Yeşil pasaport hakkının farklı meslek gruplarına genişletilmesine yönelik kanun tekliflerinde mühendisler, mimarlar, muhtarlar ve mali müşavirler de yer alıyor. Bu meslekleri ilgilendiren öneriler, farklı tarihlerde TBMM Başkanlığına sunuldu. Düzenlemelerde meslek kuruluşlarına üyelik, mesleki deneyim ve çalışma süresi gibi ölçütler öne çıkıyor. Ancak tekliflerin birbirinden farklı hükümler içermesi nedeniyle bütün meslek mensupları için geçerli tek bir kıdem süresinden söz etmek mümkün değil.
Mühendisler yeşil pasaport için kaç yıl kıdem sahibi olmalı?
Mühendislerin hususi damgalı pasaport kapsamına alınmasına yönelik tekliflerde Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı odalara üyelik şartı bulunuyor. Bu meslek grubu için TBMM'ye sunulan farklı önerilerde en az 10 veya 15 yıllık kıdem süreleri gündeme geldi.
10 yıllık süreyi esas alan tekliflerden biri 20 Şubat 2026 tarihinde Meclis Başkanlığına sunuldu. Öneride TMMOB bünyesindeki odalara üye olan ve en az 10 yıl kıdemi bulunan mühendis ve mimarların yeşil pasaport alabilmesi amaçlanıyor. Başka bir düzenleme önerisinde ise mühendis ve mimarlar için 15 yıllık mesleki deneyim şartı yer alıyor.
Bu nedenle mühendislerin yeşil pasaport alabilmesi için kesin olarak 10 yıl veya 15 yıl şartının yürürlüğe girdiğini söylemek mümkün değil. Söz konusu süreler farklı kanun tekliflerinde yer alan öneriler. Hangi koşulun uygulanacağı, düzenlemelerin yasama sürecinde alacağı son şekle bağlı olacak.
Mimarlar için TMMOB üyeliği zorunlu mu?
Meclise sunulan önerilerde mimarlar için de TMMOB bünyesindeki ilgili odalara üyelik şartı öne çıkıyor. Mesleki kıdem süresinin 10 veya 15 yıl olarak belirlenmesini isteyen farklı teklifler bulunuyor. Bu yaklaşım, yalnızca mimarlık diplomasına sahip olmanın değil, mesleki üyelik ve deneyimin de değerlendirilmesini hedefliyor.
Öte yandan kıdem hesabının nasıl yapılacağı, mesleğe ara verilen dönemlerin durumu ve başvuru sırasında hangi belgelerin sunulacağı henüz yürürlüğe girmiş kesin kurallarla belirlenmiş değil. Tekliflerin kabul edilmesi durumunda bu ayrıntılar ilgili kanun hükümleri ve uygulama esasları çerçevesinde netleşecek.
Muhtarlar ile mali müşavirler yeşil pasaport alabilecek mi?
16 Eylül 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunulan bir başka kanun teklifinde köy ve mahalle muhtarlarının da yeşil pasaport kapsamına alınması istendi. Aynı öneride yeminli mali müşavirler ile en az 15 yıllık mesleki kıdeme sahip serbest muhasebeci mali müşavirler bulunuyor.
Teklifin kapsamı bunlarla sınırlı değil. En az 15 yıllık mesleki deneyime sahip serbest eczacılar, serbest çalışan doktorlar, mühendisler ve mimarlar da aynı düzenleme önerisinde yer alıyor. Böylece farklı meslek gruplarının belirli şartları karşılamaları hâlinde hususi damgalı pasaport alabilmesi amaçlanıyor.
Bu meslek grupları için başvurular başladı mı?
Mühendisler, mimarlar, muhtarlar ve mali müşavirler için yeni yeşil pasaport başvurusu başlamış değil. İlgili teklifler TBMM kayıtlarında komisyon aşamasında bulunuyor. Kanun teklifinin Meclise sunulması, düzenlemenin kabul edildiği veya yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.
Bu nedenle mesleki kıdemini tamamlayan kişilerin mevcut teklifleri doğrudan başvuru gerekçesi olarak kullanması mümkün değil. Öncelikle yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor. Kabul edilecek düzenlemenin kapsamı, meslek kuruluşu üyeliği, çalışma süresi ve diğer başvuru koşulları yürürlüğe giren metne göre uygulanacak.
