Türkiye'nin idari haritasını değiştirebilecek 100 il ve 1000 ilçe önerisi yeniden gündemde. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkgün gazetesine verdiği mülakatta 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulmasını hedeflediklerini açıkladı. İl olması önerilen ilçelerin isimlerini de paylaşan Bahçeli'nin açıklaması, il statüsünün kamu hizmetlerine, yerel yönetimlere ve milletvekili dağılımına etkilerini gündeme taşıdı.
BAHÇELİ'NİN İL OLMASINI ÖNERDİĞİ 19 İLÇE
Bahçeli'nin listesinde şu 19 ilçe bulunuyor:
-
Ankara: Polatlı
-
Konya: Ereğli
-
Ordu: Ünye
-
Samsun: Vezirköprü
-
Zonguldak: Karadeniz Ereğli
-
Van: Erciş
-
Ağrı: Doğubayazıt
-
Bitlis: Ahlat
-
Diyarbakır: Ergani
-
Mardin: Midyat
-
Şanlıurfa: Siverek
-
Kahramanmaraş: Elbistan
-
Adana: Kozan
-
Antalya: Alanya
-
Mersin: Tarsus
-
Muğla: Fethiye
-
Manisa: Akhisar
-
Kırklareli: Lüleburgaz
-
Balıkesir: Bandırma
MHP lideri, düzenlemenin siyasi ve idari etkilerine ilişkin şu ifadeleri kullandı
"Yeni belediyelerin kurulması ve illerin milletvekili dağılımının değişmesi siyaset alanını genişletecek. Düzenleme, 'Türk ve Türkiye Yüzyılı'nın idarede stratejik büyüme hamlesi olarak öne çıkacak, toplumsal motivasyonu artıracak"
BİR İLÇE NASIL İL OLUYOR? KARARI TBMM VERİYOR
İl İdaresi Kanunu'na göre bir ilçenin il statüsü kazanabilmesi için kanuni düzenleme yapılması gerekiyor.
Hazırlanan kanun teklifi önce TBMM'nin ilgili komisyonlarında değerlendiriliyor, ardından Genel Kurulda görüşülerek oylanıyor.
Bu süreçte ilçenin coğrafi konumu, ekonomik koşulları, nüfusu ve kamu hizmetlerinin ihtiyaçları dikkate alınıyor.
İl olması planlanan ilçenin nüfusunun 100 binin üzerinde bulunması ve mevcut il merkezine en az 30 kilometre uzaklıkta olması sıkça gündeme gelen ölçütler arasında yer alıyor. Ancak bunlar her ilçe için kanunen zorunlu şartlar değil.
Ulaşım imkânları, ekonomik gelişmişlik ve çevresindeki yerleşim yerlerine hizmet sunabilecek idari kapasite de değerlendirmelerde önem taşıyor.
Bahçeli'nin önerdiği 19 ilçenin il statüsü kazanması için teklifin TBMM'de kabul edilmesi gerekiyor. Açıklanan liste henüz kesinleşmiş bir idari değişiklik anlamına gelmiyor.
İL OLUNCA NELER DEĞİŞECEK? İŞTE MADDE MADDE ETKİLERİ
Bir ilçenin il statüsü kazanması, yalnızca adının değişmesiyle sınırlı kalmıyor. Kamu kurumlarından belediye bütçesine, seçimlerden yerel yatırımlara kadar birçok alanda yeni düzenlemeler yapılabiliyor.
Bir ilçenin il olması halinde yaşanabilecek değişiklikler şöyle:
-
Kaymakamlık yerine valilik kurulacak: İl statüsü kazanan yerde mülki idarenin başına vali atanacak.
-
İl müdürlükleri oluşturulacak: Eğitim, sağlık, emniyet, tarım ve diğer kamu hizmetlerini yürüten kurumların teşkilatları yeni il yapısına göre düzenlenecek.
-
Kamu yatırımları yeniden planlanacak: Yeni ilin ihtiyaçları doğrultusunda merkezi bütçeden yatırım ve hizmet ödenekleri ayrılabilecek.
-
Belediye yapısı değişecek: İl belediyesi statüsüne geçişle birlikte yerel yönetimin görevleri, yetkileri ve teşkilat yapısı ilgili mevzuata göre yeniden düzenlenecek.
-
Belediye bütçesi yeniden hesaplanacak: Genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylar, nüfus ve yasal kriterler doğrultusunda değişebilecek.
-
Milletvekili dağılımı etkilenecek: Yeni il, ayrı bir seçim çevresi haline gelebilecek. Milletvekili sayısı ise nüfus esas alınarak belirlenecek.
-
Kamu istihdamı artabilecek: Valilik ve il müdürlüklerinin kurulmasıyla yeni personel ihtiyacı ortaya çıkabilecek.
-
Sağlık ve eğitim hizmetleri genişleyebilecek: Hastane, okul ve diğer kamu yatırımlarının artırılması gündeme gelebilecek. Ancak bu yatırımlar ilgili kurumların kararlarına bağlı olacak.
-
Ekonomik faaliyetler desteklenebilecek: Yeni idari yapılanma, ticaret ve yatırım imkânlarını etkileyebilecek. Teşviklerin kapsamı ise yürürlükteki düzenlemelere göre belirlenecek.
-
Yerel seçimlerde düzenleme yapılabilecek: Belediye meclisinin yapısı, seçim çevreleri ve yerel temsil koşulları yeni idari statüye göre şekillenebilecek.
