Yeni tip ehliyetlerde bulunan sayısal kodlar, sürücünün araç kullanırken uyması gereken sağlık ve teknik şartları gösteriyor. Gözlük zorunluluğundan otomatik vites kullanımına, gece sürüşü kısıtlamasından özel tertibatlı araçlara kadar birçok bilgi bu kodlarla belirtiliyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün yayımladığı kod tablosu, sürücü belgesindeki işaretlerin anlamlarını ortaya koyuyor.
Türkiye'de 1 Ocak 2016 tarihinden itibaren düzenlenen yeni tip sürücü belgelerinde, araç sınıflarının yanı sıra çeşitli sayısal kodlar da bulunuyor. Ehliyetin arka yüzündeki bu kodlar, sürücünün sağlık durumuna bağlı kullanım şartlarını ve araçta bulunması gereken teknik özellikleri belirtiyor.
En sık karşılaşılan kodlar arasında gözlük zorunluluğunu gösteren 01.01, gözlük veya kontakt lens kullanımını ifade eden 01.06 ve yalnızca otomatik vitesli araç kullanılabileceğini belirten 78 kodu yer alıyor.
Kodların anlamları, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan sürücü ve araçlara ilişkin resmî kod tablosunda açıklanıyor.
Ehliyetteki kodlar arka yüzde yer alıyor
Yeni tip sürücü belgelerinin arka yüzünde araç sınıflarının bulunduğu bir bölüm yer alıyor. Bu bölümde sürücü belgesi sınıfı, ilk veriliş tarihi, geçerlilik tarihi ve kısıtlamalara ilişkin kodlar gösteriliyor.
12 numaralı alan, ilave bilgiler ve kısıtlamalar için kullanılıyor.
Burada bulunan kodlar, sürücünün hangi şartlarda araç kullanabileceğini belirliyor. Bazı kodlar sağlık raporuna dayanırken bazıları sürücü belgesinin kapsamı veya aracın teknik özellikleriyle ilgili oluyor.
Ehliyette 01.01 ve 01.06 kodları ne anlama geliyor?
Sürücü belgelerinde en sık görülen kodlar, görmeyle ilgili şartları belirten 01 grubundaki kodlardır.
01.01: Gözlük kullanımı.
01.02: Kontakt lens kullanımı.
01.05: Göz siperi.
01.06: Gözlük veya kontakt lens kullanımı.
01.07: Kişiye özel optik aygıt kullanımı.
Ehliyetinde 01.01 kodu bulunan sürücünün araç kullanırken gözlük takması gerekiyor.
01.06 kodu bulunan kişiler ise gözlük veya kontakt lens kullanarak araç sürebiliyor. İki kod arasındaki temel fark, 01.06'nın kontakt lens kullanımına da izin vermesi.
Ehliyette 78 kodu otomatik vitesli araç şartını gösteriyor
Ehliyetteki 78 kodu, sürücünün yalnızca otomatik vitesli araç kullanabileceğini belirtiyor.
Bu kodun bulunduğu sürücü belgesiyle manuel vitesli araç kullanılamıyor.
Otomatik vitesle ilgili bir diğer kod ise 10.02. Resmî kod tablosunda 10.02, otomatik vitesli araç kullanımına ilişkin teknik düzenleme olarak yer alıyor.
78 kodu sürücü belgesi kapsamındaki otomatik vites kısıtlamasını, 10.02 ise araç uyarlamasına ilişkin teknik kodu ifade ediyor.
Ehliyette 101 ve 102 kodları ne demek?
101 kodu, monoküler sürücüleri tanımlamak için kullanılıyor. Monoküler sürücüler, ilgili sağlık şartları ve mevzuatta belirtilen kısıtlamalar kapsamında araç kullanabiliyor.
102 kodu ise sürücünün ambulans, ticari araç veya resmî araç kullanamayacağını gösteriyor.
Bu kodlar, sağlık raporuna bağlı olarak sürücü belgesine işleniyor.
Ehliyette gece araç kullanma yasağı hangi kodla gösteriliyor?
Ehliyetteki 61 kodu, gece araç kullanma yasağını ifade ediyor.
