Mustafa Kemal Atatürk, eğitim hayatına Selanik'te başlayarak askerî öğrenimini Manastır ve İstanbul'da sürdürdü. Mahalle Mektebi, Şemsi Efendi Mektebi ve Selanik Askerî Rüştiyesinin ardından Manastır Askerî İdadisine devam eden Atatürk, 1905 yılında Harp Akademisinden kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu. Atatürk'ün okuduğu okullar, eğitim yılları ve öğretmenleri tarih derslerinde en çok araştırılan konular arasında bulunuyor.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün eğitim hayatı, Osmanlı Devleti'nin son dönemindeki sivil ve askerî okullarda şekillendi. 1881 yılında Selanik'te doğan Mustafa Kemal, ilk öğrenimine ailesinin yönlendirmesiyle başladı. Kısa süre devam ettiği Mahalle Mektebinin ardından Şemsi Efendi Mektebine geçti. Ortaöğrenim yıllarında askerlik mesleğine yönelen Atatürk, eğitimini Selanik, Manastır ve İstanbul'da tamamladı.
Atatürk'ün gittiği okullar sırasıyla nelerdir?
Mustafa Kemal Atatürk'ün öğrenim gördüğü okullar kronolojik olarak şu şekilde sıralanıyor:
Mahalle Mektebi: Selanik.
Şemsi Efendi Mektebi: Selanik.
Selanik Mülkiye Rüştiyesi: Selanik.
Selanik Askerî Rüştiyesi: Selanik.
Manastır Askerî İdadisi: Manastır.
İstanbul Harp Okulu: İstanbul.
İstanbul Harp Akademisi: İstanbul.
Atatürk, ilk üç okulda sivil eğitim gördü. Selanik Askerî Rüştiyesine geçmesiyle askerî öğrenimi başladı ve Harp Akademisinden mezun oluncaya kadar devam etti.
Atatürk'ün ilk gittiği okul Mahalle Mektebi
Mustafa Kemal'in eğitim hayatı, annesi Zübeyde Hanım'ın isteğiyle Selanik'teki Mahalle Mektebinde başladı.
Geleneksel eğitim yöntemlerinin uygulandığı bu okulda kısa süre öğrenim gördü. Babası Ali Rıza Efendi ise oğlunun modern eğitim veren bir okulda okumasını istiyordu.
Bu nedenle Mustafa Kemal, Mahalle Mektebinden ayrılarak Şemsi Efendi Mektebine geçti.
Şemsi Efendi Mektebinde modern eğitim aldı
Şemsi Efendi Mektebi, dönemin Selanik kentinde yeni eğitim yöntemlerinin uygulandığı okullar arasında bulunuyordu.
Mustafa Kemal, ilk öğrenimini bu okulda sürdürdü. Babası Ali Rıza Efendi'nin vefatının ardından ailesinin yaşam koşullarında değişiklikler yaşandı.
Bir süre annesi ve kız kardeşiyle birlikte dayısının çiftliğinde kalan Mustafa Kemal, daha sonra yeniden Selanik'e dönerek öğrenimine devam etti.
Selanik Mülkiye Rüştiyesinden askerî okula geçti
Mustafa Kemal, ortaöğrenimine Selanik Mülkiye Rüştiyesinde başladı. Ancak bu okuldaki eğitimi uzun sürmedi.
Askerlik mesleğine ilgi duyan Mustafa Kemal, annesinin başlangıçtaki karşı çıkışına rağmen askerî okul sınavlarına girdi.
Sınavı kazanmasının ardından Selanik Askerî Rüştiyesine kaydoldu. Bu okul, Mustafa Kemal'in askerî eğitim hayatının başlangıcı oldu.
Selanik Askerî Rüştiyesinde Kemal adını aldı
Mustafa Kemal, Selanik Askerî Rüştiyesinde matematik derslerindeki başarısıyla öğretmeninin dikkatini çekti.
Matematik öğretmeni Mustafa Bey, öğrencisine Kemal adını verdi. Böylece Mustafa adıyla başladığı eğitim hayatında Mustafa Kemal olarak anılmaya başladı.
Askerî Rüştiyedeki öğrenimini tamamlayan Mustafa Kemal, daha ileri düzeyde askerî eğitim almak üzere Manastır Askerî İdadisine geçti.
Manastır Askerî İdadisinde tarih ve edebiyata yöneldi
Mustafa Kemal, 1895-1896 döneminde Manastır Askerî İdadisinde öğrenim görmeye başladı ve 1899 yılında mezun oldu.
Bu okulda tarih, edebiyat ve yabancı dil alanlarına ilgi gösterdi. Tarih öğretmeni Mehmet Tevfik Bey'in dersleri, tarih bilgisi ve ilgisinin gelişmesinde etkili oldu.
Arkadaşı Ömer Naci aracılığıyla edebiyat ve şiirle daha yakından ilgilenmeye başladı. Fransızca öğrenimini de bu dönemde ilerletmeye çalıştı.
Manastır'daki eğitiminin ardından İstanbul'a giderek Harp Okuluna kaydoldu.
İstanbul Harp Okulundan 1902 yılında mezun oldu
Mustafa Kemal, 13 Mart 1899 tarihinde İstanbul'daki Harp Okuluna girdi.
Askerî eğitimini burada sürdüren Mustafa Kemal, 10 Şubat 1902 tarihinde teğmen rütbesiyle mezun oldu.
Harp Okulunda aldığı eğitimin ardından kurmay subay olmak amacıyla Harp Akademisine devam etti.
Harp Akademisinden kurmay yüzbaşı olarak çıktı
Mustafa Kemal, Harp Akademisindeki eğitimine 1902 yılında başladı.
Askerî strateji, sevk ve idare gibi alanlarda öğrenim gören Mustafa Kemal, 11 Ocak 1905 tarihinde akademiden mezun oldu.
Mezuniyetinde kurmay yüzbaşı rütbesini aldı. Böylece Selanik'te başlayan öğrenim hayatını İstanbul'da tamamladı.
Harp Akademisinin ardından ilk görev yerlerinden biri olan Şam'daki 5. Orduya atandı.
Atatürk hangi şehirlerde okudu?
Mustafa Kemal Atatürk, öğrenim hayatı boyunca üç şehirde eğitim gördü.
Selanik, ilkokul ve ortaokul öğreniminin geçtiği şehirdi. Mahalle Mektebi, Şemsi Efendi Mektebi, Selanik Mülkiye Rüştiyesi ve Selanik Askerî Rüştiyesi burada bulunuyordu.
Manastır, askerî lise eğitimini aldığı şehirdi. Mustafa Kemal, Manastır Askerî İdadisinde öğrenim gördü.
İstanbul ise yüksek askerî eğitimini tamamladığı şehirdi. Harp Okulu ve Harp Akademisinden burada mezun oldu.
Atatürk'ün eğitim hayatında etkili olan öğretmenler
Mustafa Kemal'in öğrenim hayatında farklı alanlardaki öğretmenlerinin önemli katkıları oldu.
Selanik Askerî Rüştiyesindeki matematik öğretmeni Mustafa Bey, kendisine Kemal adını verdi.
Manastır Askerî İdadisindeki tarih öğretmeni Mehmet Tevfik Bey ise tarih alanındaki ilgisinin gelişmesinde etkili oldu.
Mustafa Kemal, okul yıllarında yalnızca askerî derslerle ilgilenmedi; tarih, edebiyat ve yabancı dil çalışmalarına da zaman ayırdı.
