Bir İslam beldesi olan Afganistan…
Tarih boyunca stratejik konumu nedeniyle pek çok büyük devlet ve imparatorluk tarafından işgal edilen Afganistan, modern dönemde ise başlıca üç büyük dış güç (İngiltere, Sovyetler Birliği ve ABD) tarafından hedef alındı ve işgal edildi.
İngiltere (19. Yüzyıl): İngilizler, Rusya ile kilitlenen "Büyük Oyun" ve Hindistan sömürgesini koruma amacıyla 19. yüzyılda Afganistan'ı üç kez işgal etmeye çalıştı. Ağır direnişlerle karşılaşarak tam anlamıyla kalıcı bir hakimiyet kuramadı.
Sovyetler Birliği (1979-1989): Komünist rejimi korumak amacıyla 24 Aralık 1979'da ülkeye giren Sovyet ordusu, ABD destekli Mücahitlerin direnişi karşısında büyük bir hezimet yaşayarak 1989'da çekilmek zorunda kaldı.
Amerika Birleşik Devletleri ve NATO (2001-2021): 11 Eylül saldırılarının ardından El-Kaide ve Taliban'ı hedef alarak 2001 yılında ülkeyi işgal eden koalisyon güçleri, 20 yıl süren savaşın ardından Ağustos 2021'de ülkeden tamamen çekildi ve kontrol yeniden Taliban'a geçti.
“AFGANLARDAN KÖLELİK BEKLEMEYİN!”
Afganistan yönetiminden ülkenin bağımsızlığı ve egemenliğine ilişkin dikkat çekici mesajlar geldi.
Afganistan İslam Emirliği yetkilileri, ülkenin siyasi, ekonomik ve askerî kararlarının dış güçlerin iradesine göre şekillenmeyeceğini vurgularken, “Afganlardan kölelik beklemeyin” mesajını verdi.
Ağır ekonomik ve insani şartlarla mücadele eden yönetimin uyuşturucu üretimine karşı aldığı tedbirlerin sonuçları ise Birleşmiş Milletler verilerine de yansıdı.
Afganistan’da 20 yıllık ABD ve NATO varlığının sona ermesinin ardından kurulan yeni yönetim, bağımsızlık ve dış müdahaleye karşı duruşunu yeniden gündeme taşıdı.
Afganistan İslam Emirliği Savunma Bakanı’na atfedilen açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
* “Bütün taraflara, uzak veya yakın tüm ülkelere söylüyoruz: Afganlardan kölelik beklemeyin. Siyasetimiz, ekonomimiz ve ordumuz hiçbir ülkeye bağımlı değildir.”
Bu cümleler, Afganistan yönetiminin son dönemde öne çıkardığı “siyasi ve ekonomik kararların ülke içinde alınması” yaklaşımının güçlü bir ifadesi olarak değerlendiriliyor.
“BU MİLLET KÖLELEŞTİRİLEMEZ”
Benzer bir mesaj, Afganistan Başbakan Yardımcısı Molla Abdulgani Birader tarafından ülkenin bağımsızlık yıl dönümü dolayısıyla yapılan açıklamada da dile getirildi.
Birader, Afganistan’ın siyasi ve ekonomik kaderinin artık başkaları tarafından belirlenmediğini savunarak dış ülkelere müdahale yerine siyasi ve ekonomik iş birliği çağrısında bulundu.
Afganistan yönetiminin yayımladığı konuşmada, “Bu millet köleleştirilemez” mesajı özellikle öne çıktı.
Bu söylem, Afganistan’ın dış yardımlara ve yabancı güçlerin askerî varlığına dayanan eski sistemin yerine, kendi kaynakları ve kurumları üzerinde yükselen onurlu ve tam bağımsız bir devlet modeli kurma arayışını ortaya koyuyor.
