İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde olası başkanlık seçiminin nasıl yapılacağı ve İBB Meclisi’ndeki parti dağılımı yeniden gündeme geldi. Ekrem İmamoğlu hakkındaki davada kamu hizmetinden yasaklanma cezasının Yargıtay aşamasında kesinleşmesi ve bunun sonucunda belediye başkanlığı sıfatının sona ermesi halinde, yeni belediye başkanının İBB Meclisi tarafından seçilmesi öngörülüyor. İBB, mevcut durumda Başkanvekili Nuri Aslan tarafından yönetiliyor.
İBB Meclisi’ndeki dağılımda CHP 155, AK Parti 136 üyeye sahip. MHP’nin 6, BBP’nin 2 ve bağımsızların 2 üyesi bulunuyor. Verilen rakamların toplamı 301 ederken metinde İBB Meclisi’nin toplam üye sayısı 319 olarak belirtiliyor. Dolayısıyla paylaşılan parti dağılımında 18 üyeye ilişkin bilgi yer almıyor.
İBB’de yeni başkanlık seçimi hangi durumda gündeme gelecek?
Ekrem İmamoğlu hakkındaki davanın devam ediyor olması, tek başına yeni belediye başkanlığı seçimi yapılacağı anlamına gelmiyor.
Aktarılan hukuki sürece göre, kamu hizmetinden yasaklanma cezasının Yargıtay kararıyla kesinleşmesi halinde İmamoğlu’nun seçilme yeterliliğiyle ilgili yeni bir hukuki durum ortaya çıkacak.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 28. maddesi kapsamında bu tür durumlarda 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanıyor.
5393 sayılı Kanun’un 44. maddesi çerçevesinde, kamu hizmetinden yasaklanma cezasının kesinleşmesi sonrasında İçişleri Bakanlığının başvurusu ve Danıştay kararıyla belediye başkanlığı sıfatının sona ermesi söz konusu olabilecek.
Bu süreç gerçekleşmeden İBB’de kesinleşmiş yeni bir başkanlık seçimi takviminden söz edilmiyor.
Belediye başkanlığı boşalırsa seçim nasıl yapılacak?
Belediye başkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması durumunda uygulanacak süreç 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 45. maddesinde düzenleniyor.
Buna göre Vali tarafından belediye meclisinin 10 gün içinde toplanması sağlanıyor.
Meclis toplantısına sırasıyla birinci başkan vekili, onun bulunmaması halinde ikinci başkan vekili, onun da bulunmaması durumunda en yaşlı üye başkanlık ediyor.
Yeni belediye başkanının belirlenmesi için seçim belediye meclisi içerisinde gerçekleştiriliyor.
İBB Başkanı için İstanbul’da yeniden halk oylaması mı yapılacak?
Aktarılan senaryoda İstanbul genelinde seçmenlerin sandığa gideceği yeni bir yerel seçimden değil, İBB Meclisi içerisinde gerçekleştirilecek belediye başkanlığı seçiminden söz ediliyor.
Dolayısıyla belediye başkanlığı makamının hukuken boşalması halinde yeni başkanı İstanbul seçmenlerinin doğrudan yeniden seçmesi değil, belediye meclis üyelerinin kendi aralarında yapacağı seçim belirleyecek.
Ancak bu süreç henüz gerçekleşmiş değil ve belirtilen hukuki koşulların oluşmasına bağlı.
İBB Meclisi yeni başkanı kaç gün içinde seçmek zorunda?
Belediye başkanlığı makamının boşalmasının ardından belediye meclisinin yeni başkanı belirlemesi için de süre bulunuyor.
Aktarılan düzenlemeye göre yeni başkanın en geç 15 gün içerisinde seçilmesi gerekiyor.
Bu süre içerisinde seçimin gerçekleştirilememesi halinde belediye meclisinin feshine ilişkin hükümlerin gündeme gelmesi söz konusu.
