Edebiyat ve iletişim fakültelerinde öğrencilere haber
değeri taşıyan şeyler standardı bağlamında dikte ettirilen bir örnek vardır:
Köpek insanı ısırırsa kıymet-i harbiyesi yoktur, fakat insan köpeği ısırırsa,
işte bu haberdir.
Tam da bu ölçüye uygun bir haberi 25 Temmuz 2008 Cuma
tarihini taşıyan bir gazeteden alıp saklamışım. O, şudur:
PİT BULL DAN BOYNUNU ISIRARAK KURTULDU
Brezilya da 11 yaşındaki bir erkek çocuk, kendisine
saldıran Pit Bull cinsi köpekten, hayvanın ensesini ısırarak kurtuldu.
Brezilya medyasında yer alan habere göre, Belo Horizonte
kentinde amcasının bahçesinde oynayan 11 yaşındaki Gabriel Almeida ya Tita
adındaki Pit Bull cinsi köpek saldırarak kolundan ısırdı.
Köpekle mücadele etmeye başlayan Almeida, Tita nın
ensesine dişlerini geçirmeyi başardı. Köpeği acımasızca ısıran Almeida bir
dişine mal olsa da Tita dan kurtulmayı başardı.
Almeida, Globo gazetesine, ölmektense bir dişini
kaybetmek daha iyidir dedi.
Tita nın başka birine saldırmadan önce bölgedeki işçiler
tarafından yakalandığı belirtildi.
The Folha de S. Paulo gazetesi, Almeida nın hastanede
koluna 4 dikiş atıldığını, köpek barınağına yerleştirilen Tita nın ise itlaf
edilebileceğini yazdı.
Haberi okudunuz, hemen söyleyeyim, muhabirlik dersi
vermek niyetiyle paylaşmadım bu metni. Bununla birlikte, haber metinlerinin
olmazsa olmaz kuralını simgeleyen 5N1K yı hatırlatmadan geçemeyeceğim. Haberi
iyice incelediğimizde bu kuralın ihlal edilen bir tarafına rastlamazsınız.
Ancak, küçük bir kusurdan da bahsetmek mümkün olabilir: Tita adlı Pit Bull
cinsi köpeğin sahibinin kim olduğu!
Bunu bir ayrıntıya dikkat edersek tahmin edebiliriz: Olay
Gabriel Almeida nın amcasının bahçesinde vuku buluyor! Acaba köpek amcasının
mıydı Eğer öyleyse, işin içine akrabalık ilişkileri giriyor! Böylece şu
ihtimal de gündeme geliyor: Köpeğe onu ısırarak tepki veren, hatta bu tepki
sonucunda canını kurtaran Almeida, köpeğin sahibi olan amcasına da tepki
göstermeli mi Fakat dediğimiz gibi, haberde bu husus kapalı kaldığından ötürü,
bilmiyoruz, belki de gereğini yapmış, amcasını da ısırmıştır! Yahut da
hastaneden çıkışta gereğini yapacak, bir dişini de amcasına heba edecektir!
Tabii ihtimaller üzerinden konuştuğumuzu belirterek şunu da hatırlatalım:
Almeida, amcasının niyetini de dikkate almalı, mesela amcası kasıtlı olarak
köpeğin zincirlerini saldıysa, onu ısırmakla yetinmemeli, yasalardan doğan
haklarını kullanmaktan çekinmemelidir.
Bütün bu tahminlerimiz boşa çıkabilir. Köpek, amcaya ait
olmayabilir. Harici bir köpek içeri dalabilir. Peki, niye tedbir almadı sayın
amcamız, niçin bahçesinin çitlerini yüksek tutmadı Demek ki yine bir zaafın
sahibidir! Pekala suçlayabiliriz kendisini: Niçin koruyup kollamıyor bahçesini
Bahçesindeki çoluk çocuğu niye dış unsurların (Bu durumda dış unsurlar Tita
olarak belirmektedir!) müdahalesine maruz bıraktı
Evet, Almeida gereğini yapmalı, akrabalık ilişkilerine
rağmen amcasına gereken dersi vermelidir!
Pit Bull köpeği Tita, iç veya dış, fark etmez, saldırgan
bir mihrak unsuru olarak zaten gereken cezayı almış. Önce parçalamaya çalıştığı
Almeida tarafından bir güzel ısırılmış. Canı acımış olmalı ki Almeida yı daha
fazla dişlemekten vazgeçmiş. Tam da bu acı ona yeter diyeceğimiz sırada
öğreniyoruz ki hâli güven vermiyor, tehlike arz ediyor. Bu yüzden belediye
itlaf ekiplerine teslim edilmesi yolunda bir cezayla cezalandırılmasına karar
verilmiş.
Almeida can havliyle köpeği ensesinden ısırdığı sırada
bir dişini kaybetmiş. Kırılan diş olsun, can kurtuldu ya! Fazla sayılmaz, dört
dikiş var bir de, kola atılan!
Verilmiş sadakası varmış Almeida nın, şükretmeli bu hâle
Sözü tamamlamanın zamanı geliyor. İyi de, nereden geldik
ki buraya
Evet, öyle ya, üç beş yıl ötesinden bir haberi kıssadan
hisse mertebesine getiriverdik!
Edebiyat yaptık, küçük bir hikâye çıktı ortaya. Peki ama
nasıl bağlayacağız sonunu:
Şöyle diyelim mi mesela: İnsanlar yahut toplumlar, zaman
zaman Pit Bull köpeği Tita nın yaptığı türden saldırılara maruz kalırlar.
Kişi yahut toplum olarak genel gidişatımız, sokulan bir
çomakla tepetaklak ediliverir!
Köpek Tita rolüne bürünüveren örneğin bir kişi, bir yapı,
bir örgüt, bir topluluk, işimizi bitirmeye hamle ediverir
Bu hamle sahibi dışarlak bir nitelik taşıyabileceği gibi,
muhayyel ve muhtemel amca nın katkısı (işbirliği) örneğinde olduğu üzere
içerden hatta akrabadan da olabilir
Böylesi durumlarda Ne yapmalı , Nasıl yapmalı
soruları gelir oturur kafamızın içine
Bu soruları, riskli hallerde ne ve nasıl yapılacağına
dair kitaplar yazanlara mı soralım
Oysa ne Ne Yapmalı nın Lenin i bilir neyin
yapılacağını, ne de Nasıl Yapmalı nın Çernişevski si nasıl sorusunun
karşılığını
Galiba telef etmek en iyisi