Resmî kod tablosunda gece süresi, güneşin batmasından bir saat sonrası ile güneşin doğmasından bir saat öncesi arasındaki zaman dilimi olarak tanımlanıyor.
Ehliyetinde 61 kodu bulunan sürücüler, bu saatler arasında araç kullanamıyor.
Ehliyetteki diğer kısıtlama kodları
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün kod tablosunda farklı araç kullanım kısıtlamaları da bulunuyor.
47: İki tekerlekli araç kullanamaz.
62: Belirtilen yerleşim yeri, şehir, bölge veya kilometre sınırı içinde araç kullanabilir.
63: Araçta yolcu taşıyamaz.
64: Aracın hızı, ilgili mevzuattaki hız sınırından 10 km daha düşük olmalıdır.
65: Gerekli sürücü belgesine sahip başka bir sürücünün refakatinde araç kullanabilir.
66: Römorklu araç kullanamaz.
67: Otoyollarda araç kullanamaz.
68: Araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanamaz.
69: Uygun standarttaki alkol kilidi donanımına sahip araçları kullanabilir.
Bu kodlar, sürücüye verilen belgenin kapsamına göre uygulanıyor.
Ehliyetteki 103 kodları sağlık kontrol sürelerini belirliyor
Bazı sürücüler için belirli aralıklarla sağlık kontrolü yapılması gerekiyor. Kontrol süreleri 103 grubundaki kodlarla gösteriliyor.
103.01: Üç ayda bir sağlık kontrolü.
103.02: Altı ayda bir sağlık kontrolü.
103.03: Yılda bir sağlık kontrolü.
103.04: Üç yılda bir sağlık kontrolü.
Sağlık kontrolü zorunluluğu, ilgili hekim tarafından yapılan değerlendirme sonucunda belirleniyor.
Ehliyetteki 104 ve 105 kodları ne anlama geliyor?
104 ve 105 kodları, sürücü belgesi işlemlerinde kullanılan idari kodlar arasında yer alıyor.
Bu kodların anlamı, resmî kod tablosundaki tam numaralandırmaya göre değerlendiriliyor. Özellikle 104 kodu altında farklı alt kodlar bulunabildiğinden, sürücü belgesinde yazan numaranın tamamının kontrol edilmesi gerekiyor.
Kodların kesin açıklaması için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün yayımladığı güncel sürücü ve araç kod tablosu esas alınıyor.
Engelli sürücülerin ehliyetindeki özel tertibat kodları
Bazı sürücü belgelerinde araç üzerinde yapılması gereken teknik uyarlamaları gösteren kodlar bulunuyor.
Bu kodlar; fren, gaz pedalı, direksiyon, vites sistemi veya diğer kumanda donanımlarına ilişkin düzenlemeleri belirtiyor.
Örneğin 20.03 kodu sol ayağa uyarlanmış fren pedalını, 40.11 kodu ise direksiyon simidinde yardımcı cihaz kullanılmasını ifade ediyor.
Özel tertibat gerektiren durumlarda sağlık raporu ve ilgili komisyonun değerlendirmesi esas alınıyor.
Ehliyetteki kodlar nasıl değiştirilir?
Sürücü belgesindeki sağlık şartlarının değişmesi halinde yeni bir sağlık değerlendirmesi yapılması gerekiyor.
Örneğin gözlük kullanma zorunluluğu ortadan kalkan veya gözlük yerine kontakt lens kullanması uygun görülen sürücüler, sağlık raporuna göre ehliyet bilgilerinin güncellenmesi için başvurabiliyor.
Sürücü belgesi yenileme ve değişiklik işlemleri nüfus müdürlükleri tarafından yürütülüyor.
Başvuru randevuları Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün internet sitesi, e-Devlet veya Alo 199 üzerinden alınabiliyor.
Ehliyetteki kodlar e-Devlet üzerinden nasıl kontrol edilir?
Sürücüler, e-Devlet üzerinden sürücü belgesi bilgilerine ilişkin hizmetlere ulaşabiliyor.
Sürücü belgesindeki kısıtlamaların değerlendirilmesinde ise kart üzerinde yazan kodlar ve resmî kayıtlar esas alınıyor.
Kodun anlamı konusunda tereddüt yaşayan kişiler, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün resmî kod tablosunu inceleyebiliyor.
