Fransız kalmak!

Genellikle iki kişinin arasına giriverir bu deyimi tekellüm eden: "Ben Fransız kaldım!"

Konuşulanlarla ilgisizliği söz konusu olabilir, yahut sonradan katılmıştır ortama. Fark etmez, çünkü kullandığı deyimin aslına, astarına, anlamına vâkıf değildir!

Bu yüzden, "Fransız kalmak" matrak bir ifadedir onun için.  Telaffuz ederken ağzının yayvanlaşması, ses tonunun iğreti iniş çıkışı kendisini ele vermektedir.

Ama o sahiden "Fransız kal"mıştır!

Hoş sohbeti bırakalım: Nedir "Fransız kalmak"

Bunu açıklamak için, deyimin ilk kelimesinin Türkçe ye giriş tarihine yol almamız gerekiyor: Batılılaşma tarihidir bu. Batıyla köklü dansın atıldığı yılları biliyoruz. Çok kaba bir çizgiyle, diyelim ki Tanzimat yılları. O dönenim batısı Fransa dır. Tarihi biraz daha eskiye götürelim, o Fransa yı Fransız devrimi oluşturmuştur. Fransız devriminin yumurtladıklarını biliyoruz. Birisi kavmiyetçiliktir mesela, dünya için ağır bir âkıbet...

Türlü yollarla yolu batıya (Fransa ya) açılan devrin yarı aydınları, kısa sürede kimlik değiştirmiş, o yılların adıyla "Frenk"leşmişlerdir. Frenkleşmek, yani Fransızlaşmak Yani asli kimliğine yabancılaşmak: Önce İslâmı bırakıp kavmîleşmek, ardından iyice çözülmek, en sonunda Fransız zihniyetiyle kirlenmek

Osmanlı egemen yarı aydınının bu tutumu, sonraki dönemde de hâkim değer olarak sürmüştür. Sonuçta bu hâl, halk indinde "lâyık"iyle adlandırılmış olmalı. Sözkonusu adlandırma, günümüze gelinceye kadar değişime, dönüşüme uğramış ve "Fransız kalmak" deyimi ortaya çıkmıştır.

Şu halde bu deyim, "Konuyu anlamadım", "Konuya uzağım" "İlgisizim" gibi, biraz da övünç payı taşıyan bir anlamla karşımıza çıkmamalı. Söyle de diyebiliriz, en azından deyimin ilk oluşumu bugünkü yanlış kullanımla alâkalı değil. Şu halde, bu deyimimin olumlu bir yanı olmadığını bilmemiz gerekiyor. Zira, "Fransız kalmak" asıl itibariyle "gâvur olmak" gibi bir şey

Fransa nın gündemde olduğu bu günlerde, işbu "Fransız kalmak" deyimini böylece şerh etmişliğimiz vatandaşa hizmet sayılmalıdır!

Hatta, bırakalım Fransa yı, son zamanlarda aziz milletin millî değerlerine "Fransız kalan" zalim "yerlileri" gözünüzün önüne getirirseniz, yaptığımız şerhin daha yaman bir niteliğe büründüğünü söyleyebiliriz.