Kim Milyoner Olmak İster'in 31 Ekim 2026 Cumartesi akşamı yayınlanan bölümünde 200 bin TL değerindeki Kule-i Duhter sorusu ekrana geldi. Yarışmacıdan İstanbul'un tarihî yapılarından birinin eski adını bilmesi istendi. Sorunun doğru cevabı C şıkkı Kız Kulesi oldu.
ATV ekranlarında yayınlanan Kim Milyoner Olmak İster yarışmasının 31 Ekim tarihli bölümünde İstanbul'un tarihine ilişkin bir soru soruldu. Yarışmacının karşısına çıkan 200 bin TL değerindeki soruda, Kule-i Duhter adının hangi ünlü yapıya ait olduğu soruldu. Dört seçenek arasından doğru yanıt olarak Kız Kulesi gösterildi. Osmanlı döneminde kullanılan bu ad, İstanbul'un Üsküdar ilçesi açıklarında bulunan tarihî kulenin eski isimleri arasında yer alıyor.
Kim Milyoner Olmak İster 200 bin TL'lik Kule-i Duhter sorusunun cevabı
Yarışmanın 31 Ekim Cumartesi akşamı yayınlanan bölümünde “Kule-i Duhter hangi ünlü yapının tarihî adlarından biridir?” sorusu yöneltildi. Sorunun doğru cevabı C şıkkındaki Kız Kulesi oldu. İstanbul Boğazı'nın güney girişinde, Üsküdar'ın Salacak kıyısı açıklarında bulunan yapı, Osmanlı belgelerinde Kule-i Duhter adıyla anılıyor.
Bu ad özellikle 18. yüzyıla ait tarihî kayıtlarda görülüyor. Kulenin Osmanlı dönemindeki onarımlarını konu alan akademik araştırmalarda da aynı isim kullanılıyor. Günümüzde yapı Kız Kulesi adıyla tanınıyor.
Kule-i Duhter ne demek, hangi dilden geliyor?
Kule-i Duhter ifadesi, Kız Kulesi'nin tarihî isimlerinden biridir. Adın içerisinde yer alan “duhter” sözcüğü Farsçada “kız evlat” anlamına geliyor. Kule-i Duhter ifadesi de Türkçede Kız Kulesi karşılığıyla kullanılıyor.
Osmanlı döneminde bu isim özellikle resmî belgelerde ve yapının bakım-onarım kayıtlarında yer aldı. 18. yüzyıla ait belgelerde Kule-i Duhter adının yanı sıra Kız Kulesi ifadesi de bulunuyor. Böylece aynı yapı farklı adlarla tarihî kayıtlara geçti.
Kız Kulesi'nin eski isimleri ve tarihî adları
İstanbul'un en tanınmış yapılarından Kız Kulesi, farklı dönemlerde çeşitli isimlerle anıldı. Antik Çağ kaynaklarında Damalis ve Arcla adları kullanıldı. Daha sonraki dönemlerde Arcona Kulesi ve Leandros Kulesi isimleri de ortaya çıktı.
Osmanlı döneminde Kule-i Duhter adı yaygın biçimde kullanılırken yapıya Üsküdar yakınındaki deniz kulesi anlamına gelen başka adlar da verildi. Yabancı kaynaklarda ise Leander's Tower ve Maiden's Tower isimleri yer aldı. Günümüzde Kız Kulesi ve Boğaz'ın İncisi adlarıyla biliniyor.
Kız Kulesi nerede bulunuyor, hangi ilçeye bağlı?
Kız Kulesi, İstanbul'un Anadolu yakasında Üsküdar ilçesine bağlı Salacak açıklarında bulunuyor. İstanbul Boğazı'nın güney girişinde, kıyıya yakın küçük bir adacık üzerine kurulu olan yapı, kentin tarihî silüetinin önemli parçalarından biri. Kuleye ulaşım deniz yoluyla sağlanıyor.
Yapı, bulunduğu konum nedeniyle tarih boyunca İstanbul Boğazı'ndaki deniz trafiğiyle ilişkili görevlerde kullanıldı. Gümrük noktası, savunma kulesi ve deniz feneri olarak hizmet verdiği dönemler bulunuyor. Günümüzde ise tarihî ve kültürel özellikleriyle ziyaret edilen bir müze niteliği taşıyor.
Kız Kulesi'nin tarihi ve Osmanlı dönemindeki kullanımı
Kız Kulesi'nin bulunduğu adacığın tarihi MÖ 5. yüzyıla kadar uzanıyor. MÖ 410 yılında burada Karadeniz'den gelen gemileri denetlemek ve vergi toplamak amacıyla bir gümrük noktası oluşturulduğu belirtiliyor. Daha sonraki yüzyıllarda yapı farklı yönetimler tarafından yeniden düzenlendi.
yüzyılda Doğu Roma İmparatoru I. Manuel Komnenos döneminde adacıkta savunma amaçlı bir kule inşa edildi. İstanbul'un 1453'te fethinin ardından Fatih Sultan Mehmet burada yeni bir kale yaptırdı. Osmanlı döneminde yapı hem savunma hem de deniz ulaşımı açısından çeşitli görevler üstlendi.
yüzyılda deniz feneri işlevi öne çıkan kule, sert rüzgârlar ve dalgalar nedeniyle birçok kez onarıldı. Osmanlı arşivlerinde bu onarımlara ilişkin belgeler bulunuyor. Kule-i Duhter adı da söz konusu tarihî kayıtlarda kullanıldı.
Kız Kulesi'nin Leandros ve prenses efsaneleri
Kız Kulesi, tarihî geçmişinin yanı sıra farklı efsanelerle de anılıyor. Bunlardan biri, Leandros ile Hero'nun aşkını konu alan anlatı. Bu efsane, kulenin geçmişte Leandros Kulesi adıyla anılmasına da kaynaklık etti.
Bir diğer yaygın anlatı ise bir kralın kızını yılan sokmasından korumak amacıyla denizin ortasındaki kuleye yerleştirmesiyle ilgili. Efsaneye göre kuleye gönderilen bir sepetin içinden çıkan yılan, prensesin ölümüne neden oluyor. Bu hikâyeler tarihî olayların kesin kayıtları değil, yapıyla ilişkilendirilen geleneksel anlatılar arasında bulunuyor.
Kule-i Duhter adı Osmanlı arşivlerinde yer alıyor
Kule-i Duhter adının tarihî kullanımı, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi'nde yayımlanan akademik bir araştırmada da ele alındı. Deniz Mazlum'un 2007 yılında yayımlanan çalışması, Kız Kulesi'nin 18. yüzyılda geçirdiği onarımları inceliyor. Araştırmada Kule-i Duhter'in o dönemde kullanılan yaygın adlardan biri olduğu belirtiliyor.
Çalışmada Osmanlı arşivlerindeki onarım ve muhasebe kayıtlarından yararlanılıyor. Yapının deniz üzerindeki konumu nedeniyle rüzgâr, dalga ve depremlerden etkilendiği aktarılıyor. Bu belgeler, hem Kız Kulesi'nin geçmişteki fiziksel durumunu hem de tarihî adlarının kullanımını ortaya koyuyor.
