Türkiye'deki kamu yönetiminin en üst düzey memuriyet makamına ilişkin bu sorular, Cumhurbaşkanlığı teşkilatında yapılan değişikliklerin ardından yeniden gündeme geldi. Güncel mevzuatta “en yüksek Devlet memuru” olarak Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri tanımlanıyor. Ancak bu makam ile mali hesaplamalarda kullanılan “en yüksek devlet memuru aylığı” kavramı birbirinden farklı anlam taşıyor.
En Yüksek Devlet Memuru Kimdir, Unvanı Nedir?
Türkiye'de en yüksek devlet memuru unvanını Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri taşıyor.
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin ilgili düzenlemesinde Genel Sekreter, “en yüksek Devlet memuru” olarak tanımlanıyor.
Bu ifade, Cumhurbaşkanlığı teşkilatı içerisindeki idari yapılanma bakımından söz konusu makamın konumunu ortaya koyuyor. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri aynı zamanda Genel Sekreterliğin en üst amiri olarak görev yapıyor.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Ne İş Yapar?
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinin en üst amiri konumunda bulunuyor.
Mevzuat kapsamında Genel Sekreterlik, kendisine verilen görevlerin yerine getirilmesinden ve Cumhurbaşkanı tarafından verilen diğer görevlerin yürütülmesinden sorumlu.
Genel Sekreterin görev alanı Cumhurbaşkanlığı teşkilatı içerisindeki idari işleyiş açısından önemli bir yere sahip. Makamın yetki ve sorumlulukları Cumhurbaşkanlığı teşkilatını düzenleyen mevzuat çerçevesinde belirleniyor.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterinin Görev ve Yetkileri Neler?
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterinin yetkileri yalnızca Genel Sekreterliğin günlük idari faaliyetlerinin yönetilmesiyle sınırlı değil.
Düzenlemeye göre Genel Sekreter, Cumhurbaşkanlığı bünyesindeki birimlerin faaliyet, işlem ve hesaplarını denetleme görev ve yetkisine de sahip.
Söz konusu hizmetlerin mevzuata, Cumhurbaşkanının politika ve talimatlarına uygun şekilde yürütülmesi gerekiyor. Genel Sekreter de bu görevlerin yerine getirilmesi konusunda Cumhurbaşkanına karşı sorumlu bulunuyor.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Ne Zaman Yeniden Oluşturuldu?
Türkiye'nin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişiyle Cumhurbaşkanlığı teşkilat yapısında kapsamlı değişiklikler gerçekleştirildi.
Bu süreçte daha önce bulunan Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği kaldırılarak Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı oluşturuldu. Böylece “en yüksek devlet memuru” tanımı da yeni teşkilat yapısındaki İdari İşler Başkanı için kullanılmaya başlandı.
Ancak teşkilat yapısı 2024'ün sonunda yeniden değiştirildi. 27 Aralık 2024 tarihli 174 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği yeniden oluşturuldu.
En Yüksek Devlet Memuru Unvanı Neden Değişti?
En yüksek devlet memurunun unvanındaki değişikliğin temel nedeni, Cumhurbaşkanlığı teşkilat yapısında yapılan idari düzenlemeler oldu.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmesinin ardından Genel Sekreterlik yerine İdari İşler Başkanlığının oluşturulmasıyla makamın adı Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı olarak değişmişti.
2024'te gerçekleştirilen yeni düzenlemenin ardından ise Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı yerine Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği getirildi.
Böylece en yüksek devlet memuru olarak tanımlanan makam da yeniden Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri adını aldı.
174 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Ne Getirdi?
27 Aralık 2024 tarihli 174 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Cumhurbaşkanlığı teşkilatındaki isimlendirme ve yapılanmada değişiklikler getirdi.
Düzenlemeyle “İdari İşler Başkanı” ifadeleri “Genel Sekreter”, “İdari İşler Başkanlığı” ifadeleri ise “Genel Sekreterliği” şeklinde değiştirildi.
Bu değişiklik sonucunda Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği yeniden teşkilat yapısında yerini aldı ve “en yüksek Devlet memuru” unvanı da Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri için kullanılmaya başlandı.
En Yüksek Devlet Memuru Aylığı Nedir?
“En yüksek devlet memuru” ile “en yüksek devlet memuru aylığı” kavramlarının birbirinden ayrılması gerekiyor.
En yüksek devlet memuru, mevzuatta belirli bir makam ve unvanı ifade ederken en yüksek devlet memuru aylığı ise bazı mali ve özlük haklarının hesaplanmasında kullanılan bir ölçüt niteliği taşıyor.
Dolayısıyla “en yüksek devlet memuru aylığı” ifadesinden hareketle doğrudan Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterinin eline geçen güncel net veya brüt maaşın kastedildiği sonucuna varmak doğru değil.
9500 Gösterge Rakamı Ne Anlama Geliyor?
En yüksek devlet memuru aylığına ilişkin hesaplamalarda mevzuat kapsamında 9500 gösterge rakamı kullanılıyor.
Bu rakam, 1500 gösterge ile 8000 ek göstergenin toplamından meydana geliyor. Ancak 9500 rakamının kendisi doğrudan TL cinsinden ödenen bir maaş tutarı anlamına gelmiyor.
Gösterge sistemi, mevzuatta öngörülen mali hesaplamalarda kullanılan teknik unsurlardan biri. Bu nedenle “9500 gösterge” ifadesi ile “9500 TL maaş” ifadesini birbirine karıştırmamak gerekiyor.
Türkiye'de En Üst Düzey Devlet Memurluğu Hangisi?
Güncel düzenlemeler esas alındığında sorunun mevzuattaki karşılığı Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri oluyor.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişle bir dönem Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı için kullanılan “en yüksek Devlet memuru” tanımı, 27 Aralık 2024'teki düzenlemenin ardından yeniden Genel Sekreter unvanıyla ilişkilendirildi.