İBB Meclisi’nde çoğunluk hangi partide?
İBB Meclisi’ndeki mevcut dağılıma ilişkin verilen rakamlara göre en fazla üyeye sahip parti CHP.
CHP’nin mecliste 155 üyesi, AK Parti’nin ise 136 üyesi bulunuyor.
Diğer açıklanan üyelikler ise MHP, BBP ve bağımsız üyelerden oluşuyor.
Açıklanan İBB Meclisi parti dağılımı
| Parti/Grup | Meclis üyesi |
|---|---|
| CHP | 155 |
| AK Parti | 136 |
| MHP | 6 |
| BBP | 2 |
| Bağımsız | 2 |
| Açıklanan toplam | 301 |
| Belirtilen toplam meclis üyesi | 319 |
Burada rakamsal bir eksiklik bulunuyor. Parti bazında verilen sayıların toplamı 301 olmasına rağmen İBB Meclisi’nin 319 üyeden oluştuğu ifade ediliyor. Bu nedenle kalan 18 üyenin parti dağılımı bu bilgilerle belirlenemiyor.
CHP grubundaki 17 üye için “Kent Uzlaşısı” ayrıntısı
CHP grubundaki 155 meclis üyesine ilişkin ayrıca 31 Mart 2024 seçimleriyle ilgili bir ayrıntı bulunuyor.
Buna göre CHP grubundaki 17 üye, 31 Mart 2024 seçimlerinde “Kent Uzlaşısı” kapsamında CHP listelerinden seçilen DEM Partili meclis üyelerinden oluşuyor.
Bu bilgi, olası bir belediye başkanlığı seçiminde İBB Meclisi’ndeki sayısal dengelerin gündeme gelmesine neden olan başlıklardan biri olarak yer alıyor.
İBB başkanlık seçiminde kaç oy gerekiyor?
Belediye başkanlığının boşalması halinde yapılacak seçimin ayrıntılarında oylama turları ve her turda aranacak çoğunluk önem taşıyor.
Ancak verilen bilgiler arasında seçimin tur sistemi ve her turda gerekli oy sayısına ilişkin ayrıntılı hesap bulunmuyor. Bu nedenle 319 üye üzerinden kesin bir “şu kadar oy alan başkan olur” hesabı yapmak için ilgili seçim usulünün ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Aynı şekilde parti dağılımında 18 üyeye ilişkin eksik bilgi bulunduğu için olası adayların oy sayılarına ilişkin kesin bir dağılım çıkarmak da mümkün değil.
Nuri Aslan’ın mevcut görevi ne?
İBB mevcut durumda Başkanvekili Nuri Aslan tarafından yönetiliyor.
Olası yeni belediye başkanlığı seçimi ise başkanlık makamının hukuken boşalmasına ilişkin şartların gerçekleşmesine bağlı ayrı bir süreç.
Bu nedenle başkanvekilliği ile belediye meclisinin yeni bir belediye başkanı seçmesi aynı hukuki aşama olarak değerlendirilmiyor.
İBB’de olası başkanlık seçimi hakkında bilinenler
| Başlık | Detay |
|---|---|
| İBB’yi mevcut durumda yöneten | Başkanvekili Nuri Aslan |
| Yeni başkan seçimi kesinleşti mi? | Hayır |
| Seçimi kim yapacak? | Şartların oluşması halinde İBB Meclisi |
| İstanbul’da yeniden halk oylaması mı? | Aktarılan senaryoda hayır |
| Meclisin toplanma süresi | 10 gün içinde |
| Yeni başkanın seçilme süresi | En geç 15 gün |
| CHP üye sayısı | 155 |
| AK Parti üye sayısı | 136 |
| MHP üye sayısı | 6 |
| BBP üye sayısı | 2 |
| Bağımsız | 2 |
| Belirtilen toplam üye | 319 |
| Partilere göre açıklanan toplam | 301 |
| Dağılımı belirtilmeyen | 18 üye |





