TBMM'ye sunulan kanun teklifleriyle yeşil pasaport hakkının yedi meslek grubuna genişletilmesi gündemde. Pilotlar, mühendisler, mimarlar, doktorlar, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılar için farklı kıdem şartları öngörülüyor. Muhtarlar ve mali müşavirleri kapsayan başka bir teklif de komisyonda bulunuyor.
Hususi damgalı pasaport olarak bilinen yeşil pasaportun kapsamının genişletilmesine yönelik yeni kanun teklifleri Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündeminde bulunuyor. Ekim 2026'da öne çıkan düzenlemeler, özellikle özel sektörde çalışan ve yurt dışındaki mesleki faaliyetleri için vize almak zorunda kalan kişileri kapsıyor.
Tekliflerde pilotlar için beş yıl, mühendis ve mimarlar için on yıl, sağlık alanındaki dört meslek grubu için ise 15 yıl mesleki deneyim şartı öngörülüyor. Bununla birlikte Meclise sunulan farklı tekliflerde kıdem ve üyelik koşulları değişiklik gösteriyor.
Yeşil pasaport verilmesi teklif edilen yedi meslek grubu
Meclis gündemindeki düzenlemelerde yedi meslek grubu öne çıkıyor. Tekliflerde yer alan meslekler ve başlıca şartlar şöyle:
Pilotlar: Lisans alındıktan sonra en az beş yıl fiilî uçuş deneyimi.
Mühendisler: TMMOB üyeliği ve en az on yıl mesleki kıdem.
Mimarlar: TMMOB üyeliği ve en az on yıl mesleki kıdem.
Hekimler: Kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiilî mesleki çalışma.
Diş hekimleri: En az 15 yıl fiilî mesleki kıdem.
Veteriner hekimler: En az 15 yıl fiilî mesleki kıdem.
Eczacılar: En az 15 yıl fiilî mesleki kıdem.
Bu koşullar farklı kanun tekliflerinde öngörülen düzenlemeleri yansıtıyor. Henüz yürürlüğe girmiş yeni bir uygulama bulunmuyor.
Mühendis ve mimarlara yeşil pasaport için kıdem şartı
Mühendis ve mimarların yeşil pasaport kapsamına alınması amacıyla TBMM'ye farklı tarihlerde teklifler sunuldu. Eylül 2026'da gündeme gelen düzenlemelerden birinde TMMOB'ye bağlı meslek odalarına üye olan ve en az on yıllık kıdeme sahip mühendis ve mimarlara hususi damgalı pasaport verilmesi önerildi.
Başka tekliflerde ise 15 yıllık mesleki kıdem koşulu bulunuyor. Bu nedenle mühendis ve mimarlar için kesin bir başvuru şartı henüz oluşmadı. Uygulanacak koşullar, Mecliste kabul edilecek kanun metnine göre belirlenecek.
Doktor, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacılara yeni düzenleme
Sağlık alanındaki dört meslek grubunu kapsayan teklif, 13 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Düzenlemeyle kamu veya özel sektör ayrımı yapılmaksızın en az 15 yıl fiilen çalışan hekimlerin, diş hekimlerinin, veteriner hekimlerin ve eczacıların yeşil pasaport alabilmesi amaçlanıyor.
Türk Tabipleri Birliği, teklifin hazırlanmasına yönelik görüşmelerde özel sektörde görev yapan hekimlerin de mevcut kamu personeliyle benzer seyahat haklarından yararlanması talebini gündeme getirdi. Düzenlemenin gerekçesinde uluslararası kongreler, bilimsel toplantılar ve mesleki eğitimler sırasında karşılaşılan vize işlemlerine dikkat çekildi.
Pilotlara yeşil pasaport için beş yıllık uçuş şartı
Pilotları kapsayan ayrı bir düzenlemede, lisans alındıktan sonra en az beş yıl fiilen uçuş yapmış kişilere yeşil pasaport hakkı tanınması öneriliyor. Teklifin gerekçesinde uluslararası uçuş faaliyetleri, simülatör eğitimleri, mesleki yeterlilik işlemleri ve yurt dışından uçak teslim alınması gibi süreçler yer alıyor.
Pilotlara yönelik düzenleme de henüz kanunlaşmadı. Teklifin kabul edilmesi durumunda başvuru yapabilecek kişilerin lisans ve fiilî uçuş deneyimi şartlarını karşılaması gerekecek.
Muhtarlar ve mali müşavirler için ayrı yeşil pasaport teklifi
Yeşil pasaport kapsamının genişletilmesi yalnızca yedi meslek grubuyla sınırlı değil. Eylül 2026'da TBMM'ye sunulan başka bir kanun teklifinde köy ve mahalle muhtarları ile serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler de yer aldı.
Söz konusu teklif, belirli kıdem koşullarını karşılayan eczacı, doktor, mühendis ve mimarları da kapsıyor. Mali müşavirler açısından TÜRMOB ve ilgili meslek odalarına üyelik, bazı gruplar için ise en az 15 yıllık kıdem şartı öngörülüyor. Bu teklif de İçişleri Komisyonunda değerlendirilmeyi bekliyor.
Yeşil pasaport yasası çıktı mı?
22 Ekim 2026 itibarıyla yeni meslek gruplarını kapsayan düzenlemeler kanun teklifi aşamasında bulunuyor. TBMM'nin resmî kayıtlarında diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarları kapsayan 2/3537 esas numaralı teklif ile özel sağlık kuruluşlarında çalışan hekim ve diş hekimlerini ilgilendiren 2/3630 esas numaralı teklifin durumu komisyonda olarak gösteriliyor.
Tekliflerin yürürlüğe girebilmesi için yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor. Mecliste kabul edilip kanunlaşmadan yeni meslek gruplarına otomatik yeşil pasaport hakkı doğmuyor.
Mevcut uygulamada yeşil pasaport alabilen kişiler
Türkiye'de hususi damgalı pasaport hakkı, yürürlükteki mevzuatta belirlenen kişi ve gruplara tanınıyor. Birinci, ikinci veya üçüncü derece kadrolarda bulunan belirli devlet memurları ve kamu görevlileri, ilgili şartları taşıyan eski milletvekilleri ve bakanlar, belediye başkanları, belirli koşullardaki ihracatçılar ve en az 15 yıl baro kaydı bulunan avukatlar bu kapsamda yer alıyor.
Yeşil pasaport, gidilecek ülkenin kurallarına bağlı olarak birçok ülkeye kısa süreli vizesiz seyahat imkânı sağlayabiliyor. Ancak her ülke için aynı giriş koşulları geçerli değil.
