8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlar için yaş ve prim şartlarının kademelendirilmesi talep edilirken, TBMM'ye daha önce sunulan kanun teklifi ile Emeklilikte Adalet Derneği'nin (EMADDER) önerdiği model yeniden öne çıktı. Ancak 2026 yılı itibarıyla kademeli emekliliği yürürlüğe sokan kesinleşmiş yeni bir yasal düzenleme bulunmuyor. Gündemdeki yaş ve prim tabloları mevcut emeklilik şartları değil, teklif ve talepleri gösteriyor.
EYT Sonrasında 1999-2008 Arası Sigortalılar İçin Yeni Talep Öne Çıktı
EYT düzenlemesinin ardından emeklilik tartışmalarının merkezine bu kez 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar yerleşti.
Bu gruptaki çalışanlar, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlarla aralarında oluşan emeklilik yaşı farkının kademeli bir sistemle azaltılmasını talep ediyor.
Kademeli emeklilik modelinde temel beklenti, sigorta başlangıç yılı ilerledikçe hem emeklilik yaşının hem de gerekli prim gününün aşamalı şekilde yükselmesi.
Böylece tek bir tarih nedeniyle emeklilik şartlarında büyük farklılık oluşması yerine işe giriş yılına göre basamaklı bir sistem uygulanması isteniyor.
Kademeli Emeklilik Teklifi Meclis’e Sunuldu Mu?
Kademeli emeklilik konusunda TBMM'ye daha önce bir kanun teklifi sunuldu.
Milletvekili Ediz Ün tarafından 5 Aralık 2024 tarihinde Meclis Başkanlığı'na sunulan kanun teklifinde sigorta başlangıç tarihlerine göre farklı yaş ve prim günü şartları öngörüldü.
Kaynakta yer alan bilgilere göre teklif komisyonda bulunuyor.
Ancak teklifin TBMM'ye verilmiş olması, kademeli emekliliğin kabul edildiği veya yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.
Meclis’teki Kademeli Emeklilik Teklifi Yasalaştı Mı?
Hayır. Kademeli emeklilik henüz yasalaşmış değil.
Bir kanun teklifinin yürürlüğe girebilmesi için ilgili komisyon sürecinden geçmesi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi ve yasal sürecin tamamlanmasının ardından Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor.
Dolayısıyla kamuoyunda paylaşılan kademeli emeklilik tablolarındaki yaş ve prim günleri bugün için yürürlükteki yeni emeklilik koşulları değil.
Çalışanların mevcut emeklilik hesabında yürürlükteki SGK mevzuatındaki şartlar geçerliliğini koruyor.
1999-2008 Arası Mevcut Emeklilik Şartları Nasıl?
9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olanlarda mevcut sistemde kadın ve erkekler açısından farklı yaş şartları bulunuyor.
Kaynakta aktarılan mevcut koşullara göre bu dönemde sigorta başlangıcı bulunan kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 7.000 prim günü şartı uygulanıyor.
Alternatif koşulda ise 25 yıllık sigortalılık süresiyle birlikte 4.500 prim günü seçeneği bulunuyor.
1 Mayıs 2008 sonrasında ilk kez sigortalı olanlarda ise 7.200 prim günü üzerinden başlayan sistemde emeklilik yaşı ilerleyen dönemlerde kademeli olarak yükseliyor.
EYT Kapsamında Emeklilik Şartları Nasıl Uygulanıyor?
8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta başlangıcı bulunan çalışanların durumu EYT düzenlemesiyle farklılaştı.
Kaynakta yer alan bilgilere göre EYT kapsamındaki çalışanlarda yaş şartı aranmazken sigorta başlangıç tarihine göre 5.000 ile 5.975 arasında prim günü ve sigortalılık süresi koşulları uygulanıyor.
Sigortalılık süresinde kadınlar için 20, erkekler için 25 yıl şartı bulunuyor.
EYT sınırının hemen sonrasında sigortalı olan çalışanların kademeli emeklilik talebinin temelinde de iki dönem arasındaki yaş ve prim şartı farkı yer alıyor.
Meclis’e Sunulan Kademeli Emeklilik Tablosunda Hangi Şartlar Var?
2024 yılında TBMM'ye sunulan kanun teklifindeki modelde sigorta başlangıç tarihine göre yaş ve prim gününün kademeli biçimde artırılması öngörülüyor.
