ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma İttifakı’na ilişkin açıklamada bulundu. Trump, üç ülkenin liderlerini tebrik ederek anlaşmayı “büyük, cesur ve önemli bir ilk adım” olarak nitelendirdi. Trump’ın ittifaka yönelik olumlu ifadeleri dikkat çekerken, Washington’ın bu oluşuma yaklaşımı da tartışma konusu oldu. ABD’nin Ortadoğu’daki emperyalist politikaları, özellikle İsrail’in güvenliği ve İran’la yaşanan gerilim başlıkları üzerinden şekillenirken, üç Müslüman ülkenin ortak savunma mekanizması oluşturması yeni bir güvenlik denklemi ihtimalini ortaya çıkardı.
TRUMP NEDEN DESTEK VERDİ?
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın ortak savunma anlaşması imzalaması, İslam dünyasında savunma alanında daha kapsamlı bir iş birliğinin önünü açabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Anlaşmanın kapsamı ve üç ülkenin bundan sonraki adımları henüz netleşmiş değil. Buna karşın Trump’ın anlaşmaya ilişkin yaptığı olumlu açıklama, ABD’nin ittifaka ilişkin yaklaşımının sorgulanmasına neden oldu. Washington’ın bölgede yıllardır sürdürdüğü askeri ve siyasi varlık dikkate alındığında, ABD açısından yeni savunma mekanizmasının nasıl bir rol üstleneceği önem taşıyor. Bu noktada öne çıkan başlıklardan biri ise İran.
MEKKE İTTİFAKI İRAN’A KARŞI MI?
Mekke İttifakı’nın doğrudan İran’a karşı kurulduğuna ilişkin bir açıklama bulunmuyor. Üç ülkenin anlaşması, ortak savunma ve güvenlik iş birliği çerçevesinde şekilleniyor. Ancak Ortadoğu’daki mevcut güç dengeleri nedeniyle ittifakın İran’la ilişkilerden bağımsız değerlendirilmesi de mümkün görünmüyor. ABD ile İran arasındaki gerilim, uzun süredir bölgesel güvenlik politikalarının temel başlıkları arasında yer alıyor. Washington’ın İran’a yönelik saldırıları ve bölge ülkeleriyle yürüttüğü diplomatik temaslar, Ortadoğu’daki güvenlik denklemine doğrudan yansıyor. Bu nedenle Trump’ın Mekke İttifakı’na yönelik olumlu tavrı, Washington’ın üç ülkenin oluşturduğu savunma kapasitesini İran karşısındaki bölgesel dengeler açısından nasıl değerlendirdiği sorusunu da beraberinde getiriyor.
İTTİFAKIN GELECEĞİ BELİRLEYİCİ OLACAK
Mekke İttifakı’nın ABD’nin bölgedeki düzenine eklemlenen bir yapı mı, yoksa İslam ülkelerinin kendi savunma imkanlarını bir araya getirdiği bağımsız bir mekanizma mı olacağı önümüzdeki süreçte netleşecek. İttifakın İran başta olmak üzere bölgesel güvenlik sorunları karşısında alacağı pozisyon kadar, ABD’nin bölgedeki emperyalist nüfuzundan bağımsız bir savunma kapasitesi oluşturup oluşturamayacağı da önem taşıyor.
