Türkiye'de 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını sınırlandıran düzenleme 1 Kasım 2026 Pazar günü yürürlüğe giriyor. Instagram, TikTok, Facebook, YouTube ve X gibi platformları ilgilendiren uygulamada yeni hesap açılışları için e-Devlet yaş doğrulaması zorunlu olacak. Mevcut hesap sahiplerine ise 31 Mart 2027'ye kadar süre verilecek.
Türkiye'de sosyal medya kullanımına ilişkin yaş sınırlaması 1 Kasım 2026 itibarıyla uygulanmaya başlanacak. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığının hazırladığı ve 10 Ekim'de Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ hizmetlerine erişimini engellemeyi amaçlıyor. Düzenleme kapsamında yeni hesap açılışlarında e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapılacak. Halihazırda sosyal medya hesabı bulunan kullanıcılar için ise ayrı bir geçiş takvimi uygulanacak.
15 yaş altı sosyal medya yasağı 1 Kasım'da yürürlüğe giriyor
Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, 1 Kasım Pazar günü yürürlüğe girecek. Düzenlemeye göre 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ sağlayıcıları tarafından hizmet sunulamayacak. Bu yaş grubundaki kullanıcıların yeni hesap açma talepleri yaş doğrulama aşamasında reddedilecek.
15 yaşını dolduran ancak 18 yaşına henüz ulaşmayan kullanıcılar ise sosyal medya hizmetlerinden yararlanabilecek. Bununla birlikte söz konusu yaş grubuna özel gizlilik, güvenlik ve kullanım sınırlamaları uygulanacak. Sosyal ağ sağlayıcıları çocukların yaşına uygun hizmet sunmak ve ebeveyn denetim araçları geliştirmekle yükümlü olacak.
Sosyal medya yasağının kapsadığı uygulamalar
Yeni düzenleme, mevzuatta sosyal ağ sağlayıcısı olarak tanımlanan platformları kapsıyor. Instagram, TikTok, Facebook, X (Twitter) ve Snapchat gibi sosyal paylaşım uygulamaları düzenlemenin doğrudan ilgilendirdiği hizmetler arasında bulunuyor. YouTube, Twitch ve Kick gibi video paylaşımı ve canlı yayın hizmetleri de sosyal ağ özellikleri bakımından değerlendiriliyor.
LinkedIn gibi kullanıcıların içerik oluşturabildiği ve paylaşabildiği platformlar da düzenlemenin kapsamı açısından gündeme geliyor. Ancak yönetmelikte uygulama isimlerinin tek tek sıralandığı kesin bir yasak listesi bulunmuyor. Her platformun hangi yükümlülüklere tabi olacağı, sunduğu hizmetin sosyal ağ sağlayıcısı tanımına girip girmediğine göre belirlenecek.
WhatsApp, Telegram ve Discord gibi mesajlaşma ağırlıklı uygulamalar bakımından da hizmetlerin niteliği önem taşıyor. Bu uygulamaların bütün özelliklerinin aynı şekilde yasaklandığını söylemek mümkün değil. Düzenleme, uygulama isimlerinden ziyade sosyal ağ hizmetinin hukuki kapsamını esas alıyor.
e-Devlet sosyal medya yaş doğrulaması nasıl ve nereden yapılacak?
Sosyal medya yaş doğrulaması, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak dijital yaş doğrulama belirteciyle gerçekleştirilecek. Kullanıcılar işlemler için resmî e-Devlet internet adresini veya mobil uygulamasını kullanacak. Sosyal medya şirketleri, bu belirteç sayesinde kullanıcının gerekli yaş sınırını karşılayıp karşılamadığını kontrol edebilecek.
Sistemde kullanıcıların adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve doğum tarihi sosyal medya platformlarına aktarılmayacak. Platformlara yalnızca ilgili yaş eşiğinin karşılanıp karşılanmadığı bilgisi iletilecek. Böylece kimlik bilgilerinin sosyal medya şirketleriyle paylaşılmadan yaş kontrolünün yapılması hedefleniyor.