Teklifte yer alan tabloya göre:
1999-2000: Kadın 43, erkek 45 yaş – 6.250/6.325 prim günü
2001: Kadın 43, erkek 45 yaş – 6.400 prim günü
2002: Kadın 43, erkek 45 yaş – 6.475 prim günü
2003: Kadın 44, erkek 46 yaş – 6.550 prim günü
2004: Kadın 45, erkek 47 yaş – 6.625 prim günü
2005: Kadın 46, erkek 48 yaş – 6.700 prim günü
2006: Kadın 47, erkek 49 yaş – 6.775 prim günü
2007: Kadın 48, erkek 50 yaş – 6.850 prim günü
2008: Kadın 49, erkek 51 yaş – 6.925 prim günü
1999-2000 dönemine ilişkin kaynak metinde birbiriyle çakışan iki tarih aralığı ve 6.250/6.325 prim günü bilgisi bulunduğundan, bu bölüm kanun teklifinin nihai metni esas alınmadan kesinleşmiş şart olarak değerlendirilmemeli.
EMADDER Kademeli Emeklilik İçin Ne İstiyor?
Kademeli emeklilik tartışmalarında öne çıkan bir diğer model Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) tarafından gündeme getiriliyor.
Dernek, özellikle 9 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanların emeklilik koşullarının başlangıç yıllarına göre kademeli biçimde düzenlenmesini talep ediyor.
EMADDER'in Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nda gerçekleştirdiği görüşmenin ardından önerilen yaş ve prim tablosu yeniden gündeme geldi.
Derneğin önerdiği model ile TBMM'ye sunulan kanun teklifindeki rakamların aynı olmadığına dikkat etmek gerekiyor.
EMADDER 1999-2008 Kademeli Emeklilik Tablosu
EMADDER'in kamuoyuna yansıyan talebine göre sigorta başlangıç yılına bağlı olarak kadın ve erkeklerin emeklilik yaşları kademeli şekilde artırılıyor.
9 Eylül 1999-2000: Kadın 43, erkek 45 yaş – 6.400 gün
2001: Kadın 44, erkek 46 yaş – 6.475 gün
2002: Kadın 45, erkek 47 yaş – 6.550 gün
2003: Kadın 46, erkek 48 yaş – 6.625 gün
2004: Kadın 47, erkek 49 yaş – 6.700 gün
2005: Kadın 48, erkek 50 yaş – 6.775 gün
2006: Kadın 49, erkek 51 yaş – 6.850 gün
2007: Kadın 50, erkek 52 yaş – 6.925 gün
2008: Kadın 51, erkek 53 yaş – 7.000 gün
Bu rakamlar EMADDER'in talep ettiği modeldir ve yürürlükteki emeklilik şartları değildir.
2000 Sigorta Girişi Olanlar Kaç Yaşında Emekli Olacak?
Kademeli emeklilik beklentisinde 2000 yılında sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar ilk gruplardan birini oluşturuyor.
EMADDER'in önerisine göre 9 Eylül 1999-2000 arasında sigortalı olanlarda kadınların 43, erkeklerin 45 yaşında ve 6.400 prim günüyle emeklilik hakkı elde etmesi talep ediliyor.
Ancak bu koşullar henüz yasalaşmadığı için 2000 girişlilerin bugün doğrudan 43 veya 45 yaşında emekli olabileceği anlamına gelmiyor.
Yeni bir düzenleme yapılmadığı sürece mevcut mevzuattaki emeklilik koşulları uygulanmaya devam edecek.
2001-2004 Arasında Sigortalı Olanlara Hangi Kademe Öneriliyor?
EMADDER modelinde 2001 yılında sigorta başlangıcı bulunan kadınlar için 44, erkekler için 46 yaş ve 6.475 prim günü talep ediliyor.
2002 girişlilerde yaş sınırının kadınlarda 45, erkeklerde 47'ye; prim şartının ise 6.550 güne yükselmesi öneriliyor.
2003 girişliler için kadınlarda 46, erkeklerde 48 yaş ve 6.625 prim günü; 2004 girişliler için kadınlarda 47, erkeklerde 49 yaş ve 6.700 prim günü öngörülüyor.
Böylece sigorta başlangıç yılı ilerledikçe emeklilik yaşı ve prim şartı da basamaklı olarak yükseliyor.
2005-2008 Arasında Sigorta Girişi Olanlara Hangi Yaşlar Öneriliyor?
EMADDER'in önerisinde 2005 yılında sigortalı olan kadınlar için 48, erkekler için 50 yaş ve 6.775 prim günü talep ediliyor.
2006 girişliler için kadınlarda 49, erkeklerde 51 yaş ve 6.850 gün; 2007 girişliler için kadınlarda 50, erkeklerde 52 yaş ve 6.925 gün öngörülüyor.
30 Nisan 2008'e uzanan son grupta ise kadınlar için 51 yaş, erkekler için 53 yaş ve her iki grup için 7.000 prim günü talep ediliyor.
Bu tablo da yasal düzenleme değil, EMADDER tarafından gündeme getirilen kademeli emeklilik önerisini ifade ediyor.
