kurum Adı Değişikliği Başvurusu Ne Zaman?
Yabancı isim kullanan ve yeni düzenlemeye göre adını değiştirmesi gereken özel öğretim kurumlarının önünde belirli bir takvim bulunuyor.
Mevzuata uygun kurum adı değişikliği başvurularının en geç 1 Ekim tarihine kadar yapılması gerekiyor. Böylece ilgili özel öğretim kurumlarının mevcut isimlerini belirlenen kriterlere uygun hale getirmeleri için süre tanınmış oldu.
Kurumların yeni isim belirlerken yalnızca yabancı kelimeleri Türkçe karşılıklarıyla değiştirmesi değil, Bakanlığın açıkladığı diğer kriterleri de dikkate alması gerekecek.
Hangi Özel Öğretim Kurumları Yabancı Ad Kullanabilecek?
MEB'in düzenlemesinde bütün özel öğretim kurumları için aynı isimlendirme şartı uygulanmıyor. Mevzuat kapsamında bazı kurumların yabancı ad kullanmasına izin verilebilecek.
Buna göre azınlık okulları, yabancı özel öğretim kurumları ve milletlerarası özel öğretim kurumları yabancı ad kullanabilecek. Yalnızca yabancı dil eğitimi veren kurslar da bu kapsamda değerlendirilecek.
Dolayısıyla Türkçe isim şartı değerlendirilirken kurumun hukuki statüsü ve verdiği eğitimin niteliği belirleyici olacak.
Özel Okulların Yeni İsimleri Nasıl Belirlenecek?
Özel öğretim kurumlarının isimlerinin belirlenmesinde dikkat edilecek kriterlerden biri de millî, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerler olacak.
Kurumlara bu değerlerle çelişen isimlerin verilemeyeceği belirtildi. Aynı zamanda öğrencilerin psikososyal gelişimini olumsuz etkileyebilecek adların kullanılmasına da izin verilmeyecek.
İsimlerin kurumun amacını ve eğitim seviyesini yansıtması da aranacak şartlar arasında bulunuyor. Böylece isimlendirme sürecinin yalnızca dil açısından değil, eğitim kurumunun niteliği bakımından da değerlendirilmesi öngörülüyor.
MEB Türkçe İsim Zorunluluğunu Neden Uyguluyor?
Bakanlığın açıklamasında millî kültürün, millî ve manevi değerlerin korunmasına ilişkin esaslara dikkat çekildi.
Uygulamayla özel öğretim kurumlarının isimlerinin millî eğitimin temel ilke ve amaçlarıyla uyumlu hale getirilmesi hedefleniyor. Bakanlık ayrıca kültürel yozlaşma, kimlik erozyonu, değer erimesi ve dilsel yabancılaşmanın önüne geçilmesini gözetiyor.
Öğrencilerin psikososyal gelişimini olumsuz etkileyebilecek isimlerin kullanılmaması da düzenlemenin gerekçeleri arasında gösteriliyor.
Yabancı İsim Kullanan Özel Okullar 1 Ekim'e Kadar Ne Yapacak?
Mevcut durumda yabancı adla faaliyet gösteren ve istisna kapsamında bulunmayan Türk özel öğretim kurumlarının, 1 Ekim'e kadar mevzuata uygun isim değişikliği başvurusunda bulunması gerekiyor.
Yeni adın Türkçe olmasıyla birlikte kurumun eğitim programına ve seviyesine uygunluk göstermesi, anlam taşıması ve mevzuatta belirtilen değerlerle çelişmemesi gerekecek.
Böylece yabancı ad kullanan Türk özel öğretim kurumlarında isim değişikliği süreci resmen gündeme gelmiş oldu. Azınlık okulları, yabancı ve milletlerarası özel öğretim kurumları ile yalnızca yabancı dil eğitimi veren kurslar ise belirtilen istisnalar doğrultusunda yabancı isim kullanabilecek.