Siber Güvenlik Başkanlığı, doğrulama ekranlarının teknik işleyişi ve kullanıcıların izleyeceği adımların aşamalı olarak duyurulacağını bildirdi. İşlem için kullanılacak resmî adres turkiye.gov.tr olacak. Kullanıcıların sosyal medya hesaplarından veya mesajlaşma uygulamalarından gönderilen üçüncü taraf doğrulama bağlantılarını kullanmaması gerekiyor.
Mevcut Instagram, TikTok ve Facebook hesapları kapanacak mı?
Düzenlemenin 1 Kasım'da yürürlüğe girmesi, mevcut sosyal medya hesaplarının aynı gün topluca kapatılacağı anlamına gelmiyor. Daha önce açılmış hesapların yaş doğrulama işlemlerini tamamlaması için 31 Mart 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı. Bu süre içerisinde kullanıcıların hesaplarını doğrulamaları gerekecek.
Yaş kontrolü sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kişilerin mevcut hesapları kapatılacak. 15-17 yaş grubundaki kullanıcıların hesapları ise çocuklara özel kullanım kurallarına geçirilecek. Yaş doğrulama sonucu nedeniyle hesabı kapatılan kullanıcılar için itiraz mekanizmaları da uygulanacak.
15-17 yaş grubuna canlı yayın ve reklam sınırlaması
Yeni yönetmelik, 15 yaşını doldurmuş çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin özel kurallar getiriyor. Bu kullanıcıların hesapları varsayılan olarak gizli tutulacak ve canlı yayın açmalarına izin verilmeyecek. Ayrıca çocuklara kişiselleştirilmiş reklam gösterimi yapılmayacak.
Çocuk kullanıcılar yalnızca takip ettikleri hesaplardan özel mesaj alabilecek. Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara gösterilmeyecek. Hesapların başka kullanıcılara önerilmesi ve kullanım süresini artırmaya yönelik bazı özellikler de sınırlandırılacak.
Sosyal medya ebeveyn onayı ve aile denetimi
Düzenlemeyle sosyal medya platformlarına ebeveyn denetim araçları sunma zorunluluğu getirildi. Anne ve babalar, çocuklarının hesap ayarlarını kontrol edebilecek ve sosyal medya kullanım sürelerini sınırlandırabilecek. Ücretli işlemler üzerinde ebeveyn denetimi sağlanması da öngörülüyor.
Ancak ebeveyn izni, 15 yaşını doldurmamış çocuklar için getirilen sosyal ağ erişim yasağını ortadan kaldırmıyor. Bu yaş grubuna yönelik temel kural, sosyal ağ hizmetinin sunulmaması olacak. Ebeveyn denetimi uygulamaları ise sosyal medya kullanmasına izin verilen çocukların güvenliğini artırmak amacıyla kullanılacak.
e-Devlet yaş doğrulaması için sahte bağlantı uyarısı
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, sosyal medya yaş doğrulaması bahanesiyle gönderilen sahte mesajlara karşı uyarıda bulundu. Bazı dolandırıcılık girişimlerinde hesapların hemen kapatılacağı iddiasıyla kullanıcıların sahte internet sitelerine yönlendirildiği belirtildi. Bu bağlantılar üzerinden e-Devlet şifresi, SMS kodu ve banka kartı bilgilerinin ele geçirilmeye çalışıldığı bildirildi.
Yetkililer, yaş doğrulama işlemlerinin yalnızca resmî e-Devlet sistemi üzerinden yapılması gerektiğini vurguladı. Mevcut hesaplar için son tarihin 31 Mart 2027 olması nedeniyle 1 Kasım'da bütün hesapların kapatılacağı yönündeki mesajların gerçeği yansıtmadığı ifade edildi. Şüpheli bağlantılar ve sahte siteler, Siber Güvenlik Başkanlığının resmî ihbar kanalı üzerinden bildirilebilecek.
