Washington koridorlarında yas havası yerini bir anda çok sert bir koltuk savaşına ve aritmetik hesaplara bıraktı. Cumhuriyetçi Parti'nin kalesi konumundaki Güney Carolina'da, duayen senatör Lindsey Graham’ın ani ölümüyle boşalan sandalye için Beyaz Saray'dan ezber bozan bir hamle geldi. Başkan Donald Trump, partisinin Senato'daki gücünü korumak ve sadık bir ismi sisteme dahil etmek için bizzat aile içinden bir ismi işaret etti. Bu hamle, iki haftalık aranın ardından çalışmalarına yeniden başlayan Senato'da taşları yerinden oynatırken, gözler Güney Carolina Valisi'nin kararına çevrildi.
"Lindsey İçin Muhteşem Bir Saygı Duruşu Olur"
Sosyal medya hesabı üzerinden kararı ve gerekçesini duyuran ABD Başkanı Donald Trump, Güney Carolina Valisi Henry McMaster'a açık bir çağrıda bulundu. Trump, yaptığı paylaşımda, "Vali Henry McMaster'a, büyük Güney Carolina eyaletinin geçici senatörü olarak Lindsey Graham'ın harika kız kardeşi Darline'ı önerdim. Bu, Lindsey'e yakışır muhteşem bir saygı duruşu olacaktır. Lindsey onu çok severdi" ifadelerini kullandı. Graham'ın temsil ettiği eyalette geçici senatörü atama yetkisi her ne kadar tamamen Cumhuriyetçi Vali Henry McMaster'da bulunsa ve Trump'ın önerisi hukuken bağlayıcı olmasa da, Başkan'ın parti üzerindeki mutlak etkisi nedeniyle Darline Graham Nordone'un o koltuğa oturma ihtimalinin tavan yaptığı değerlendiriliyor.
Senato'da Bıçak Sırtı Dengeler: Cumhuriyetçiler Fire Veremez
Graham'ın yerine yeni bir senatörün ışık hızıyla atanması, Cumhuriyetçilerin Senato'daki sayısal çoğunluğunu yeniden tesis etmesi açısından hayati önem taşıyor. Eğer bu atama gerçekleşirse, Cumhuriyetçiler yeniden 47'ye karşı 51 sandalye üstünlüğüne sahip olacak. Ancak partinin tek derdi bu değil; sağlık sorunları nedeniyle Senatör Mitch McConnell'ın henüz Senatoya dönememesi nedeniyle Cumhuriyetçi Parti, McConnell geri dönene kadar fiilen oldukça sınırlı bir çoğunlukla çalışmaya devam etmek zorunda.
Cumhuriyetçilerin Kongre aritmetiğini olumsuz etkileyen bu kayıplar, Trump yönetiminin en kritik virajı döndüğü bir döneme denk geldi. Graham'ın ölümü ve McConnell'ın yokluğu, Başkan Trump'ın ABD Kongresi'ndeki dev bütçe ve savunma gündemlerini doğrudan baltalıyor. Zira Senato'nun masasında şu an; süresi dolan elektronik gözetim yetkilerinin yenilenmesi, Trump yönetiminin İran savaşı kapsamında talep ettiği ek savunma bütçesi, Adalet Bakanı adayı Todd Blanche'ın onay süreci ve 30 Eylül'e kadar federal hükümete finansman sağlayacak bütçe tasarılarının geçirilmesi gibi devasa başlıklar bulunuyor.
Komitelerde Dengeler Şaştı: 350 Milyar Dolarlık Paket Tehlikede
Cumhuriyetçiler, Trump'ın bazı önceliklerini Demokratların desteği olmadan geçirmek için "bütçe uzlaşı sürecini" kullanmayı hedefliyordu ancak Graham'ın yokluğu bu yolu tamamen tıkama noktasına getirdi. Senato Bütçe Komitesi Başkanı olan Graham, bu uzlaşı paketlerinde kilit rol oynuyordu. Trump yönetimi, bu kapsamda yaklaşık 350 milyar dolarlık ek savunma harcaması içeren yeni bir bütçe paketi hazırlatmak istiyor ancak Graham'ın ayrılmasıyla komitede dengeler eşitlendi.
Daha kritik ve endişe verici tablo ise Senato Tahsisatlar Komitesinde ortaya çıktı. Graham'ın ölümü ve McConnell'ın yokluğu nedeniyle Cumhuriyetçilerin komitedeki aktif üye sayısı 13'e düşerken, muhalif durumdaki Demokratların sayısı 14'e yükseldi. Demokratların karşı çıkması halinde Cumhuriyetçilerin 2027 mali yılı bütçe tasarılarını ilerletmesi artık neredeyse imkansız. Trump yönetiminin Pentagon ve diğer kurumlar için talep ettiği 87,6 milyar dolarlık ek finansman da Kongredeki bu azınlık dengesi nedeniyle çok sert bir müzakere sürecine kurban gidebilir. Tek teselli ise Cumhuriyetçilerin 10'a karşı 11 çoğunluğunu koruduğu Adalet Komitesi; burada Todd Blanche'ın bakanlık adaylığının geçirilmesi mümkün görünse de, Genel Kurul oylamalarında partinin fire payı artık yok denecek kadar az.
Ölüm Nedeni Belli Oldu: Gözler McConnell’ın Dönüşünde
Siyasi krizin ortasında, Washington Adli Tıp Kurumu 22 yılı aşkın süredir Senatoda görev yapan 69 yaşındaki Lindsey Graham'ın kesin ölüm nedenini açıkladı. Yapılan ilk değerlendirmeye göre tecrübeli siyasetçinin, aort diseksiyonu yani kalpten çıkan ana damardaki aort duvarının yırtılması sonucu hayatını kaybettiği belirlendi.
Siyasi denklemi çözecek asıl unsur ise haziran ayından bu yana sağlık sorunları nedeniyle oturumlara katılamayan Senatonun deneyimli Cumhuriyetçi lideri Mitch McConnell olacak. Hafta sonu durumuna ilişkin bir açıklama yapan McConnell, hastaneye kaldırılmasına bir düşmenin neden olduğunu, tedavi sürecinde zatürre geçirdiğini ve doktorlarının tavsiyesi üzerine henüz Senatoya dönemediğini bildirdi. Graham'ın yerine yapılacak hızlı bir atama Cumhuriyetçilerin sandalye sayısını kağıt üzerinde artıracak olsa da, McConnell'ın fiziksel dönüşü gerçekleşene kadar Senato'da çok küçük bir Cumhuriyetçi çoğunlukla adeta bir köşe kapmaca ve yoğun siyasi pazarlık dönemi yaşanacak.
